Кіріспе
Пенсильвания штатындағы латын католик шіркеуінің юрисдикциясы, АҚШ. Алтуна-Джонстаун епархиясы (Dioecesis Altunensis Johnstoniensis) – Америка Құрама Штаттарының орталық Пенсильваниясындағы Католик шіркеуінің латын шіркеуінің шіркеулік аумағы, яки епархиясы. Бұл Филадельфия митрополиясының шіркеулік провинциясындағы суфраган епархия. Епархияның бас шіркеуі – Альтуна қаласындағы Қасиетті Ұлы Жұма соборы. Епархия 1901 жылғы 30 мамырда Алтуна епархиясы ретінде құрылған. 1957 жылғы 9 қазанда оның атауы Алтуна-Джонстаун епархиясы деп өзгертілді. Епархия сонымен қатар "Проклайм!" атты апталық католик жаңалықтары бағдарламасын және Джонстаун қаласындағы Сент-Джон Гальберт соборынан апта сайынғы тікелей эфирде көрсетілетін миссаны да қолдайды.
The Diocese of Altoona–Johnstown (Dioecesis Altunensis Johnstoniensis) is a Latin Church ecclesiastical territory, or diocese, of the Catholic Church in central Pennsylvania in the United States. It is a suffragan diocese in the ecclesiastical province of the metropolitan Archdiocese of Philadelphia. The mother church of the diocese is the Cathedral of the Blessed Sacrament in Altoona. The diocese was established on May 30, 1901, as the Diocese of Altoona. On October 9, 1957, its name was changed to the Diocese of Altoona Johnstown. The diocese also sponsors Proclaim!, a weekly Catholic news show, and a weekly live mass from St. John Gualbert Cathedral in Johnstown.
Аумағы
Алтуна-Джонстаун епархиясы Бедфорд, Блэр, Кембрия, Центр, Клинтон, Фултон, Хантингдон және Сомерсет округтерінен құралған. Епархия Пенсильвания штатының орталық және батыс бөлігінде 6000 шаршы мильден асатын аумақты қамтиды.
1700 жылдан 1800 жылға дейін
Америкадағы басқа британдық колониялардан өзгеше, Пенсильвания провинциясы католиктерді колонияға кіруден тыймады және дін қызметкерлерін түрмеге қамаумен қорқытпады. Дегенмен, колонияда мемлекеттік қызметке үміткер католиктер протестантизмге ант беруі талап етілді. 1784 жылғы 26 қарашада, Америка революциясы аяқталғаннан кейін бір жыл өткен соң, Папа Пий VI Америка Құрама Штаттарының апостольдық префектурасын құрды, ол жаңадан құрылған АҚШ-тың барлық аймағын қамтыды. 1789 жылғы 6 қарашада Пий VI префектураны Балтимор епархиясына айналдырды, ол бүкіл Құрама Штаттарды қамтыды. 1791 жылы АҚШ-тың Құқықтар туралы биллі қабылданғаннан кейін католиктер толық түрде дін тану еркіндігіне қол жеткізді.
1800 жылдан 1900 жылға дейін
1808 жылы Рим папасы VII Пий Балтимор епархиясының аумағынан Пенсильвания штатының жаңа құрылған бүкіл аймағын қамтитын Филадельфия епархиясын құрды. XIX ғасырда Пенсильванияда католиктер саны арта түскендіктен, Ватикан 1843 жылы Питтсбург епархиясын құрды. Алтунадағы алғашқы католик шіркеуі – Жанындағы Иоанн шіркеуі 1851 жылы салтанатты түрде ашылды. Кароллтаундағы Әулие Бенедикт 1850 жылы Рождество күні қасиеттеп берілді. Папа Пий IX 1868 жылы Харрисбург епархиясын құрды. 1899 жылы Пенсильванияның батыс аймағындағы католиктер санының қарқынды өсуіне байланысты, Питтсбург епископы Ричард Фелан және Филадельфия архиепископы Патрик Джон Райан Ватиканнан аталған аймақта жаңа епархия құруды сұрады. Екі жыл өткен соң Ватикан оған келісім берді.
1900 жылдан 1936 жылға дейін
Алтуна епархиясы 1901 жылдың 30 мамырында Папа Лев XIII тарапынан Питтсбург және Харрисбург епархияларынан алынған округтердің негізінде құрылды. Папа Скрантон епархиясынан келген Моссеньор Юджин А. Гарвиді жаңа епархияның алғашқы епископы етіп тағайындады. Гарви епископ болып қызмет еткен алғашқы толық жылы, 1902 жылы, жаңа епархияда 59 дін қызметкері, 44 приход, 6000 оқушысы бар 23 приходтық мектеп және 44000 католик тұрғыны болды. Оның епископтық қызметінің соңғы жылы, 1920 жылы, 148 дін қызметкері, 91 приход, 11369 оқушысы бар 42 приходтық мектеп және 123 756 католик тұрғыны тіркелді. 1920 жылдың басында Папа Пий XI Гарвиге көмекші епископ ретінде Филадельфия архиепископының көмекші епископы Джон Джозеф Маккортты тағайындады. 1920 жылы Гарви қайтыс болғаннан кейін Маккорт автоматты түрде Алтуна епархиясының келесі епископы болды. Маккорт 1926 жылдың мамыр айында Қасиетті Тағала соборының іргетасын салды, бірақ 1929 жылғы қор нарығының құлдырауы салдарынан құрылыс уақытша тоқтатылды. Собор 1931 жылдың қыркүйегінде ашылды. 1922 жылы Маккорт Алтуна католик орта мектебін (қазіргі епископ Гилфойл атындағы орта мектеп) және Джонстаун католик орта мектебін (1962 жылы епископ Маккорт атындағы орта мектепке айналдырылды) құрды.
