Кіріспе

Лос-Анджелестегі зират, Калифорния штаты

Вальхалла мемориалдық саябағы зираты Солтүстік Голливуд және Бербанк қалаларындағы 10621 Жеңіс бульвары бойынша орналасқан. Зиратта авиацияға арналған "Қанаттардың бүктелуі ғибадатханасының порталы" деп аталатын кіреберіс бар, ол авиация пионерлері – әуе акробаты, қауіпке толы адамдар және авиацияның түрлі сәулетшілерінің соңғы бейіті. Мұнда Амелия Эрхарт және басқаларға арналған ескерткіштер орнатылған, олардың жетістіктері құрметтеледі. Зиратта көңіл көтеру индустриясының танымал өкілдері де жерленген. Ғибадатхананың түрлі-түсті плиткамен қапталған күмбезі және қолдарын аспанға созып тұрған әйелдердің мүсіндері бар. Ол скандинавиялық құдай Одиннің өлген батырлар залының атымен аталған.

Негізін қалау

Вальхалла 1923 жылы Лос-Анджелестегі екі қаржыгер Джон Р. Осборн мен С.С. Фицпатрик құрған. Испан миссиясы стиліндегі кіреберіс құрылысын архитектор Кеннет Макдональд-младший жобалаған. Декоративтік тас қоймалары үшін Макдональд итальяндық мүсінші Федерико А. Джорджиді шақырған, ол 1916 жылғы «Төзбеушілік» эпикалық фильмі үшін 9 метрлік пілдер мен арыстандардың мүсіндерін жасаған және қала орталығындағы «Миллион долларлық театрдың» сыртқы безендірілуіне көмектескен. Жаңа зираттың қақпасы 140 000 долларға бағаланған. Ротонда 1925 жылдың 1 наурызында ағылшын контральтосы Мод Эллиоттың концертімен ашылды. Пикникке келгендер үш көлдің маңындағы шұңқырлардың арасында, жазық зират тастарымен кең жасыл алаңға көрпелер төсеп демалды, бұл сол кезде жаңа ұғым болған. Бұл орын туристердің назарына ілігіп, радиостанция иесі Эрл Л. Уайттың KELW радиостанциясында хабарлаған концерттерге пайдаланылды. Ашылудан бес ай өткен соң Осборн мен Фицпатрик алаяқтық қылмысы үшін сотталды. «Лос-Анджелес Таймс» газетінің хабарлауынша, олар бірнеше рет – 16 ретке дейін – бірдей жерді сатқан, нәтижесінде 3-4 миллион доллар пайда тапқан. Олардың әрқайсысына 12 000 доллар айыппұл салынды және 10 жылға бас бостандығынан айырылды, бірақ үш жылдан кем уақыт түрмеде отырды.

Мемлекеттік бақылау

Калифорния штаты қабірстанға иелік етті. Штат қабірстанды қанша уақыт бойы иелік еткені белгісіз, бірақ Пирс бауырлары оны 1950 жылы сатып алды және екі жыл ішінде ротонданы көліктер үшін жапты, ал қабірстанға кіруді Бурбанк қаласындағы Вальхалла драйвынан Солтүстік Голливудтағы Жеңіс және Кахуэнга бульварларына көшірді. Олар екі қабатты кеңсе ғимараты мен жаназа бюросын ашты. 1953 жылдың 17 желтоқсанында – Орвилл мен Уилбур Райттардың Китти Хокқа 12 секундтық ұшуының 50 жылдығы күні – авиацияға құмар жанкүйер және қабірстан қызметкері Джеймс Жилеттің күш-жігерімен ротонда «Қанаттары бүктелген Портал» деп қайта аталды. Салтанатты шарада ұшақты алғаш рет 1,6 шақырым биіктікке көтерген және Райт ағайындыларының алғашқы азаматтық оқушысы болған Уолтер Р. Брукинстің күлі жерленді. 1963 жылы мүсінші Джорджи қайтыс болғанда, ол өзінің шедевріне жақын, ғимараттың сыртында жерленді. Жилет те сыртта, ол құрған киелі орынның жанында жерленді. Бұл ескерткіш Huell Howser-мен кездесулердің 426-шы эпизодында көрсетілді.

Жер сілкінісі

Куб тәрізді киелі орын ғимараты 1994 жылғы Нортридж жер сілкінісінен ауыр зақым көрді, бірақ 1996 жылы қалпына келтіріліп, қайта ашылды. Екі жыл өткен соң, ол Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді.