Кіріспе
Жаңа Зеландия крикетшісі
Джесси Дэниел Райдер (6 тамыз 1984 жылы туған) – бұрынғы жаңазеландиялық халықаралық крикетші, ол ойынның барлық түрлерінде ойнаған. Тест матчтарында ол ортаңғы қатардағы соққышы, ал бір күндік матчтарда – бастапқы соққышы. Райдер сондай-ақ пайдалы орташа темппен доп тастайды. Райдер 2002 жылы 19 жасқа дейінгілер арасындағы Крикет әлем чемпионатында елдің құрамында өнер көрсеткен. 2004 жылы Орталық округтен Веллингтонға ауысқаннан кейін ол олардың ішкі крикетінде ойнады және бірінші сыныптық және А тізіміндегі командаларының мүшесі болды. 2014 жылы ол Эссекс округінің крикет клубы үшін табысты маусым өткізді және 2015 жылы қайта оралды.
Ерте мансап
2008 жылдың 30 қаңтарында Райдер 12 ойыншыдан тұратын Twenty20 құрамасына және 13 ойыншыдан тұратын ODI құрамасына Англияға қарсы ойнау үшін шақырылды. Жаңа Зеландия крикетінің іріктеу жөніндегі менеджері Ричард Хэдли: «Джесси екі форматта да иннингтің басында Брендон Маккалуммен бірге жарқын бастама беруге қабілетті» деді. Бұрынғы крикетші Адам Парор кейіннен іріктеушілердің Райдерді шақыру шешімін сынап, оның «тынышсыз семіз» және «Жаңа Зеландия үшін ойнауға лайық емес» екенін мәлімдеді. Райдердің 2007/08 маусымы 2008 жылдың 24 ақпанында аяқталды, ол Жаңа Зеландия Англияға қарсы бір күндік серияда жеңіске жеткеннен кейін, таңғы сағат 5:30-да Крайстчерчтегі бардың дәретханасына кіруге тырысқанда қолын қатты кесіп алды. Кейіннен Райдер Англияға қарсы бесінші ODI алдындағы түні сағат 1:30-ға дейін ішімдік ішкені (Райдер 24 ұпай жинады) және Крайстчерч ауруханасының қызметкерлеріне дөрекілік көрсетіп, қолындағы жарақатқа емделгенде артықшылықты қарауды талап еткені белгілі болды.
Карьерасының соңғы жылдары
Райдер үндістан турынан кейін ешқандай жаңылыссыз өтті. Ол бес бір күндік матчта Жаңа Зеландияның ең үздік ойыншысы болды, 56.25 орташа есеппен 225 ұпай жинады. Үшінші матчта Жаңа Зеландия үшін алғашқы бір күндік жүзін соғып (100), бесінші матчта 3-29 және 63 ұпай жинап, «матчтың үздігі» атанды. Оның 72 доптан соққан 105 ұпайлық жүзі Жаңа Зеландия үшін үшінші ең жылдам жүздік болды. Райдер мен Маккалум ашылу жұбы ретінде өздерінің беделін арттырды, төрт ойында екі рет 100-ден астам ұпай жинады – үшінші матчта 166, төртінші матчта 102. Непьердегі екінші тест матчында Райдер өзінің алғашқы қос жүзін (201) соғып, Росс Тейлормен (151) бірге 271 ұпай жинады. Бұл барлық елдерге қарсы төртінші рекордтық серіктестік және Жаңа Зеландия үшін ең жоғары төртінші тесттік серіктестік болды. Райдер Нейтан Астлдан кейін екі тізбеккел тест матчында екі жүздік соққан алғашқы жаңа зеландиялық болды. Райдердің 2009 жылғы ICC World Twenty20 турниріне үлесі шектеулі болды. Ол Шотландияға қарсы 12 доптан 31 ұпай жинады, бірақ содан кейін «өте жағымсыз жамбас инфекциясы» жұқтырып, турнирде қатысуын тоқтатты және құрамада оның орнына Аарон Редмонд келді. Үндістанның бірінші иннингсінде Райдер үндістандық ашылушы Гаутам Гамбирдің қақпасын алды. Оның қайта оралуы сәтті болды, ол үшінші тест жүзін және Жаңа Зеландиядан тыс алғашқы жүзін соқты. Бұл Жаңа Зеландияның үндістандықтардың бірінші иннингсте жинаған 429 ұпайына жете алмаған кезде болды. Ол дебютант Кейн Уильямсонмен 194 ұпайлық серіктестік құрды, ол күнді 87* ұпаймен аяқтады. Райдер үшінші күнгі соңғы овердің үшінші добында LBW шешімімен шығарылды; ол 103 ұпай жинады.
