Кіріспе

Пошта салт аттылары немесе postriders – тарихта әр түрлі уақытта және әр түрлі жерлерде болған атты пошта жеткізу жүйесін сипаттайды. Бұл термин көбінесе жүйелі қызмет желісі мемлекет немесе мемлекеттік лицензиясы бар монополия тарапынан белгілі бір деңгейде орталық басқарумен ұйымдастырылған жағдайларда қолданылады. Мұндай желілерге қашықтық белгілері мен бағыт белгілерімен жабдықталған, алдын ала белгіленген маршруттар – пошта жолдары кіреді. Басқа атты курьерлерден өзгеше, пошта салт аттылары маршруты бойында поштаны жинап, жеткізіп, белгіленген уақытта және орында басқа салт аттылармен кездесіп, хаттарды алмастыратын. Осылайша, хат-хабарлар сенімді түрде бір жолаушыдан екіншісіне жеткізіліп, қысқа мерзімде үлкен қашықтықты арзан бағамен жүзеге асыруға мүмкіндік берді. Ірі орталықтардағы жергілікті пошта қызметтерімен кейбір интеграция болғанымен, көбінесе пошта салт аттылары жеке басқару және тарифтік саясатқа бағынған дербес жүйе болып табылды.

Тарих

Эстафеталық атты желілер ежелгі империялардың барлығында кең таралғанмен, олар негізінен үкімет пен әскердің ғана қажеттілігі үшін пайдаланылды және көбінесе жеке хаттар тасымалданатын емес. Постерлерді осыған дейінгі жүйелерден ерекшелендіргені – олардың халыққа ашық болуы және халықтың қолайлылығы үшін құрылуы. Сонымен қатар, постерлер белгілі бір кесте бойынша жұмыс істеді.

Ганза одағы

Пошта жүргізушілердің жағдайында патша хабаршысынан қоғамдық курьерге өту эволюциялық процесс ретінде қарастырылса да, назар аударуға лайық ерте мысалдар бар. Ханза лигасы 1274 жылдан бастап лиганың маңызды қалалары мен саудагерлерді қорғаған бекіністі қамалдар арасында тұрақты атты қызмет ұйымдастырған. Бұл қызмет бизнес және дипломатиялық хабарларды тең дәрежеде жеткізіп тұрды. Жақсы ұйымдастырылған қызметтің тек хат жеткізуге арналған жеке пошталық жылқылары болды; әрбір аялдамада хаттың бетіне пошта сөмкесінің қабылдану және жөнелтілу уақыты тіркелген.

Киелі Рим империясы

Франц фон Таксис Хабсбургтер әулетінің және Киелі Рим империясының атынан, 16 ғасырдың ортасына қарай бүкіл Батыс Еуропаны қамтыған курьерлік желі құрды. Тұрақты пошта станциялары бір күндік жолмен бір-бірінен орналастырылды. Уақыт өте келе, бұл станциялар маңызды экономикалық орталықтарға айналды: олар кездесу орындары, қонақүйлер, қоғамдық бөлмелер, сауда орталықтары және ат қоралары болды. Пошта станциялары ауылдар мен қалалардың дамуына ықпал ететін маңызды орталықтарға айналды. Бұл қызмет тек мемлекеттік қажеттілік үшін ғана емес, жеке пайдалану үшін мемлекеттен лицензия алу қажет болды.

Елизавета дәуірі Англиясы

Бұл Англияда, Елизавета дәуірінде, почталық аттылар шын мәнінде барлық келушілерге қызмет көрсетуді бастады, тіпті үкіметтің олардың жалпыға қолжетімділігіне қатысты жарияланған шектеу саясатына қарамастан. Саудагерлер мен шаруалар, полиция қызметкерлері мен мейманхана иелері, әскер мен теңізшілер пошта жүйесін пайдаланды, бұл қарапайым халықтың жоғары сауаттылық деңгейін көрсетеді. Бұл операцияға көптеген жылқы жұмылдырылды, себебі әр кезең шамамен 10 шақырымды құрады, содан кейін жаңа жылқы қолданылды. Көбінесе жылқылар мейманханаларда немесе саяхатшылар үйлерінде сақталды. Сонымен қатар, алғаш рет пошталық жолдар жүйесі құрылды, бірақ бастапқыда бұл терминология қызметтің белгіленген маршруттарын, жолдардың өзін емес білдірді.

Америка отарлары

Америка колонияларында пошта бағыттары белгілі бір аймаққа белгілі бір уақыт ішінде жеткізуге міндеттенген келісімшарт берушілерге тапсырылды. Пошта алғаш рет қалаға жеткізілгенде, қала тұрғындары поштаны алу үшін әдеттегі дүкен сияқты орталық жерге баруға тиіс болды. Пошташылар ең ұзақ және толық қызметті Жаңа дүниеде көрсетті, басқа көлік түрлері пайда болғанша олар жұмысын тоқтатпады. 1780 жылы жүйеде тек бас пошта шебері, хатшы/есепші, үш геодезист, бір өлі хаттар инспекторы, 26 пошташы, 75 пошта бөлімі және шамамен 2000 мильдік пошта жолдары болды. Пошта басшылары мен пошташылар қызметке кедері келтірмеу үшін әскери міндеттен босатылды. Бұл пошташыларға өздерінің маршруттарында хаттарды, құжаттарды және жұмсақ заттарды тасымалдауға ерекше құқық берілді, ал олардың құқықтарын бұзғандар айып төлеуге жазаланды. Пошташылар белгілі уақыттың ішінде жетіп, нақты мерзімдерді сақтауға тиіс болды, ал маңызды кезеңдер олардың жолын өлшеуге көмектесті. Пошташыларға әсер еткен маңызды алғашқы заңнаманың бірі – 1838 жылғы АҚШ Конгресінің қаулысы, онда АҚШ-тағы барлық теміржолдар пошта жолдары деп жарияланды. Бұл қаулының екі мақсаты болды: поштаны жеткізу үшін теміржолдарды пайдалануды ұлғайту және пошташыларды теміржол желісі жоқ пошта аудандарымен шектеу. Елдің теміржол желісі жоқ аймақтарында поштаны мердігерлер тасыды, ал су және теміржолдан басқа кез келген тәсілмен пошта тасымалдау "жұлдызды маршрут" қызметі деп аталды.