Кіріспе
Би түрі – африкалық-американдық би – африкалықтардың диаспорада, әсіресе АҚШ-та жасаған би түрі. Ол студиялар, мектептер немесе компаниялар емес, Америка Құрама Штаттарының африкалық-американдық қауымдастықтарындағы әртүрлі кеңістіктерде дамыды. Бұл билер көбінесе халықтық және әлеуметтік би практикасына негізделген, бірақ сахналық би жиі осыған толықтырушы аспектілерді қосады. Импровизацияға ерекше мән берілетін бұл билер үнемі өзгеріп, дамумен сипатталады. Африкалық-американдық мәдени биді шабыт көзі ретінде пайдаланатын бірнеше танымал африкалық-американдық заманауи би компаниялары бар, олардың ішінде Уайтидің Линди Хопперс, Элвин Айли американдық би театры, Харлем би театры және Кэтрин Данэм компаниясы бар. Голливуд пен Бродвей афроамерикандық суретшілерге өздерінің туындыларын көрсетуге және халықтың оларды қолдауына мүмкіндік берді. Африкалық-американдық бидің көптеген жаңару толқындары болды, әсіресе 20-шы ғасырда. Гарлем Ренессансы осы өнер түрі үшін ерекше маңызды кезең болды және заманауи биге зор әсер етті. Кариб бассейнінде туған билер Солтүстік Америкаға әсер етті және өнер арқылы отаршылдыққа және расизмге қарсы идеялардың таралуына септігін қосты.
African American dance is a form of dance that was created by Africans in the Diaspora, specifically the United States. It has developed within various spaces throughout African American communities in the United States, rather than studios, schools, or companies. These dances are usually centered on folk and social dance practice, though performance dance often supplies complementary aspects to this. Placing great value on improvisation, these dances are characterized by ongoing change and development. There are a number of notable African American modern dance companies using African American cultural dance as an inspiration, among these are the Whitey's Lindy Hoppers, Alvin Ailey American Dance Theater, Dance Theatre of Harlem, and Katherine Dunham Company. Hollywood and Broadway have also provided opportunities for African American artists to share their work and for the public to support them. African American dance has had many waves of ingenuity, especially in the 20th century. The Harlem Renaissance was an especially important time for this artform and greatly influenced modern dance. The dances created in the Caribbean influenced those in North America, and contributed to the spread of anti colonial and anti racism ideas through performance.
Құлдық кезеңіндегі дамуы
Вирджиния, Мэриленд және Солтүстік Каролинаның көп бөлігін қамтитын Үлкен Чесапик аймағы "афроамерикалық" биді қалыптастырған ақ және қара мәдениеттерінің алмасуының ең ерте және, мүмкін, ең ықпалды ортасы болды. Мәдени ерекшеліктерін ескере отырып, әсіресе музыка мен биде, олар бірге билеуді өз дәстүрлерін дәл қайталамай, жаңа билер құру арқылы үйренген болу керек. Американың барлық айманында құлдар Африкадан келген тайпалық ырғақтарды АҚШ-тың сарай билерінің ырғақтарымен үйлестіріп, ерекше афроамерикалық би стилін жасады. Тайпалық ырғақтар көбінесе Шығыс және Батыс Африкадан, сондай-ақ Тринидадтан әсер алды. Қазіргі афроамерикалық бишілер арасында кең таралған "шақыру-жауап" би формаларының тамыры осы аймақтарға дейін жетеді. Сақталған суреттердің аздығынан белгілі болғандай, африкалықтардың бел және жамбас қимылдарына баса назар аударатын бастапқы билері, біртіндеп еуропалық билерге ұқсас тік стильге ауысқан. Алайда, бұл өзгеріс еуропалық стильді қабылдау емес, африкалықтардың басына ауыр жүк көтеріп жүруге бейімделуімен байланысты, ол тік омыртқаны қажет етеді деген пікір бар. Мысалы, "кейкволк" (cakewalk) плантацияларда құл иелерінің формальды және әдепті билерін пародизациялау мақсатымен пайда болды. Брук Болдуиннің 1981 жылғы мақаласында, кейкволк "өздерін жоғары санаған ақтардың бәсекелес мәдениетін сатиралау үшін жасалған" делінеді. Құл иелері оны өз көңілі үшін жасалған қарапайым өнер деп санап, оның қаупін мойындамайтын. Қара құлдар көбінесе мақта жинаудан кейін би билейтін.
Бей аймағы
Сан-Франциско шығанағы Hip Hop өнерінің музыкалық және би эстетикасына зор үлес қосты. Нью-Йоркте Hip Hop танымалдылығы артып келе жатқанда, Батыс жағалаудағы фанк қозғалысы да қарқынды дамыды, және екеуі де бір-бірінің стиліне әсер етті. KMEL – Сан-Францискодағы радиостанция, ол Сан-Франциско шығанағындағы түрлі аудандарда өте танымал болды, және ол аса танымал емес музыка ойнатты. Бұл станция Hip Hop музыкасын ойнай бастағандардың алғашқыларының бірі болды және оның үлкен қалада кеңінен танылуына көмектесті. Hip Hop биі осы қауымдардың ажырамас бөлігіне айналды, аймақтағы әртүрлі аудандардың әрқайсысының өзіне тән стильдері мен әдістері болды, және адамның қай ауданнан екенін оның қимыл-қозғалысынан-ақ білуге болар еді.