Жарақаттар
Райдер 2009 жылдың қазанынан 2010 жылдың наурызына дейін жарақат алғандықтан, Жаңа Зеландия құрамасында ойнамады. 2010 жылдың сәуір айында Веллингтон үшін бірінші сыныптық матч өткізіп, 103 ұпай жинады. Ол 2010 жылдың тамыз айында Шри-Ланкаға баруға мүмкіндік алған жоқ, себебі шыбық жарақаты болды, бірақ 7 тамызда тағы да мас күйде жасаған тәртіпсіздігі туралы жаңалықтар тарады.
Крикетпен шексіз уақытқа үзіліс
2012 жылдың 8 наурызында Райдер жарақаттарына байланысты алаңдаушылық пен ұзаққа созылған тәртіптік бұзушылықтар тарихынан кейін халықаралық крикеттен белгісіз мерзімге үзіліс жасауға шешім қабылдады. 2012 жылдың желтоқсан айында, жақсы формада болғанына қарамастан, 11 желтоқсанда Орталық аймақтарға қарсы өткен ойында 174 допқа 162 ұпай жинағанына қарамастан, Райдер халықаралық крикетке оралуға әлі дайын емес екенін мәлімдеді.
Халықаралық крикетке оралу
Райдер Вест-Индияға қарсы бір күндік құрамаға шақырылған кезде халықаралық крикетке қайта оралды. 2014 жылдың 1 қаңтарында Райдер мен Кори Андерсон Куинстаун оқиғалар орталығында бірнеше рекордты жаңартты: Андерсон Шахид Афридиге тиесілі болған, ең жылдам бір күндік жүздік рекордты (17 жылдық) бір доппен жаңартты, оны 36 доптан соқты; ол ақырында 14 алтылық және 6 төрттікпен 131 ұпайдың жеңілмеген көрсеткішін тіркеді. Райдермен бірге олар Жаңа Зеландия құрамасының бір күндік ойында ең көп алтылық соққан командалық рекордын орнатуға көмектесті. Райдер 46 доптан 104 ұпай жинап, 5 алтылықпен ең жылдам алтыншы жүздікке қол жеткізді.
Рекордтар
2013 жылы ол 19 желтоқсанда Вест-Индияға қарсы бір күндік серияда "Blackcaps" құрамасына қайта шақырылды. Едем Паркте өткен алғашқы матчта Райдер 7 доптан бірде-бір ұпай жинамады және боулингке қатыспады. Маклин Паркте, Нейпирдегі екінші матч ауа райының нашарлығына байланысты тоқтатылды, ал үшінші матч Куинстаунда ұпайсыз өтті. Ол жаңбыр салдарынан 21 оверге қысқартылған матчта 46 доптан ғасырлық соққы жасады, Кори Андерсонмен (әлемдік рекордты 36 доптан 100 ұпайға жеткізді) бірге төртінші қақпа үшін 200-ден астам ұпай жинап, жалпы есепті 283 ұпайға жеткізді. "Blackcaps" құрамасы жеңіске жеткенде Райдердің сәттілігі арта түсті – бір күндік серияда 4:1, ал T20 сериясында 2:0 есебімен жеңіс тіркелді. 8 қаңтарда Гамильтонда Вест-Индияға қарсы өткен соңғы бір күндік матчта "Blackcaps" ұпаймен жеңіліске ұшырады (203 ұпаймен), содан кейін Райдердің қонақ үйге кешкі уақытта мас күйде келгені қонақ үй қонағының назарына ілікті. Оның қаншалықты мас болғаны туралы пікірлер қарама-қайшы болды және Жаңа Зеландия Крикеті сол кезде ешқандай шара қолданбады. Бұдан кейін басқа ешқандай бұзушылық тіркелмеді және Райдер 2014 жылдың 19 қаңтарынан басталатын бес матчтық бір күндік серияда Үндістанмен ойнау үшін "Blackcaps" құрамасына таңдалды. Райдер бес ойында 20 ұпайдан аспады.