1936 жылдан 1986 жылға дейін
МакКорт 1936 жылы қайтыс болған кезде Альтуна епархиясында 197 діни қызметкер, 129 шіркеу, 111 приход, 50 приходтық мектеп және Ұлы депрессия кезінде 100 634-ке дейін азайған католик халқы болды. Пий XI 1936 жылы Маккортты Эри епархиясынан Рихард Гилфойл деген діни қызметкермен алмастырды. Гилфойл 21 жыл Альтуна епископы қызметін атқарғаннан кейін 1957 жылы қайтыс болды. 1957 жылдың жазында Гилфойл қайтыс болғаннан кейін, Рим папасы Пий XII Джонстаун қаласының халқының өскенін ескере отырып, Альтуна епархиясын Альтуна-Джонстаун епархиясы деп атады. 1957 жылдың желтоқсан айында папа Питтсбургтен Ховард Джозеф Кэрролл монахты Альтуна-Джонстаунның келесі епископы етіп тағайындады. Кэрролл 1960 жылы қайтыс болды. Папа Иоанн XXIII 1960 жылы Филадельфияның көмекші епискобы Дж. Кэрролл Маккормикті Альтуна-Джонстаунның келесі епископы етіп тағайындады. 1966 жылы Маккормик Скрантон епархиясының епископы болды. Оның орнына Альтуна-Джонстаунға Трентон епархиясының көмекші епискобы Джеймс Джон Хоган келді, оны 1966 жылы Папа Пауыл VI таңдады.
1986 жылдан қазіргі уақытқа дейін
20 жыл бойы епископ қызметін атқарғаннан кейін Хоган 1986 жылы зейнетке шықты. Оның орнына 1987 жылы Папа Иоанн Павел II Сагинау епархиясынан Монсеньор Джозеф Виктор Адамекті тағайындады. Адамек 2011 жылы зейнетке шықты. 2023 жылғы мәліметтер бойынша Алтуна-Джонстаун епархиясының епископы – бұрын Эри епархиясының епископы болған Марк Бартчак. Ол 2011 жылы Папа Бенедикт XVI тарапынан тағайындалды.
Жыныстық зорлық-зомбылық оқиғалары
1988 жылы бір адам Алтуна-Джонстаун епархиясын және епископ Хоганды сотқа берді, ол Франсис Ладди дін қызметкерінің өзіне сексуалдық зорлық көрсеткенін мәлімдеді. Арыз беруші, Ладдидің немересі, зорлық-зомбылық 1984 жылы, оған 11 жас болғанда болғанын айтты. Алты жылдық сот процесіне кедергі келгеннен кейін, сот отырысы 1994 жылдың ақпан айында басталды. 1994 жылдың сәуірінде қазылар алқасы Хоганды және епархияны Ладдидің әрекеттері үшін жауапты деп таныды, олардың “(Ладдидің) педофильдік мінез-құлыққа бейім екенін білгенін” айтты. Қазылар алқасы талапкерге 1,2 миллион доллар өтемақы төледі. 2014 жылдың қыркүйегінде американдық билік Сомерсет округындағы Our Lady Queen of Angels приходынан Джозеф Д. Мауризо-младшийді бала порнографиясын иеленгені және Гондурастағы жетімдер үйіндегі балаларды зорлағаны үшін айыптады. 2015 жылдың қыркүйегінде Мауризо сексуалдық зорлық-зомбылық жасағаны, бала порнографиясын сақтағаны және құрбандарына төлеу үшін Гондурасқа заңсыз ақша аударғаны үшін сотталды. 2016 жылдың наурыз айында Мауризо 17 жылға бас бостандығынан айырылды. Оның үкімі 2017 жылы күшінде қалды. 2016 жылы Пенсильвания штатының үлкен жюриі Altoona Johnstown епархиясымен байланысты кем дегенде 50 дін қызметкері және басқа да адамдардың жарты ғасырға жуық уақыт бойы жүздеген балаларды зорлағанын және епархия басшылығының бұл зорлық-зомбылықты жасырғанын хабарлады. Қылмыстардың көп бөлігі 1940-1980 жылдар аралығында болған, бірақ көптеген құрбандар соңғы онжылдықтарда қылмыскерлерді епархияға хабарлауға келді. Бұл есепте епископтар Хоган мен Адамек ұзақ жылдар бойы жасырғандықтары үшін кінәлі екендігі айтылды. Бұл епископтар “қоғамдық даққа түсуден қашынуға тырысып, балалардың қауіпсіздігін екінші орынға қойды, нәтижесінде балалардың өміріне қауіп туды. Діни қызметкерлер балаларды зорлайтындары белгілі болған күйде қайтадан қызметке орналастырылды”. Үлкен жюридегі куәлігінде епископ Бартчак епархияның 1950-1990 жылдар аралығында балаларды зорлауда айыпталған ондаған дін қызметкерін шағын қалалық приходтарға ауыстырғанын мойындады. Бартчак сондай-ақ Адамек құрбандарға олардың үнсіздігін сақтау үшін өтемақы төлеу жүйесін құрғанын мойындады. Altoona Johnstown епархиясы тізімдеген, кәмелетке толмағандарды сексуалдық зорлық-зомбылыққа ұшыратқаны үшін сенімді айыптамалар бар дін қызметкерлерінің көпшілігі қазір қайтыс болды. 2020 жылдың мәліметтері бойынша, тізімдегі айыпталған дін қызметкерлерінің үшi әлі тірі, ал екеуі шіркеу қызметінен шеттетілді. 2020 жылдың ақпан айында Altoona Johnstown епархиясына жаңа сот талаптарының толқыны түсті.