Кіріспе

Югославия футболшысы және жаттықтырушысы

Владимир Беара (;; 26 тамыз 1928 – 11 тамыз 2014) – югославиялық футбол қақпашысы және жаттықтырушысы. Ол кәсіби клубтық мансабының көп бөлігін Югославия Федералды лигасының "Хайдук Сплит" және "Қызыл Жұлдыз Белград" клубтарында, сондай-ақ Югославия ұлттық футбол құрамасында өткізді. Ол өз заманының ең үздік қақпашыларының бірі деп есептеледі.

Ерте өмір

Беара қазіргі Хорватиядағы Синж қаласының жанындағы Зелово Сутинско ауылында Яков және Мария ата-анасының серб отбасында дүниеге келді. Оның Любо және Свето есімді екі бауыры болған.

Клубтық мансап

«Хайдук Сплит» (1946–55) командасы сапында Беара 308 ойын өткізіп, 1950, 1952 және 1955 жылдары Югославия лигасында жеңіске жеткен командасына көмектесті. Дегенмен, ол үшінші лига титулын жеңген маусымнан кейін 1955 жылы Белградтың «Қызыл Жұлдызына» (1955–60) ауысты. «Қызыл Жұлдыз» құрамында ол 1956, 1957, 1959, 1960 жылдары Югославия лигасының тағы да көп титулдарын жеңіп алды, сондай-ақ 1958 және 1959 жылдары Югославия кубогын ұтты. Мюнхендегі әуе апатынан бұрын «Манчестер Юнайтед» командасы өткізген соңғы ойында ол «Қызыл Жұлдыздың» қақпашысы болды. 1963 жылы ұлы совет қақпашысы Лев Яшин оның емес, Владимир Беараның барлық уақыттағы ең үздік қақпашы екенін айтты. Беара мансабын неміс клубтары «Алеманния Аахен» (1960–62) және «Виктория Кёльн» (1963–64) сапында аяқтады.

Халықаралық мансап

Беара 1950-1960 жылдары Югославия ұлттық құрамасы сапында 59 ойын өткізді. Югославия құрамасына шақырылғаннан кейін, ол Англияға қарсы матчта "Арсеналдың" Хайбери стадионында тамаша ойыншылық шеберлігімен көзге түсті және осы арқылы танымал болды. Содан бері оны Владимир Великий деген лақап атымен жиі атады. Беара 1952 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына қатысты; ол Венгрияға қарсы финалға жеткен команданың құрамында болды және күміс жүлде жеңіп алды. Ол сонымен қатар үш әлем чемпионатына қатысты: 1950 жылғы, 1954 жылғы және 1958 жылғы әлем чемпионаттары. 1953 жылы Беара Англияға қарсы көрсетпелік матч өткізген ФИФА әлем жұлдыздары құрамасындағы төрт югослав ойыншысының бірі болды; ойын 4:4 есебімен тең аяқталды, Беара тек бір гол жіберді.

Жаттықтырушылық мансап

1967 жылы Беара неміс спорт университетінің спорт академиясындағы жаттықтырушылар курсын бітірді, қазіргі Ге́ннес Вайсвайлер академиясы. Одан соң Германия, Нидерланды, Австрия және Югославия клубтарын, сондай-ақ Камерун ұлттық құрамасын жаттықтырды. Оның жаттықтырушылық мансабындағы ең жарқын сәт – 1971 жылы Славко Луштицаның ассистенті ретінде «Хаджук Сплит» клубымен Югославия чемпионатында жеңіске жеткені. Бұл клубтың 1955 жылы ойыншы ретінде кеткеннен кейінгі алғашқы чемпионаты болды. Сонымен қатар, ол 1975 жылы «Тонерр Яунде» клубымен Африка Кубок иегерлерінің кубогын жеңіп алды.

Өлім

2014 жылдың 11 тамызында Беараның отбасы оның өткен жыл бойында бірнеше рет инсультты бастан өткергеннен кейін Хорватияның Сплит қаласында қайтыс болғанын мәлімдеді. Ол католиктік Ловринак зиратында жерленді. Беараның әйелі Ядранканың оны католик зиратына жерлеу туралы шешімі сынға ұшырады, себебі Беара Серб Православие шіркеуінің адал жақтасы болған.

Ойын стилі

Беара спорттық және өзіне сенімді қақпашы болды, ол көзге түсетін, бірақ тиімді стильге ие еді. Оның допты берік ұстауы мен батыл мінезінің арқасында, ол керемет соққыларды тойтарушы ғана емес, сонымен қатар қақпасынан шығуда да шебер болды. Ол сәнділігі мен қақпашылық шеберлігін үйлестіре білгендіктен, "Темір қолдары бар балет бишісі" деген лақап атымен белгілі болды.

Дәйексөздер

Жақсы қақпашы менің дәуірімдегідей болуы керек. Ол батыл және өзіне сенімді болуы тиіс. – Беара қақпашылар туралы. "Голға деген сенімділігім, допты оңай ұстай алатын сезімім және соққыларды бағындыру техникам Барба Луканың еңбегі. Біз жаттығуларда орындаған қарапайым жаттығу еді. Ол маған бейсболдай кішкентай допты ұстатуға мәжбүрледі, содан кейін футбол добын ұстау мен үшін өте оңай болды." – Беара өзінің қақпашы техникасы туралы. "Оның тартымды, эстетикалық сыңарлығы бар еді, сондықтан оның иілген аяқтарымен және мінсіз дене күйімен секірулері мен сүңгілері әдемі көрінетін. Ол басымен тұрып, серпіліс сияқты, кез келген сәтте допты ұстауға дайын болды." – Боб Уилсон Беара туралы. "Мен әлемдегі ең үздік қақпашы емеспін, ол Владимир Беара." – 1963 жылы "Алтын доп" сыйлығын алған жалғыз қақпашы Лев Яшиннің сөзі.