Тұлғалық мәселелер
2009 жылдың 7 қаңтарында Райдер Вест-Индияға қарсы 3-ші бір күндік ойында "кешкі ішімдікке берілді". Ол келесі күні таңертең команданың жиналысына қатыса алмады және түстен кейін жаттығуға қатыса алмады. Содан кейін ол 4-ші бір күндік матчтан шығарылды. Райдер өзінің алғашқы маусымында жақсы нәтижелер көрсеткендіктен (Тест орташасы: 49.33, БОДИ орташасы: 34.33), Жаңа Зеландия Крикетінің бас директоры Джастин Воган оның ішімдік проблемасына көмектесуге дайын болды. Райдер 2009 жылдың 13 қаңтарында өткен 5-ші бір күндік ойында 21 ұпай жинады. Екі күннен кейін Джастин Воган мен Райдердің менеджері Аарон Кли Райдердің бірден емделуге келіскенін хабарлады. Райдер Оңтүстік Африкаға қарсы ойында 8 ұпай жинады, бірақ Шри-Ланкаға қарсы NZ үшін өте маңызды болған матчта 74 ұпай жинады. 5-ші допты соққанда жамбас бұлшығын жарақаттады және жүгірушімен ойынды жалғастырды. Жаңа Зеландияның капитаны Даниэль Веттори жарақаты Райдерді босата түсетінін сезінді. "Менің ойымша, ол жинаған кернеуді босатты, бұл бізге пайдалы болды". Ол 28 доптан 50 ұпайға жетті және 58 доптан 74 ұпай жинады. Ойыннан шыққаннан кейін ол белсенділікпен креслоны соғып, "крикет жабдықтарын немесе киім-кешегін, алаң жабдықтарын немесе құрылыстарын зақымдау" үшін матчтық гонорарының 15% айыппұл салынды. Кейін команда менеджері Дейв Карри Райдерге оның мінез-құлқы үшін сөгіс жасады, ал Райдер оған жауап ретінде тіл тигізді, нәтижесінде Оңтүстік Африкадан оралғаннан кейін оған тәртіптік шара қолданылды. Сот отырысы 2009 жылдың 22 қазанында өтті, сол күні Райдерге Редпаф кубогы табыс етілді. Жазасы әлі белгілі емес. Үндістан сериясы кезінде алкогольге байланысты жағдайлар қайта орын алды. Райдерді жанкүйерлер Ақлендтегі Бритомарттағы 1885 бардың сыртында мас күйінде Джеми Нишеммен бірге түсірді. Бұл оқиға "Блэккэпс" командасы "Иден Паркте" Үндістанға қарсы драматикалық тең ойынды жеңіске жеткеннен кейін бірнеше сағаттан кейін болды. 2014 жылдың 5 ақпанында, Росс Тейлор (екінші баласын күтіп отырған) келесі күні Үндістанға қарсы алғашқы тест матчына резервтік ойыншы ретінде тағайындалғаннан кейін бірнеше сағаттан кейін Райдер Дуг Брейсвеллмен бірге Car Park барында пираттар тақырыбындағы кеште ішіп отырғаны көрінді. Райдер түнгі сағат 2-де бардан шығып, сол күні Үндістанға қарсы ойнау мүмкіндігі бар екенін айтты. Олардың "Блэккэпс" командаластары кешкі оқиғаға ашуланып, Жаңа Зеландия Крикеті (НЗК) бұл жаңалыққа күйіспен жауап берді. Содан кейін Райдер 2014 жылдың 14 ақпанында басталатын Үндістанға қарсы екінші тест матчынан шығарылды, бұл үшінші оқиға болды. Ол сондай-ақ наурыз айында Бангладеште өтетін ICC T20 әлем чемпионатынан "мінез-құлқы" үшін шеттетілді, себебі ол алкогольдің әсерінен жасаған тәртіпсіздіктері. Райдер Отаго Волтс командасына оралып, Жаңа Зеландияның ішкі сериясының қалған бөлігін аяқтады. Оның халықаралық мансабы 2014 жылдың 15 сәуірінде жарияланған Батыс Үндістанға саяхатқа қатыспауымен байланысты белгісіздікте қалды. НЗК мәлімдемесінде Райдердің алаңнан тыс мәселелерін шеше алғанына селекторлардың көздері жетпегендігі айтылды.