Наразылық және белсенділік
Африкалық-американдық би көбінесе отаршылдық пен нәсілдік үстемдікке қарсы күресу құралы ретінде қолданылады. Бұл өнер орындары қазіргі немесе өткен қоғамға жасалған сын ретінде қарастырылуы мүмкін. Көп жағдайда би стереотиптерді жоюға, батыс және еуроцентризмге негіделген сұлулық стандарттарынан арылу арқылы бишілерді күшейтеді және ұрпақтар бойы жинақталған нәсілдік жараларды жеңуге көмектеседі. "Африкалық-американдық мәдени би" терминін Ұлттық би қауымдастығының авторы және зерттеушісі Фрэнк Р. Росс енгізді. Ол африкалық-американдық биге қатысты ескі, стереотиптік "табиғи" анықтамасын, оны Ұлттық би қауымдастығы мен Халықаралық би кеңесі мойындаған дұрыс "мәдени" анықтамасымен алмастырды. Бүгінгі танымал африкалық-американдық билердің қатарында Детройт балы мен әлеуметтік би – Чикаго стипі, Балтимор биі (D.C.), қол биі, калипсо және NAACP санкциялаған Ұлттық қара үйлену және қайта қосылу биі бар. Көрікті қара бишілер тобының өкілдері – Кливлендтің бал бишілері, Акронның шебер бишілері, Dance Fusion, Детройттың әлемдік класы, Majestic Gents – Чикаго стилі, Easy D.C. Tri-State – биге құштар Sugarfoot (Балтимор, Мэриленд штаты). Африкалық-американдық мәдени би мен музыканың жаңа американдық өнер түрі Нью-Йорк қаласы мектептерінің би білімі бағдарламасына енгізілді. Жаки Малоун 20 ғасырдың басында музыкалық топтармен гастрольдеген стэп бишілерінің қарым-қатынасын сипаттайды. Джаз импровизациясы мен джаз биіндегі импровизация арасындағы байланыс туралы көптеген зерттеулер жасалды. Екеуі де импровизацияға және композицияға шығармашылық үстемелер енгізуге баса назар аударады, яғни биді орындау кезінде хореография мен композиция жасалады – әлеуметтік ортада, еуропалық орта таптың балет және опера дәстүріндегідей "жасау" мен "орындау" арасындағы қатаң шекарадан гөрі. Африка биінің мәні – адамның жермен байланысып, би арқылы өзінің тарихын және күресін айтуында. Бұл бишілерге бидің діріліне ие болуға, кеңістікті пайдаланып, өзін еркін жеткізуге мүмкіндік береді. Хип-хоп мәдениетінде диджейлер, эмсилер, b-boy және b-girl бишілер мен граффити суретшілерінің арасындағы қарым-қатынасты да атап өткен жөн. Джон Ф. Швед және Мортон Маркс Америкада джаз бен джаз биінің еуропалық билер мен би сюиталарынан қалыптасқан музыкалық шеберліктің дамуымен байланысын зерттеді. Тринидадта туған Перл Примус (1919–1994) африкалық және карибтік билерді пайдаланып, үлкен секірістермен ерекшеленетін күшті драмалық туындылар жасады. Ол көбінесе билерін қара авторлардың шығармаларына және нәсілдік мәселелерге негіздеді, мысалы Лэнгстон Хьюздің 1944 жылғы "Негр өзендер туралы айтады" және Льюис Алланның 1945 жылғы "Қайғылы жеміс" (1945). Оның би тобы "Перл Примус би тілі институтына" айналды. Алвин Айли (1931–1989) Лестер Хортон, Белла Левицки және кейін Марта Грэмтің шәкірті болды. Ол бірнеше жыл концерттік және театрлық биде жұмыс істеді. 1958 жылы Айли және жас афроамерикандық бишілер тобы Нью-Йоркте "Альвин Айли американдық би театрын" құрды. Ол Техас, блюз, спиритуал және госпел туралы естеліктерінен шабыт алды. Оның ең танымал және сынға ие туындысы – "Аян" (1960). Элео Помаре (1937–2008) Колумбияда дүниеге келді, бірақ бала кезінде Нью-Йоркке көшіп келді және кейіннен "Элео Помаре би компаниясын" құрды. Кароль Джонсон, Род Роджерс, Гас Соломон және Перл Рейнольдспен бірге ол Қара хореографтар қауымдастығын құрды, ол MODE (Modern Organization for Dance Evolvement) ұйымының алдағы қадамдарының бірі болды. Оның шығармалары көптеген бишілер мен хореографтарға, соның ішінде Австралияның аборигендеріне үлкен әсер етті. Кэрол Джонсон (1940 жылы туған) Помаре компаниясымен би биледі, "Қара би" анықтамасын жасауға үлес қосты және NAISDA Dance College және Bangarra Dance Theatre арқылы Австралияда үлкен мұра қалдырды.