Кіріспе

Саңырауқұлақтың құрылысы
Элеонора Камеронның романдарынан шығарылған ойдан туған ай

Базидиум (: базидия) – базидиомицет саңырауқұлақтарының көбею денелерінің гименофорында кездесетін, микроскопиялық спора өндіретін құрылым. Бұл денелер сондай-ақ үшінші мицелий деп аталады, олар екінші мицелийдің өте иілген түрлері. Базидияның болуы – түрдің негізгі ерекшеліктерінің бірі. Базидиум әдетте базидиоспора деп аталатын төрт жыныстық спораны ұстайды. Кейде олардың саны екі немесе тіпті сегіз болуы мүмкін. Әрбір көбею спорасы стеригма деп аталатын жіңішке өскінің немесе мүйіздің ұшында пайда болады және толық жетілгенде күшпен сыртына шығарылады. "Базидиум" сөзі сөзбе-сөз "кішкентай тұғыр" деген мағынаны білдіреді. Осылай базидиум спораларды қолдайды. Дегенмен, кейбір биологтар бұл құрылым көбірек таяқшаға ұқсайды деген пікірде. Толық жетілмеген базидиум базидиола деп аталады.

Құрылымы

Базидиомикоталардың көпшілігі бір жасушалы (холобазидия) базидияларға ие, бірақ кейбіреулері көпжасушалы (фрагмобазидия) базидияларға да ие. Мысалы, Puccinales қатарындағы тот қымызбақтарында төрт жасушалы фрагмобазидиялар болады, олар қимасы бойынша қабырғалармен бөлінген. Tremellales қатарындағы кейбір желелі саңырауқұлақтарда да қабырғалармен бөлінген және крест тәрізді төрт жасушалы фрагмобазидиялар кездеседі. Кейде базидий пробазидиумнан дамиды, ол әдеттегі гиф сияқты созылмалы емес. Базидий гифке тіреліп немесе тікелей бекітілуі мүмкін. Базидий әдетте клуб тәрізді болады: сабағында тар, ал сыртқы ұшында кең. Ол ең жоғарғы нүктесіндегі орташа жарты шар тәрізді дөңгелектің ең кең бөлігінде ең кең болады, ал негізі ең жоғарғы нүктедегі ең кең диаметрдің шамамен жартысына тең. Қысқа және тар негізді базидиялар кері жұмыртқа тәрізді болып келеді және Paullicorticium, Oliveonia және Tulasnella сияқты туыстарда кездеседі. Кең негізді базидиялар көбінесе бөшке тәрізді болады.