Крайстчерч барасындағы шабуыл
2013 жылдың 28 наурызында БАҚ хабарлағандай, кейін полиция Райдердің Кристчерч ауруханасында өте ауыр жағдайда екенін растады. Шабуылға төрт адам қатысқан, ол бардан көше арқылы орналасқан Макдоналдс мейрамханасының тұраққа дейін жалғасты. Райдердің бас сүйегі сынып, өкпесі құлап, медициналық комаға түскені хабарланды. Бірақ Райдер кейіннен бас сүйегінің сынылмағанын мәлімдеді. 31 наурызға дейін екі адам шабуыл жасады деген айып тағылды, ал Райдер жансақтау бөлімінен шығарылды. 2016 жылы екі адам шабуылға кінәлі екенін мойындады: 38 жастағы құрылысшы Крейг Джозеф О'Нилл және оның 22 жастағы жүйесі Дилан Джеймс О'Нилл, кілем төсеуші. Жаңа Зеландиялық рэпер Scribe өзінің Twitter-дегі парақшасында Райдер шабуылға себеп болатын бірдеңе айтқан болуы керек деп жазды. Кейін ол бұл сөздері үшін кешірім сұрады, ал Райдер: "Қолдау көрсеткендеріңізге тағы да рахмет, әсіресе жақсы досым Скрайбқа. #Көп емес, мүмкін жоқ" деп жауап берді. Шабуыл жасады деген айыппен ұсталған екі адамның адвокаттары, есімдері жасырылған, Райдер бір рет қана ұрылғанын, ал оның жарақаттары, комаға түскеніне қарамастан, хабарланғандай ауыр емес екенін мәлімдеді. Райдерге шабуыл жасағандардың видеосын интернетке жариялаған адам да, бұйрықты бұзғаны үшін айыпталды. Джордан Мейсон видеоны YouTube-қа жүктегенін мойындады.
Отандық мансап
2009 жылдың 6 ақпанында, Үндістанмен өтетін серия басталар алдында, Райдердің қызметін Бангалор Роял Челленджерс клубы 160 000 АҚШ долларына (318 280 жаңазеландиялық доллар) сатып алды. Дегенмен, ол маусым бойы күресіп, барлығы 56 ұпай ғана жинады және командасының 16 ойынының тек 5-іне ғана қосылды. NZ Herald газетінің мәліметінше, Райдер "100 күнге жуық қатал күреспен арақ-шараптан бас тартып, қайтадан ішімдікке бет бұрды". 2013 жылы Райдер Отаго Волтс клубына ауысты, себебі Веллингтон Файрбирдс командасындағы әріптестерімен қарым-қатынасының нашарлауын басты себеп ретінде көрсетті. Бұл шешім табысты болды, Райдер допингтік жазадан қайтқаннан кейін 2013 жылдың қазан және желтоқсан айлары аралығында екі жүздік және екі жартылай жүздік ұпай жинады. 2014 жылғы Англия маусымында Райдер Эссекс клубымен келісімшарт жасады. Ол алғашқы маусымында 43, ал 2015 жылғы маусымында 44 қақпа алды. 2017 жылдың қарашасында ол бірінші сыныптағы крикетте 25-ші жүздігін соқты, 2017-2018 жылдарғы Планкет Щит маусымында Оклендке қарсы Централ Дистриктс сапында ойнады.