Кіріспе

Титан ұнтақ металлургиясы (П/М) материалдың жоғалуынсыз және күрделі бөлшектерді илеуге байланысты шығындарсыз, дайын пішінде немесе дайын пішінге жақын бөлшектер жасау мүмкіндігін ұсынады. Ұнтақтар қоспалы элементтік техникамен немесе алдын ала қорыту арқылы өндіріледі, содан кейін металл инъекциялық қалыптау, ыстық изостатикалық престеу, тікелей ұнтақтай дөңгелеу немесе лазерлік инженерлік желілік пішіндеу арқылы консолидацияланады.

Аралас элементтік техника (BE)

Титан өндірудің дәстүрлі әдісі – Кролл процесі, ол көміртегі бар TiO2 рудасын хлорлауды және алынған TiCl4-ті магниймен реакцияға түсіріп, титан губкасын өндіруді қамтиды. Бұл процестер 1040 °C-қа дейін жоғары температурада жүзеге асырылады. Губка бөлшектерінің мөлшері 45-тен 180 мкм-ға дейін, ал шамамен 150 мкм бөлшектер «губка ұсақ бөлшектері» деп аталады. Бұл ұсақ бөлшектердің пішіні дұрыссыз және губка тәрізді морфологиясы бар кеді. Содан кейін ұсақ бөлшектер қорытпа қоспаларымен араластырылады; 415 МПа-ға дейін салқындап ығыстырылып, жасыл құрамаға айналады, содан кейін 1260 °C-да вакуумде ыстап, 99,5% тығыз компонент алынады. Ыстық изостатикалық престеу (HIP) осы бөлшектердің тығыздығын одан әрі арттыра алады және құйма немесе соғылған бөлшектерге қарағанда компоненттерді экономикалық жағынан тиімді өндіруге мүмкіндік береді, бірақ материалдағы кеуектілік шаршау мен сыну қасиеттерін нашарлатады. BE тәсілі Toyota Altezza көліктеріне арналған клапандарды, гольф клубының басын және софтбол таяқшаларын өндіру үшін қолданылды. Соңғы уақытта гидридтелген ұнтақ пен 60:40 Al:V негізгі қорытпасын пайдаланып, 100% тығыздыққа жақын Ti 5 маркалы бөлшектерге қол жеткізілді. Механикалық қасиеттері құйма және соғылған өнімдермен салыстыруға болады. 0,320 г автомобильдік байланыс буынының құны 3 доллардан кем деп бағаланды.

Алдын ала қорытылған ұнтақ өндірісі

Алдын ала қорытылған ұнтақтарды, мысалы 5-сыныпты өндірудің бірнеше техникасы бар. Гидрид-дегидрид процесінде, қатты қалдықтар, тікелей металл заготовкасы немесе кесілген айналымдар сияқты шикізат ластаушы заттарды жою үшін өңделеді, одан кейін сынғыш материал алу үшін гидрогендендіріледі, содан кейін 400°C температурада, 1 psi қысымда, Ti 5-сыныбы үшін әдетте 4 сағат бойы аргон атмосферасында вибрациялық шарлы диірменде ұнтақталады. Нәтижесінде алынған бөлшектер бұрышты пішіндес және 50 мен 300 мкм аралығында өлшемге ие. Ұнтақты дегидргендегеннен кейін салқындап ығыстыру, содан кейін вакуумдық ыстық престеу (бұл жағдайда дегидргендеу процесін вакуумдағы сутекті жою арқылы айналып өтуге болады) немесе HIP және соңғы вакуумдық қайта кристалдандыру, 125 ppm-нен төмен сутек мөлшері бар ұнтақтарды қамтамасыз етеді. Ластаушы заттардың болу мүмкіндігі осы ұнтақтарды авиацияның маңызды қолданыстарында пайдалануға жарамсыз етеді. Плазмалық айналмалы электрод процесінде (PREP), шикізат, мысалы Ti 5-сыныбы, газ плазмасымен доғаланып, айналатын бар тәрізді болады. Балқыған металл центрофугалық күшпен бардан лақтырылады, салқындатылып жиналады. Алынған ұнтақтар шар тәрізді, өлшемі 100 мен 300 мкм аралығында, жақсы тығыздық және ағыс сипаттамаларына ие, бұл ұнтақты HIP арқылы өндірілетін жоғары сапалы, дайын пішіндегі бұйымдарға, мысалы авиациялық бөлшектерге және жамбас енбегіндегі кеуекті жабындарға өте қолайлы етеді. Титан газын атомдастыру (TGA) процесінде титан сумен салқындатылған мыс тоғысында вакуумдық индукциялық балқытудан өтеді, металл құйылады және балқыған металл ағыны жоғары қысымды инерт газ ағынымен атомдастырылады. Алынған ұсақ тамшылар шар тәрізді және 50 мен 350 мкм аралығында өлшемге ие. TGA процесі коммерциялық таза (CP) титан, дәстүрлі альфа-бета және бета қорытпалары сияқты әртүрлі материалдарды өндіру үшін қолданылған. Плазмалық атомдастыру (PA) процесінде титан сымы 3 инерт газ плазмалық сорғысы арқылы шар тәрізді металл ұнтақтарын құру үшін атомдастырылады. PA процесінде алынған диаметрдің таралуы 0-200 мкм аралығында, ал алынған ұнтақтар өте таза болады. PA процесі титан (CP Ti, Ti 6Al 4V), ниобий, молибден, тантал және тағы да басқа жоғары температурада балқитын материалдарды өндіруге маманданған.