Кіріспе

Құс түрлері

Halmahera paradise crow (Lycocorax pyrrhopterus) – жібекті қарға деп те аталатын, жұмақ құсына ұқсас орташа мөлшердегі құс. Бұл жұмақ құсы – жұмақ құстарының ішіндегі сирек кездесетін, моногамды түрлердің бірі. Ол Индонезияның Солтүстік Малуку аралдарындағы Халмахера және Моротай аралдарының төменгі жазықтықтағы орманды мекендейді. Оның рационы негізінен жемістер мен бунақденелілерден тұрады. Халмахера жұмақ құсы мекендеген аймақтарында кең таралған түр, және IUCN Қауіпті түрлердің қызыл тізімінде «қауіпсіз» санатында тіркелген. Екі жыныс та бір-біріне ұқсас, бірақ аналықтары еркектерге қарағанда сәл кішідірек. Номинативті подвидінің қанаттарының ішкі жағында ақ дақтар аз немесе мүлдем жоқ. Басы сәл жылтыраған қоңыр қара түсті, ал жоғарғы жағы басынан ақшыл. Жоғарғы қауырсындары көк-сұр жылтырмен сәл жарқырайды, бұл жылтыр қанаттарының қызыл қоңыр түсімен ең жақсы көрінеді. Бұл құс бастапқыда қарғалар (Corvidae) тұқымдасқа жатқызылған, бірақ кейіннен жұмақ құстары тұқымдасына қайта жіктелді. Ол жұмақ құстарының эволюциялық ағашындағы ең ерте тармақ болып саналады, шамамен 17 миллион жыл бұрын миоцен кезеңінде пайда болған. Малуку аралдарының келесі аймақтарында кездесетін екі подвиді бар:

Lycocorax pyrrhopterus pyrrhopterus – Халмахера, Касирута және Бакан

Lycocorax pyrrhopterus morotensis – Моротай және Рау

Бұрын Obi paradise crow (Lycocorax obiensis) Халмахера жұмақ құсының (Lycocorax pyrrhopterus) подвиді ретінде қарастырылған. Алайда, оның ерекшелігі мен жеке түр ретінде даму мүмкіндігіне байланысты, 2016 жылы L. pyrrhopterus-тен бөлінді, ал 2021 жылы Халықаралық орнитологиялық конгресс де осы шешімді қабылдады.

Экология және мінез-құлық

Атаулы түрі – орманды мекендейтін, сонымен қатар бақтарда және орман шеттерінде кездеседі. Ол орманның ішкі бөлігіндегі биік ағаштарды жақсы көреді және әдетте ашық егіс жерлерінде көрінбейді. Батпақ орманда немесе мангрде сирек кездеседі, кейде кокос плантацияларында және жеміс бақшаларында кездеседі, ал өсімдіктердің ортаңғы қабатынан жоғарырақ, жапырақ шатырына дейін жиі ұшырасады. Жаннат қарғасының тамақтануы негізінен жемістерден тұрады, сонымен қатар бунақденелілерден де қосымша тамақтанады, олардың екеуі де негізінен тығыз жапырақ шатырынан және ортаңғы жапырақтардан ізделіп табылады. Көбейту маусымы шамамен желтоқсаннан маусымға дейін созылады, ал жұмыртқалар осы кезеңде туады. Еркек және ұрғашысы бір-бірінен айырмасыз болғандықтан, түр моногамды болуы мүмкін, бірақ көбейту мінез-құлқына қатысты мәліметтер жоқтың орнына. Халмахерадағы ұялар тамырлар мен мүктерден жасалған, ағаш қиыршықтарымен қапталған, үлкен шұңқыр тәрізді құрылым ретінде сипатталады, және аналық бір жұмыртқа туады.