Кіріспе
Санта-Фе қаласындағы, Санта-Фе округіндегі, Нью-Мексико штатындағы тарихи ардагерлер зираты.
Санта-Фе ұлттық зираты – АҚШ-тың Нью-Мексико штатындағы Санта-Фе қаласында орналасқан ұлттық зират. Оның ауданы алты гектарды құрайды және 2021 жылғы мәліметтер бойынша 68 000 жерлеу орындары бар. АҚШ Ардагерлер істері департаменті басқарады және Нью-Мексикодағы екі ұлттық зираттың бірі болып табылады (екіншісі – Форт-Байард). 2016 жылы ол Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді.
Тарих
Мұнда алғашқы жерлеу 1868 жылы, жерді ұлттық зират ретінде ресми түрде құруға дейін болған. Нью-Мексико Азамат соғысында шағын ғана рөл атқарғанмен, зират соғыстан кейін, негізінен Глориетта асуы шайқасында қаза тапқан Одақ әскерлерін жерлеу үшін құрылды. Санта-Фе Рим-католик архиепископиясы 1870 жылы жерді федералды үкіметке сыйға берді. 1876 жылы оның мәртебесі пошта зираты болып өзгертілді, бірақ 1885 жылы ол қайтадан ұлттық зират мәртебесін алды. Нью-Мексиконың алғашқы американдық губернаторы Чарльз Бенттің мәйіті 1895 жылы Санта-Федегі ескі масон зиратынан ұлттық зиратқа көшірілген 47 мәйіттің ішінде болды. 1896 және 1912 жылдар аралығында үкімет Аризонадағы Апач және Грант, Нью-Мексикодағы Хэтч және Уингейт, Ютадағы Дучесне сияқты бірнеше тасталған бекіністерден мәйіттерді мұнда көшірді, сондай-ақ көптеген кішігірім бекеттерден де мәйіттер әкелінді. 1953 жылы үкімет қосымша 25 акр жер сатып алып, зираттың ауданын 34 акрға жеткізді. 1987 жылдың 23 маусымында Глориетта асуы шайқасында жарақаттан немесе қаза болған Техас атты әскерлерінің 31 Конфедерация сарбазының мәйіті шайқас алаңындағы жаппай қабірден табылды. Үшеуі анықталды, ал 28-і анықталмағандықтан K бөлімінде бірге жерленді. 2007 жылы АҚШ-тың мелиорация бюросы Форт-Крейг орнынан тапқан алпыс төрт федералды әскер мен азаматтың мәйіті мұнда жеткізілді. 2017 жылы ардагерлер басқармасы зиратқа жапсарлас алты акр жерді сатып алуға қауқарсыз болды және қазіргі есептеулерге сәйкес, 2030 жылға дейін зират толып қалуы мүмкін.
1912, the government moved remains here from several abandoned forts which had small post cemeteries including Apache and Grant in Arizona, Hatch and Wingate in New Mexico, and Duchesne in Utah among many other smaller posts. In 1953, the government acquired an additional 25 acres, bringing the cemetery to 34 acres. On
June 23, 1987, the remains of 31 Confederate soldiers of the Texas Mounted Volunteers who were killed or died as a result of wounds during the Battle of Glorieta Pass were discovered in a mass grave on the battlefield. Three were identified and 28 who could not be identified were reburied in Section K together. In 2007 the remains of sixty four federal soldiers and civilians discovered by the U. S. Bureau of Reclamation at the site of Fort Craig were relocated to here. In 2017 the Veterans Administration was unsuccessful in purchasing six acres of land adjacent to the cemetery and current estimates are that the site will be at capacity before 2030.
Ерекше ескерткіштер
1994 жылы орнатылған, Екінші дүниежүзілік соғыстағы планер ұшқыштарына арналған гранит пен қоладан жасалған ескерткіш. 1995 жылы "Теңіз күшінде қызмет еткен әйелдерге" арналған ескерткіш орнатылды. 2002 жылы тұрғызылған Қытай-Бірма-Үндістан ардагерлерінің мемориалы, Екінші дүниежүзілік соғыс ардагерлеріне арналған. 2013 жылы орнатылған Навахо кодты сөйлейтін жауынгерлердің мемориалы.