Кіріспе

Жапониядағы телекоммуникацияларға шолу

Жапония қазіргі таңда әлемдегі ең дамыған коммуникациялық желілердің біріне ие. Мысалы, 2008 жылы Жапонияның ішкі істер және коммуникация министрлігі интернетке қол жеткізу үшін ұялы телефондарды 75 миллионға жуық адам пайдаланғанын, бұл жеке интернет қолданушыларының шамамен 82% құрайтынын мәлімдеді.

Телефон қызметі

Телефон және ISDN – пайдаланылып жатқан негізгі желілер: 52.3981 миллион (2007)

Пайдаланылып жатқан IP телефон желілері: 16.766 миллион (2007) Жапонияның радио әуесқойларының байланыс сигналдарына қараңыз.

Пошталық қызметтер

Жапонияның алғашқы қазіргі заманғы пошта қызметі 1871 жылы басталды, пошта Киото мен Токио, сондай-ақ соңғы қала мен Осака арасында кәсіби түрде тасымалданды. Бұл жапон тарихында Мейдзи дәуірінің символы болған қарқынды индустрияландыру мен әлеуметтік қайта құрылымдаманың кезеңінде болды. Жапонияның теміржол технологиясы дамымаған кезеңде болғандықтан, өсіп келе жатқан пошта жүйесі адам күшімен жүретін көлік құралдарына, оның ішінде рикшаларға, сондай-ақ атпен тасымалдауға көп жүйкеленді. Мысалы, Жапонияның пошта қызметінің 50 жылдығын тойлаған 1921 жылы үкімет поштаны атпен жеткізіп жүрген батыл аттылардың суретін салған әдемі открыткалар шығарды. Коммуникация саласында британдық техниктер жапондық маяктарды салуға көмектескен, ал елдің жаңадан құрылып келе жатқан пошта жүйесі британдық идеяларды жергілікті жағдайлармен үйлестіруге тырысты. Әсіресе, елдің жағалауы бойынша жүзе тасымалдау жапон экономикасының дамуының маңызды мысалы болып табылады: үкімет жеке компаниялармен тығыз байланыста жұмыс істеп, әлеуметтік қажеттіліктерді қанағаттандырып, сонымен қатар үлкен пайда табуға мүмкіндік беретін өнеркәсіптік кеңейтуді жүзеге асырды. Мицубиши компаниясының теңіз арқылы пошта тасымалдау шарты тиімді болды және компанияның танымал "зайбацуға" айналуына көмектесті. Бұқаралық сауаттылықтан бұрын пайда болған қарапайым жапондық пошта белгісі бүгінгі күнге дейін қолданылып келеді.

