Кіріспе
W56 (алғашқыда Mark 56 деп аталды) – 1963 жылдан бастап өндірілген және 1993 жылға дейін Minuteman I және II ICBM-дерінде қолданылған американдық термоядролық оқ-дәрі. Оқ-дәрінің қуаты және салмаққа қатынасы , ең жоғары қуатты салмақ қатынасына ие болған B41 қаруының күтілген көрсеткіштеріне өте жақын. Алайда, B41 толық қуатымен ешқашан сынақтан өтпеген, ал W56 1962 жылы «Доминик» операциясы аясында өткен XW 56 X2 Bluestone сынағында тиімділігін көрсетті. Mod 1 оқ-дәрісінің өндірісі 1963 жылдың наурыз айында басталды. Mod 4 оқ-дәрісінің өндірісі 1967 жылдың мамыр айында басталып, 1969 жылдың мамыр айында аяқталды. Барлығы 1000 дана өндірілді, оның 455-і Mod 4 оқ-дәрілері. Оқ-дәрілер 1991 және 1993 жылдар аралығында қолдан алынды. Бөлшектеу кезінде, жарылғыш линзаларында жоғары өнімді, бірақ сезімтал полимерлі байланысқан жарылғыш заттары бар бір оқ-дәрі 2005 жылы жарылғышқа қауіпті деңгейде қысым қолданылған кезде жарылып кетуге жақын болды деген хабар бар.
The W56 (originally called the Mark 56) was an American thermonuclear warhead produced starting in 1963 which saw service until 1993, on the Minuteman I and II ICBMs. The warhead had a yield of and a demonstrated yield to weight ratio of , very close to the predicted achievable in the highest yield to weight weapon ever built, the B41. However unlike the B41, which was never tested at full yield, the W56 demonstrated its efficiency in the XW 56 X2 Bluestone shot of Operation Dominic in 1962. Production of the Mod 1 warhead began in March 1963. The Mod 4 warhead began production in May 1967 and finished production in May 1969. 1,000 total were produced, of which 455 were Mod 4 warheads. The warheads were retired between 1991 and 1993, During dismantlement, one warhead which had high performance but sensitive polymer bonded explosive in its explosive lenses is reported to have nearly detonated in 2005 when an unsafe amount of pressure was applied to the explosive while it was being disassembled.
Тарих
W56 бағдарламасы екі жаңа оқ-дәріге қажеттілікпен басталды, олар кейіннен Minuteman деп аталатын WS 133A қару жүйесін қаруландыруға арналған еді. 1958 жылғы наурыз айында жарық көрген зерттеуде екі жарылыс басының жасалуы ұсынылды: бір жарылыс басы және бір жарылыс басы. Бұл оқ-дәрілердің ең жоғары қуаты белгіленген салмақта болуы керек еді және 1962 жылдың ортасында қолданысқа енгізілуі тиіс болды. 1958 жылғы 5 мамырда іске асырылу мүмкіндігін зерттеу тобы жиналды және зерттеуді тез арада аяқтауды сұрады. Бір күннен кейін жеңіл оқ-дәрі талабы MGM 31 Pershing-те пайдаланылған W50 модификациясы арқылы қанағаттандырылуы мүмкін екені, ал ауыр оқ-дәрі теңіз күштерінің Polaris A 1 үшін W47 оқ-дәрісін қайта өңдеу арқылы жасалуы мүмкін екені қорытындыланды. Алайда, 1958 жылы Minuteman қаржыландыруының болмауына байланысты осы нәтижелерге көп мән берілмеді. 