Кіріспе
Фрик паркі – АҚШ, Пенсильвания штаты, Питтсбург қаласындағы ең үлкен қалалық саябақ. Бұл Питтсбургтің төрт тарихи үлкен саябағының бірі.
Frick Park is the largest municipal park in Pittsburgh, Pennsylvania, United States, covering It is one of Pittsburgh's four historic large parks.
Тарих
Парк 1919 жылы қайтыс болған индустриял Генри Клей Фрик, Клейтонның оңтүстігінде орналасқан Point Breeze сарайын (қазір Фрик өнер және тарихи орталығының бөлігі) мұраға қалдыру арқылы құрылды. Ол сондай-ақ, 1927 жылдың 25 маусымында ашылған паркті ұзақ мерзімді күтіп-ұстау үшін 2 миллион долларлық ($ миллионға жуық бүгін) траст қорды ұйымдастырды. Фрик бұл қорды құруға ниеттенбеген, бірақ қызы Хеленнің дебютанттық тілегін орындауға уәде берген. Генри Клей Фриктің ұлы Чайлдс Фрик парктің ормандары мен шатқалдарында өмір бойы жануарларға деген сүйіспеншілігін дамытты. Чайлдс Фрик танымал американдық омыртқалы палеонтолог, Америка табиғи тарих мұражайының маңызды демеушісі және қамқоршысы болды. Жылдар өте келе парк бастапқы Point Breeze жерінен өсіп, қазір Squirrel Hill-ден Edgewood шекарасына дейінгі аумақты қамтиды. Фрик индустрияландыруға көмектескен қалада, бұл тік шатқалдар мен ескірген орманның салыстырмалы түрде бұзылмаған, жергілікті өсімдіктер мен көптеген жануарларға толы табиғи қорық болып табылатын сирек жерлердің бірі. Паркте сұрғылар, қосмекенділер, жабайы түйеқұстар, түлкі және көптеген сүтқоректілер кездеседі. 2022 жылдың 28 қаңтарында Форбс даңғылын парк арқылы өткізетін болаттан жасалған "Ферн Холоу" көпірі (Hot Dog Dam Dog Park тұсында) құлап, 10 адам жарақат алды. Көпірдің сынықтары демалыс жолына түсіп, оны жапты. Көпір қайта салынды және 2022 жылдың желтоқсан айында ол және төмендегі жол қайта ашылды.
Фрик экологиялық орталығы
1979 жылы аяқталған алғашқы Фрик экологиялық орталығы бастапқыда қаланың экологиялық білім беру бағдарламасын орналастырды және көптеген жылдар бойы саябаққа қатысты экологиялық және басқа да бағдарламаларды өткізді. 2002 жылы болған өрт ғимаратты пайдалануға жарамсыз етті. Қазіргі 15 500 шаршы фут (шаршы метр) көлемді Фрик экологиялық орталығы 16 миллион долларлық құрылыс жобасынан кейін 2016 жылы жұртшылыққа ашылды. Орталықта ішкі және сыртқы сыныптар, қоғамдық дәретханалар және басқа да жабдықтар бар, сондай-ақ фотоэлектрлік панельдер мен геотермальдық тереңдіктерді пайдалану сияқты энергияны тиімді пайдалану және экологиялық ерекшеліктері де қарастырылған. Питтсбург парктерін сақтау қоры Питтсбург қаласымен бірлесіп орталықты басқарады. Nine Mile Run өзенінің 3,5 шақырымдық (2,2 миль) бөлігінің қосылуы Фрик паркін Мононгахела өзеніне жуық созды. 2017-2018 жылдарғы қалпына келтіру жұмыстарының аясында 20 жылдан бері саябаққа зиян келтіріп, жергілікті өсімдіктерді ығыстырып келген шалғынды бұталардың 1,05 гектары (2,6 акр) жойылды. Бұталар тазартылғаннан кейін Питтсбург парктерін сақтау қоры он сау жаңғақ ағашын тапты. Бұл маңызды жаңалық болды, себебі саябақтағы басқа барлық ағаштар жаңғақ ағашының қурауына шалдыққан саңырауқұлақтық ауруға ұшыраған деп есептеледі.
Рекреациялық мақсаттарда пайдалану
Парк бірнеше ойын алаңдарын қамтиды. 1960-шы жылдардың басында ашылған Николсон көшесіне жақын Бичвуд бульварындағы Фрик паркінің ойын алаңында төбеге орнатылған ерекше цементтен жасалған сырғанау бар. Алғашқыда қызыл түске боялып, қабырғалары таспен қоршалған, қазір көк түске боялып, айналасы резеңкеленген ойын алаңымен жабдықталған. Ойын алаңы «Көк сырғанау паркі» деп белгілі. Жақын жерде баскетбол және бейсбол алаңдары орналасқан. Бичвудтан төмен еңіске құлаған төбеде қыста сырғанау өте танымал ойын. Сырғанаушылар кейде төменгі жақтағы ағаштарға соқтығысып немесе бірімен бірі шатысып қалады, себебі төбеден екі түрлі жолмен – бірі көлбеу, екіншісі тік – түсуге болады және олар төменгі жағында қиылысады. Осының салдарынан 2010 жылы қала жауапкершіліктен сақтану үшін «сырғанауға тыйым салынады» деген ескерту белгілерін орнатты. Фрик паркінде сондай-ақ иттерге арналған алаң да бар. Жыл сайын парктің жоғарғы бөлігінде «Парктегі Шекспир» атты қойылым өтеді.
Танымал мәдениетте
Питтсбургтік рэпер Мак Миллер 2011 жылғы альбомын Blue Slide Park деп атады, осы ойын алаңының атымен, ал "Frick Park Market" әнін Point Breeze паркінің жанындағы шағын дүкенге арнады. Миллердің 2018 жылы қайтыс болғаннан кейін паркте оның естелігіне бірнеше дүрбілеулер өткізілді.