Кіріспе
Хартуэлл көлі – Грузия және Оңтүстік Каролина штатының шекарасында орналасқан, Саванна, Тугалу және Сенека өзендерінің бөліктерін қамтитын, адам жасаған су қоймасы. Хартуэлл көлі – АҚШ-тың оңтүстік-шығысындағы ірі демалыс көлдерінің бірі. Көл 1962 жылы құрылысы аяқталған Хартвелл бөгетінің арқасында пайда болды. Бөгет Саванна өзенінде, Тугалу мен Сенека өзендерінің қосылған жерінен 11 шақырым (7 миль) төмен орналасқан. Көлдің су деңгейі қалыпты болғанда, Тугалу өзені бойында 79 шақырымға (49 миль), ал Сенека өзені бойында 72 шақырымға (45 миль) дейін созылады. Көлдің ауданы шамамен 230 шаршы километрді (56 000 акр) құрайды және жағасының ұзындығы 1548 шақырымды (962 миль) жетеді. Барлық Хартвелл "жобасы" 309 шаршы километр (76 450 акр) жер мен суды қамтиды. I 85 тас жолы Хартуэлл көлін кесіп өтеді, бұл аймаққа келушілер үшін қолайлы жағдай жасайды. Хартуэлл жобасының құрылысы 1955 жылы басталды және 1963 жылы аяқталды. Бөгеттің құрылысы 1955 жылы басталып, 1959 жылы аяқталды. Хартуэлл көлінің су астында қалуы мүмкін ежелгі және тарихи орындардан артефактілер мен ақпаратты табу мақсатында бірнеше жерде археологиялық қазба жұмыстары жүргізілді. Бұл жұмыстарды Джорджия университетінің профессоры Джозеф Колдуэлл 1957 жылдан 1959 жылға дейін басқарды. Хартуэлл көлі Америка революциялық соғысының қайраткері Нэнси Харттың құрметіне аталған. Нэнси Харт Грузия шекарасында өмір сүрді және бостандыққа деген адалдығымен белгілі болды. Оның есімімен округ, қала, көл, мемлекеттік саябақ және тас жол аталған.
Lake Hartwell is a man made reservoir bordering Georgia and South Carolina and encompassing parts of the Savannah, Tugaloo, and Seneca rivers. Lake Hartwell is one of the Southeastern United States' largest recreation lakes. The lake was created by the construction of the Hartwell Dam, completed in 1962 and located on the Savannah River seven miles (11 km) below the point at which the Tugaloo and Seneca Rivers join to form the Savannah. Extending 49 mile (79 km) up the Tugaloo and 45 mile (72 km) up the Seneca at normal pool elevation, the lake comprises nearly 56,000 acres (230 km2) of water with a shoreline of 962 mile (1548 km). The entire Hartwell "Project" contains 76,450 acres (309 km2) of land and water. I 85 bisects Hartwell Lake and makes the area easily accessible to visitors. Construction of the Hartwell project took place from 1955 and was completed in 1963. Construction of the dam started in 1955 and was finished in 1959. Salvage archeological excavations were conducted at several sites in an effort to recover artifacts and information from prehistoric and historic sites that would be inundated by Lake Hartwell. Joseph Caldwell led a team from the University of Georgia in this work, especially from 1957 to 1959. Lake Hartwell is named for the American Revolutionary War figure Nancy Hart. Nancy Hart lived in the Georgia frontier, and was known for her devotion to freedom. A county, city, lake, state park and highway among others, bear her name.
Хартуэлл көлінің құрғақшылық және су деңгейі
1989 жылы көлдегі су деңгейі 3-ке жеткен алғашқы жыл болды және сол жылы болған құрғақшылық кезінде ең төменгі деңгейге дейін түсті. 2008 жылы көл деңгейі 3-ке жеткен екінші рет болды. 2008 жылдың желтоқсан айында АҚШ-тың оңтүстік-шығысындағы ауыр құрғақшылық салдарынан көлдің су деңгейі қалыпты деңгейінен 22 футтан (7 метрден) астам төмендеді. Бұл әдетте су астында болатын ескі тас жолдарды, кеме жүргізушілерді ескерту үшін әдетте буйлармен белгіленетін аралдарды және құрғақ жерде қалған кемелердің қаңқаларын ашыққа шығарды. Көл 2008 жылдың 9 желтоқсанында 637,49 фут (194 метр) ең төменгі деңгейге жетті. Көлдің ең жоғары деңгейі 665,4 фут (203 метр) болды, ол 1964 жылдың 8 сәуірінде тіркелді. Жалпы, көлдің орташа деңгейі 657,5 фут (200 метр) құрайды. Көл деңгейінің қайта көтерілуі Хартвелл көлін қалыпты деңгейге қайтару мақсатында 2009 жылдың 10 сәуіріне дейін бір айға көлден су жіберу тоқтатылуына байланысты.
Көлдің алғашқы тарихы
Хартвелл көлінің маңындағы аймақтың бай тарихы бар, ол Миссисиппи мәдениетінің шамамен 800 жылға дейін басталатын кезеңінен бұрынғы ежелгі қоныстармен байланысты. Осы мәдениеттің өкілдері Саванна өзенінің жоғарғы салаларында, мысалы, Шауга, Тугалу және Сенека өзендері бойында көптеген ауылдар мен платформалы үйінділер салды. Шероки тайпасы Пьемонт және таулы аймақтың көп бөлігінде қоныстанды және оны өздерінің отаны деп жариялады. Колонистермен алғашқы қарым-қатынастар сауда арқылы жүзеге асты, бірақ Американдық революциядан кейін еуропалық американдық қоныс салушылар Чероки жеріне еніп, олардың аумағын басып алды. Содан бері олар тарихи Чероки және Мускоги (Крик) тайпаларының есімдерін көптеген ағыстарға, өзендерге және демалыс аймақтарына берді. Бұл тайпалар 1830 жылдары президент Эндрю Джексон басшылығымен Оңтүстік-Шығыстан қуылған «Бес өркениетті тайпаның» қатарында болды. Бұл аймақта тарихи тұлғалар – Оңтүстік Каролинадан шыққан Эндрю Пикенс және Джон Кэлхун да өмір сүрді. Ботаник Уильям Бартрам аймақты аралап, өсімдік түрлерін және флораны зерттеді. 1956 жылдың соңында Клемсон колледжі су қоймасындағы судың салдарынан олардың мүлкіне зиян келтірілуіне наразылық білдірді, мысалы, олардың Мемориалдық стадионының су астында қалу қаупі болды. Көптеген келісімдерден кейін Клемсон үкіметпен келісімге келді, нәтижесінде Клемсон колледжінің маңында Сенека өзенін өз бағытына бұру үшін екі бөгет салынуға келісті. Саябақ жолдары: Пайнс Крик кемпингі аумағында бір саябақ жолы бар. Жүзу: көлде 200-ден астам адамның қаза болғанына қарамастан, жүзуге жарамды деп есептеледі. Су спорты: көлде вейкборд сияқты су спорты түрлеріне рұқсат беріледі. Қайықпен жүзу: көл бойында бес марина және көптеген қоғамдық қайық түсіру алаңдары бар. Жануарлар дүниесі: Хартвелл көлінің маңында 250-ден астам түрлі құс және 40 түрлі сүтқоректілер мекендейді.
Сапарға баратын жерлер
Исакина бөгеті. Клемсон қаласынан өтетін Кеуи өзені бойында орналасқан бұл бөгеттің биіктігі 25 фут, ені 150 фут болатын сарқырамасы бар. Сарқырама Исакина көлінен Хартвелл көліне су құйып ағызады. Қауіпті белгілер қойылған, себебі мұнда адам өлімдері болған. Он сегіз шақырымдық арна. Он сегіз шақырымдық арна қисық және тар су жолы. Ол Seneca өзенінде S 42 буйында орналасқан. Балықшылар мен құс қадағалаушылар оны жақсы біледі. Арна шамамен бес шақырымға созылып, ескі көпірмен аяқталатын кең, беткей аймаққа жетеді. Бұл жерде көптеген құстар мен жабайы жануарлар мекендейді. Тас карьері. Мұнда көл деңгейіне байланысты биіктігі өзгеретін көптеген тік жарлар бар. Бұл шығанақтың кейбір бөліктері басқаларына қарағанда тереңдігі аз. Аруақ аралы. Орталық бөлігінде елу ескі қабір тасы орналасқан, олардың кейбіреулерін оқу қиын. Жер үстіндегі бетон мазарлар 1812 жылғы соғыстың қабірлерін анықтайтын белгілермен көрсетілген. Ал басқалары 1700 жылдарға дейін сақталған. Көптеген адамдар осы аралда кемпінг құрып, өздерінің "қомпаньондары" бар екенін білмейді. Андерсонвилл аралы. Андерсонвилл, Оңтүстік Каролина, бір кезде мәшһүр порты және демалыс орны болған. Онда Саваннаға (Джорджия) күнделікті рейстер жасайтын баржа жүйесі болған. Ол жылдар бойы гүлдеп, өнеркәсіп пен туристерді тартқан. Андерсонвилл Андерсон немесе Пендлтон сияқты үлкен болған деген әңгіме бар, екеуі де Оңтүстік Каролинада орналасқан. Бүгінде ол 400 акрға жуық аумақты алып жатқан үлкен арал ретінде сақталған. Бұл көлдегі ең үлкен арал, ұзындығы екі-үш шақырым аралығында. Аралдың бойымен өтетін асфальт жол өсіп кеткен. Келушілер ғимараттардың қираған қалдықтарын, артефакттарды, сирек кездесетін өсімдіктерді және жануарларды тамашалай алады.