Кіріспе

Афина консерваториясы (Ωδείον Αθηνών) – қазіргі Грекиядағы сахналық өнер саласындағы ең көне білім беру мекемесі. Ол 1871 жылы «Музыка және драма қауымдастығы» атты коммерциялық емес ұйым тарапынан құрылған.

Тарих

Алғашында мұнда оқытылатын музыкалық аспаптар скрипка мен флейтамен ғана шектелген, бұл ежегітегі гректердің Аполлондық және Дионисийлік эстетикалық принциптерін бейнелейді. Маңыздысы, фортепиано сабақтары бағдарламаға енбеген. 1881 жылы консерваторияның жаңа неміс тілінен оқытушы директоры Георгиос Назос, сол кездегі даулы қадам ретінде, консерваторияның бағдарламасын кеңейтіп, қазіргі Батыс Еуропа стиліндегі аспаптар мен теориялық материалдарды енгізді. Афина консерваториясында сабақ берген музыканттардың арасында Константин Псахос, Манолис Каломирис, Феликс Петрек, Эльвира де Идальго есімдері бар. Афина консерваториясында оқыған белгілі тұлғалар мен өнер шеберлері: Спиридон Самарас (1875–1882), Мария Каллас (1938), Димитри Митропулос (1919), Никос Скалкоттас (1920 жылы бітірген), Джина Бахауэр (1929 жылы бітірген), Микис Теодоракис, Димитрис Сгурос, Лукас Каритнос. Грециядағы алғашқы драма мектебі де 1871 жылы осы ғимаратта құрылды, оның оқытушы құрамында Амилиос Веакис, Димитрис Ронтирис, Костас Мусурис, Димитрис Мират сияқты көптеген белгілі театр қайраткерлері болды.

Ғимарат

Афина консерваториясы Ригиллис көшесі мен Василеос Константину даңғылында орналасқан. Ғимараттың қасбеті 160 метрді құрайды, ал жалпы ауданы 13 000 шаршы метрді шамамен білдіреді. Бұл Баухаус мектебінің және Грекиядағы модернизм қозғалысының көрнекті үлгісі. Грек сәулетшісі Иоаннис Деспотопулос (кейде Ян Деспо деп те аталады) жобалаған консерватория, Баухаус мектебінің негізін қалаушы Вальтер Гропиуспен оқыған жалғыз грек еді. 1959 жылы үкімет тапсырысымен салынған мәдени кешеннің аяқталған жалғыз бөлігі болып табылады және сол кездегі ең жоғары сәулеттік сыйлыққа ие болды. Құрылысы 1969 жылы басталды, бірақ 1976 жылы қаржы жетіспеуіне байланысты тоқтатылды. 1980 жылы Грекия мемлекеті Пиреос көшесіндегі консерваторияның ескі ғимаратына иелік ету шартымен жұмысты аяқтауға қажетті қаражатты өз мойнына алды. Деспотопулостың Афина мәдени орталығына арналған толық жобасы Василиссис Софияс даңғылынан Василеос Константину даңғылына дейін, Ригиллис көшесінен Ұлттық галереяға дейін созылатын, шамамен 150 000 шаршы метрді қамтитын кеңістікті қайта жаңартуды көздеді. Бенаки мұражайының Қазіргі грек сәулеті бөліміндегі Деспотопулостың мұрағаттарына сәйкес, Афина консерваториясынан басқа, жоспарға 1800 орындық опера театры, дөңгелек сахналы театр, Ұлттық галереяға қосымша ғимарат, жаңа Византия мұражайы, византиялық стильдегі шіркеу, қонақ үй, классикалық би және мемлекеттік оркестр залы, эксперименталды театр, жер асты гараждар және тағы басқалары кірген. Бұл орын Афинадағы маңызды шаралар мен мәдени көрмелерге әлі де үйінде. 2013 жылдан бастап Афина консерваториясы жаңа кезеңге қадам басып, бірқатар жөндеу жұмыстарын жүргізіп, маңызды мәдени шараларды өткізіп келеді. 2016 жылы ғимараттың бірінші қабатындағы кеңістік толықтай жаңартылып, құрылысы аяқталғаннан кейін алғаш рет пайдалануға берілді. Бұл NEON ұйымының жомарт үлесінің арқасында мүмкін болды. NEON – өнер коллекционері және кәсіпкер Димитрис Даскалопулос құрған коммерциялық емес мәдени институт. 2017 жылдың 8 сәуірінен 16 шілдесіне дейін Афина консерваториясы, тарихында алғаш рет, негізгі орны Германияның Кассель қаласында орналасқан Documenta 14 халықаралық өнер көрмесінің төрт маңызды серіктес орталығының бірі болды. Көрменің қажеттіліктері үшін ғимараттың ішкі және сыртқы ашық кеңістіктері Documenta 14-тің көркемдік оқиғаларына, қажеттіліктеріне және экспонаттарына арналды. Көрме үшін пайдаланылған орындардың бірі – жер астындағы амфитеатр, архитектурасы ежелгі грек театрларынан шабыттанған. Бұл жерде нигериялық суретші Эмека Огбоның «Жердегі нәрселердің қалай жүріп жатқаны» атты дыбыстық инсталляциясы орналастырылды. Бұл кеңістік көпшілікке ашық болған сирек мүмкіндіктердің бірі болды. 2017 жылдың желтоқсанында ғимараттың жоғарғы қабатында орналасқан Арис Гаруфалис концерт залы Әлики Ватикиотидің музыка және өнер қорының қолдауымен толықтай жаңартылды. Концерт залында қазір концерттер, музыкалық байқаулар, емтихан, репетициялар және басқа да мәдени шаралар тұрақты түрде өткізіледі. 2020 жылдан бастап «Афина консерваториясының ғимарат инфрақұрылымын жаңарту және модернизациялау» жобасы мемлекеттік қаржыландырумен іске асырылуда және құрылыстың 2022 жылдың көктемінде аяқталуы күтілуде. Аяқталғаннан кейін ғимаратқа 600 орындық жер асты амфитеатры, 200 орындық эксперименталды қара қорап сахнасы, конференциялар, көрмелер және басқа да шараларға арналған кеңістіктер, дыбыс технологиясы студиялары және қоғамдық кафе-ресторан сияқты жаңа нысандар қосылады.