Жалпы мәліметтер мен тарих

Жапондықтардың қазіргі заманғы коммуникациялардың гүлдену кезеңінің мысалы – газеттердегі өзгерістер. Токугава дәуірінде (1603-1867 жж.) газет сатушылар басылымдардың мазмұнын дауыстап оқып, қолмен қашалған тақталардан басылған қағаздарды таратқан. Жапон қоғамы жаңару кезеңінде жылжымалы қаріптер кеңінен қолданысқа енді. Атап айтқанда, 1874 жылы құрылған және стандартты жапон тілінде толыққанды оқылуы үшін жасалған, таралымы бойынша елдегі ең ірі газет болған ұлттық күнделікті газет – «Йомиури Шимбун». Мэйдзи дәуірінің басында (1868-1912 жж.) осындай бес күнделікті газет пайда болды. «Йомиури» газеті Уильям Рэндольф Херст басқаратын американдық басылымдардың тікелей ықпалында болды. Мұндай алғашқы бұқаралық газет – 1861 жылы Нагасакиде ағылшын А.В. Хансард құрған «Нагасаки Shipping List & Advertiser» газеті. Оның алғашқы саны сол жылдың 22 маусымында жарық көрді. Ағылшын тілінде жарық көрген газет Хансардтың «Japan Herald» басылымының негізін қалады. Жапонияның телерадио хабарларын тарату саласындағы жетекші компаниясы (Nippon Hoso Kyokai – NHK) 1925 жылы құрылғаннан бері басымдыққа ие. Соғыстан кейінгі кезеңде NHK-ның бюджеті мен жұмысы Пошта және телекоммуникация министрлігінің бақылауында болды. 1950 жылғы телерадио хабарларын тарату туралы заң NHK-ның тәуелсіз басқаруы мен бағдарламаларын қамтамасыз етеді. Телевизия 1953 жылы, ал түсті теледидар 1960 жылы пайда болды. 1969 жылы кабельдік теледидар енгізілді. 1978 жылы екі түсті телеарнасы бар тәжірибелік спутник ұшырылды. Телевизия үшін пайдаланылатын операциялық спутниктер 1984 және 1990 жылдар аралығында ұшырылды. Телевизия көру өте жылдам тарады, сондықтан 1987 жылы Жапонияның 99 пайызындағы үйлерде түсті теледидар болды, ал орташа отбасы күніне кем дегенде бес сағат теледидар көреді. 1987 жылдан бастап NHK екі арнада тыңдаушыларға спутниктік сигналдарды пайдалана отырып, толыққанды тәжірибелік хабар таратуды бастады, осылайша бұрын нашар қабылданатын елдің шалғай және таулы аймақтарына қызмет көрсетті. Жаңа жүйе тәулігіне 24 сағат үздіксіз қызмет көрсетті. 1980 жылдардың соңында NHK екі қоғамдық теледидар және үш радио желісін ұлттық деңгейде іске қосты, аптасына 1700 бағдарлама шығарды. Оның жалпы және білім беру бағдарламалары 6900-нан астам телеарналар мен шамамен 330 АМ және 500-ден астам FM радиостанциялары арқылы таратылды. Әлемнің жиырма бір тілінде жан-жақты қызмет көрсетіледі. Коммуникация технологиясының жылдам жақсаруы, инновациялары мен әртараптандыруы, соның ішінде оптикалық талшықты кабельдер, коммуникациялық спутниктер және факс машиналары 1980 жылдары коммуникация индустриясының қарқынды өсуіне әкелді. 1985 жылға дейін үкіметке тиесілі Nippon Telegraph and Telephone Corporation 1985 жылдың сәуіріне дейін коммуникация индустриясына үстемдік жүргізді, содан кейін жаңа жалпы тасымалдаушыларға, соның ішінде Daini Denden компаниясына да осы салаға кіруге рұқсат берілді. NTT Worldwide Telecommunications Corp (Kokusai Denshin Denwa Company, әдетте KDD деп белгілі, қазір KDDI Inc құрамына кіреді) 1989 жылы Nihon Kokusai Tsushin және басқа да жеке шетелдік коммуникациялық фирмалар жұмыс істей бастаған кезде халықаралық коммуникация қызметіне монополиялық иелігін жоғалтты. 1992 жылы Жапонияда 12000-нан астам теледидар станциясы, ал 350-ден астам радиостанция, 300 АМ радиостанциясы және 58 FM радиостанциясы болды. 1980 жылдары радио хабарларын таратудағы жаңалықтар – дыбыс мультиплексі (екі тілде немесе стерео) хабарларын тарату, спутниктік хабар тарату, ал 1985 жылы Ауа университеті және телетекст қызметтері ашылды. Жапония 1980 жылдары телекоммуникация саласында әлемдік көшбасшы болды, бірақ бұл позиция 1990 жылдардағы АҚШ-тың дотком индустриясы және Азиядағы жаңадан пайда болған «жолбарыс» елдерімен күресті. АҚШ санариптік контент бойынша көшбасшы, Оңтүстік Корея кеңжолақты интернетпен қол жеткізу бойынша, Үндістан бағдарламалық жасақтама бойынша, ал Тайвань ғылыми-зерттеу және даму бойынша көшбасшы. Жапония телекоммуникациялық құрылғылардың кеңінен таралуына қол жеткізгеннен кейін 21-ғасырға қадам басты. Мысалы, 2008 жылы үкіметтің ішкі істер және коммуникация министрлігі интернетке кіру үшін 75 миллионға жуық адам ұялы телефонды қолданғанын, бұл интернет пайдаланушылардың 82 пайызын құрайтынын мәлімдеді.