1959 жылғы наурызда екінші зерттеу жарияланды, онда W47 салмағын азайтуға болатыны және АҚШ ядролық сынақтарды тоқтатқандықтан, сынақтарды қажет етпейтін жобаға назар аудару қажеттігі айтылды. Сол айдың соңында Әскери-әуе күштерінің арнайы қарулар орталығы Minuteman бағдарламасын жеделдетіп, Sandia-дан жаңа қолжетімділік күнін сұрады. Sandia қолжетімділіктің негізгі шектеуі алты жауынгерлік сынақ ұшуын қажет ететінін хабарлады, өндіріс басталғанға дейін шамамен бір жыл бұрын. Егер W47 өзгеріссіз қолданылса, сынақтар 1959 жылдың желтоқсанына дейін аяқталуы мүмкін еді, бірақ егер оқ-дәрі өзгертілсе, сынақтар бір жылға созылуы мүмкін еді. Тамыз айында Біріккен штабтар комитеті оқ-дәріге қойылатын талаптарды бекітті. Олар осы салмақта және көлемде ең жоғары қуатты қамтамасыз ететін ең үлкен диаметрді, ұзындықты және салмақты белгіледі. AVCO Manufacturing компаниясына қайта кіру көлігін жасау тапсырылды. Қыркүйекте әскери сипаттамалары нақтыланды және жер және әуеде жарылыс жасау мүмкіндігі, оқ-дәріге минималды қызмет көрсету қажеттігі және оны бір мезгілде 3 жылға дейін қараусыз қалдыруға болатыны талап етілді. Оқ-дәріде негізгі қуат көзі болмауы керек еді, егер ферромагниттік X блогын пайдалану қажет болмаса, және онда ядролық жарылыс саботаж мүмкіндігін азайту үшін оқ-дәрінің ішінде орналасқан қоршаған ортаны қорғау құрылғысы болуы керек еді. Оқ-дәріні дамыту бастапқыда Лоуренс радиациялық зертханасына тапсырылды және 1959 жылдың қарашасында бағдарламаға XW 56 және XW 56 X1 деген атаулар берілді. W47-ден алынған болса да, Sandia қарудың ядролық емес компоненттері W47-дегіге қарағанда жеңіл болады деп сенді, XW 56 оқ-дәрісінің жалпы салмағы шамамен. Бағдарламаға жаңа материалдар қажет болмағандықтан және барлық компоненттер басқа жобаларда пайдаланылғандықтан, 1962 жылдың ортасынан бастап алғашқы өндіріс жоспарланды. Сонымен қатар, XW 56 X1 әзірленді. Оқ-дәрі жақсартылған XW 56 болуы керек еді, бірақ 1960 жылдың тамызына қарай Радиациялық зертхана XW 56 X1-ді барлық мүмкін дизайндық жақсартуларды пайдаланып, мүлдем жаңа қару ретінде қарастырды. Бұл кездегі ниет XW 56 X1-ді Minuteman-ді қаруландыру еді, бірақ егер зымырандар 1963 жылдың шілдесінде жоспарланған қорға кіру күнінен бұрын іске қосылса, оның орнына XW 56 қолданылмақ еді. 1960 жылдың тамызында Minuteman-нің жоспарланған өндірісі кешіктірілгені және XW 56-ны уақытша оқ-дәрі ретінде өндірудің қажеті азайғаны белгілі болды, бұл екі қарудың дамуы XW 56 X1-дің дамуын баяулатқан ба деген сұрақтарға әкелді. Радиациялық зертханада озық емес, бірақ сынақтан өткен XW 56-ға озық, бірақ сынақтан өтпеген XW 56 X1-мен қатар болудың пайдасы бар деп есептеді, бірақ далалық команда сынақтан өтпеген және сынақтан өткен оқ-дәрілердің қоспасының пайдасы жоқ деп есептеді және тек XW 56 X1 шығарылуын талап етті. Желтоқсан айында әскери-техникалық бөлім XW 56 оқ-дәрісінің бағдарламасын тоқтатты. 1960 жылдың қыркүйегінде XW 56 X1 Лос-Аламос ұлттық зертханасы әзірлеген жаңа бастапқы кезеңді дизайнды алды. Қарудың ұсынылып отырған қару-жарақ сипаттамалары оқ-дәрінің жантайып тұрған қолдауымен қамтамасыз ететін бір фланга арқылы қайта кіру көлігіне қосылатындығын айтады. Бұл оқ-дәрі мен көліктің арасындағы жылулық кеңею мәселесін шешуге көмектесті. Сонымен қатар, жарылыс кезінде отынның көтерілуіне жол бермейтін жүйе де орнатылған. 1960 жылғы 13 қазанда Minuteman оқ-дәрісі ретінде бекітілді. XW 56 X1 оқ-дәрісі, қазір Mark 56 Mod 1 деп аталады, 1963 жылдың сәуірінде қолжетімді болуы жоспарланды. 1962 жылдың шілдесінен бастап оқ-дәрінің ұшу сынақтары жүргізілді, ал жоспарланған өндіріс күні 1963 жылдың мамыры болды. 