Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Картаның әртүрлі ерекшеліктерін түрлі түстерді қолдану арқылы ажырату. Картографиялық жобалауда картаны бояу – картада қолданылатын карта белгісі ретінде түстерді таңдау процесі. Түс – картадағы әртүрлі нысандарды бейнелеуге өте пайдалы қасиет. Түстерді қолданудың типолық мысалдары – әртүрлі саяси бөлімдерді, биіктіктерді немесе жол түрлерін көрсету. Хорплоталық карта – картада көрсетілген статистикалық көрсеткіштің өлшемін көрсету үшін түрлі түстермен боялған тақырыптық карта. Хорплоталық карта географиялық аймақта өлшемнің өзгеруін немесе аймақ ішіндегі өзгергіштік деңгейін көрсетудің оңай жолын ұсынады. Хорплоталық карталардан басқа, картограф кез келген картада түстерді тиімді бейнелеуге ұмтылуы керек. Деректерді әртүрлі түстерде көрсету картаны түсінуге немесе оның сезімін күшейтуге әсер етеді. Көптеген мәдениеттерде белгілі бір түстерге байланысты ассоциациялар бар. Бұл ассоциациялар түс символизмі деп аталатын ғылым саласының құрамына кіреді. Мысалы, белгілі бір ұлтты олардың мәдениетінде теріс коннотациясы бар түспен бояу нәтижеге кері әсер етеді. Сол сияқты, нәсілдік немесе этникалық үлгілерді көрсету үшін болжамды тері түсін пайдалану да наразылық тудыруы мүмкін. Әрбір карта оқырманының түс коннотацияларын әрқашан болжау мүмкін емес, немесе теріс коннотациялардан толығымен қашыну мүмкін емес, бірақ картаны мүмкіндігінше тартымды және түсінікті ету үшін түстердің жалпы ассоциацияларын білу пайдалы. Картографтар картаға түсірілген нысанға байланысты түстерді таңдауы мүмкін. Мысалы, жауын-шашын картасын жасағанда көк түстердің түрлерін, ал орман өрттері картасы үшін сары, қызыл және қызғылт түстерді қолдануға болады. Түстерді мұқият таңдау картаның интуитивті және оңай оқылатынын қамтамасыз етеді. Бұл процесс нысандық байланыс деп аталады. Сондай-ақ, картограф көптеген адамдардың түс көру қабілетінің бұзылғанын ескеруі керек, сондықтан түстер оларды оңай ажырата алатындай етіп таңдалуы тиіс. Жалпы ереже бойынша, адамдардың көпшілігі бір түстің 5-8 түрлі реңкін ғана ажырата алады. Бір түстің 8-ден артық реңкін пайдаланудың орнына, бірнеше түс қолдану ұсынылады. Көптеген ГИС бағдарламалары пайдаланушыларға таңдау үшін мұқият жинақталған түс схемаларын ұсынады, осылайша түстерді таңдау процесін жеңілдетеді. Түстерді екі өлшемді карталардан үш өлшемді эффект жасау үшін де пайдалануға болады, әрі әртүрлі көзге арналған екі суреттің түсті кодтауы арқылы, әрі адамның визуалды жүйесінің ерекшеліктерін пайдалану арқылы картаны үш өлшемді көрінетіндей етуге болады.
Differentiating different features of a map using different colours. In cartographic design, map coloring is the act of choosing colors as a form of map symbol to be used on a map. Color is a very useful attribute to depict different features on a map. Typical uses of color include displaying different political divisions, different elevations, or different kinds of roads. A choropleth map is a thematic map in which areas are colored differently to show the measurement of a statistical variable being displayed on the map. The choropleth map provides an easy way to visualize how a measurement varies across a geographic area or it shows the level of variability within a region. In addition to choropleth maps, a cartographer should strive to depict colors effectively on any kind of map. Displaying the data in different hues can greatly affect the understanding or feel of the map. In many cultures, certain colors have connotations. These connotations lie under a field of study called color symbolism. For example, coloring a certain nation a color that has a negative connotation in their culture could be counterproductive. Likewise, using assumed skin colors to show racial or ethnic patterns will likely cause offense. It is not possible to always predict the color connotations of every map reader or to avoid negative connotations, but it is helpful to be aware of common color connotations in order to make a map as appealing and understandable as possible. Cartographers may also choose to pick hues that are associated with what they are mapping. For example, when mapping precipitation, they may choose to use shades of blue or for a map of wildfires they may use yellows, reds, and oranges. Carefully choosing colors ensures that the map is intuitive and easy to read. This process is referred to as feature association. Also, the cartographer must take into account that many people have impaired color vision, and colors must be used that are easily distinguishable by such readers. A general rule is that most people can differentiate only between 5 8 different shades of one color. Rather than more than 8 shades of a color, it is best to use multiple colors. Most GIS programs provide users with carefully curated color schemes to choose from, thus making the process of selecting colors easier. Colors can also be used to produce three dimensional effects from two dimensional maps, either by explicit color coding of the two images intended for different eyes, or by using the characteristics of the human visual system to make the map look three dimensional.