1961 жылдың маусым айында 1963 жылдың ақпанында өндіріс күнін өзгерту және алғашқы өндіріс деңгейін арттыру туралы өтініш берілді, бірақ осы мақсатқа жетудегі қиындықтарды талқылағаннан кейін өтініш қабылданбады. Алайда, 1962 жылдың қаңтарында сыртқы бастауды пайдалану және кескіш түрлендіргіш оттық жиынтығын қосу туралы жаңа талап қойылды. Бұл XW 56 X2 оқ-дәрісін жасады. XW 56 X1 енді Mark 56 Mod 1 деп белгіленбейтіні, ал XW 56 X2 Mod 1 номенклатурасын қабылдайтыны шешілді. Оқ-дәрі 1962 жылдың мамырында дизайндық рұқсат алды және 1963 жылдың наурызында өндіріс басталды. Оқ-дәрінің диаметрі , ұзындығы және салмағы , Mark 11 қайта кіру көлігіне орнатылды. 1962 жылдың желтоқсанында оқ-дәріні баллистикалық зымырандарға қарсы жүйелерден туындаған жарылыс әсерлеріне қарсы нығайту жұмыстары жүргізіліп жатқаны белгілі болды. Оқ-дәріні қайта кіру көлігіне бекіту тәсілін өзгерту туралы шешім қабылданды. Бір фланганың орнына, оқ-дәрі мен қайта кіру көлігінің арасына ұялы қабықша салынып, аудандық жүктеме қамтамасыз етілді. Бұл уақытша дизайн, XW 56 X3 Mark 56 Mod 2 өндіріс номенклатурасын алды. Дизайн Mod 1 оқ-дәрісімен алмастырылмайтын еді және 1964 жылдың сәуірінде өндіріс жоспарланды. Mod 2 дизайны, шағын ерекшеліктерден басқа, Mod 1 дизайнымен бірдей болды. Өзгерістерге түйреуіштердің жаңа түрлері кірді, өйткені бұрынғылары соққыға шыдамады, және генераторды жақсартуға арналған жаңа нейтрон генераторы. Жаңа қайта кіру көлігі Mark 11A деп аталды. Оқ-дәрісі қайта кіру көлігінде болғанда, жүйенің жалпы диаметрі , ұзындығы және салмағы. 1964 жылдың тамызында өндіріс орындалды. 1966 жылдың мамырында Sandia ұлттық зертханалары және Livermore W56 үшін қатты (жоғары энергиялы) X-сәулесіне қарсы нығайту бағдарламасы бойынша жұмыс бастады. Ендірілген өзгерістердің нақты сипаттамалары құпия болып қалады, бірақ олардың бірі алдыңғы қалқанды қосу болды. Өзгертілген оқ-дәрі XW 56 X4 деп белгіленді және Mark 56 Mod 3 өндіріс номенклатурасын алды. Бар Mod 2 оқ-дәрілері Mod 3 дизайнына қайта жаңартылды. Алғашқы өндіріс 1967 жылдың ақпанында орындалды. Соңғы қару, Mark 56 Mod 4 1967 жылдың наурызында жасала бастады. Бағдарлама қаруды X-сәулесінің әсеріне қарсы одан әрі нығайтуға бағытталған. Өндіріс 1967 жылдың мамырында басталды. Mod 4 оқ-дәрісінің егжей-тегжейлі сипаттамалары жарияланбады, бірақ оның салмағы шамамен.
Модтар мен инженерлік атаулар
Қарудың жеке инженерлік және өндірістік (мод нөмірленген) атаулары болды. + Көздер: Инженерлік атау Өндірістік атау Өндіріс мерзімі Ескертулер XW 56 Жоқ Өндіріске енгізілмеген. W47 жарылыс басының сынақтан өткен компоненттері қолданылды. Mark 56 Mod 0 деп аталған болуы мүмкін. XW 56 X1 Жоқ Өндіріске енгізілмеген. Mark 56 Mod 1 үшін бастапқы жарылыс басы, XW 56 X2 пайдасына тоқтатылды. Лоренс Ливермор оны "барлық мүмкін конструкциялық жақсартуларды пайдаланатын мүлдем жаңа қару" деп сипаттады. Лос-Аламос әзірлеген бастапқы кезең қолданылған болуы мүмкін. Іштен бастау. XW 56 X2 Mark 56 Mod 1 1963 жылғы наурыз ? Бастапқы өндіріс жарылыс басы. XW 56 X1 сияқты, бірақ сыртқы бастау қолданылды. Mod 2 жаңартуымен үйлесімсіз. XW 56 X3 Mark 56 Mod 2 1964 жылғы тамыздан бастап ? Уақытша соққыға төзімді жарылыс басы. XW 56 X4 Mark 56 Mod 3 1967 жылғы ақпан ? Жоғары энергиялы рентген сәулесіне төзімді жарылыс басы. Белгісіз. Mark 56 Mod 4 1967 жылғы мамыр - 1969 жылғы мамыр Рентген сәулесіне төзімді жарылыс басы. W56 Mod 4 үшін инженерлік атау берілмеген, бірақ XW 56 X5 болған болуы мүмкін.