Кіріспе

Сахиун (قلعة صهيون) қамалы – Сирияның солтүстік-батысындағы ортағасырлық қамал. Ол Әл-Хаффа қаласынан шығысқа қарай 7 шақырым, ал Латакия қаласынан шығысқа қарай 30 шақырым қашықтықта, биік таулы аймақта, екі терең шатқалдың арасындағы қыратта орналасқан және орманмен қоршалған. Бұл жер кем дегенде 10 ғасырдың ортасынан бері бекітілген. 975 жылы Византия императоры Иоанн I Цимискес осы жерді басып алды және ол 1108 жылға дейін Византияның бақылауында болды. 12 ғасырдың басында франктар осы жерді өздеріне қаратып, Антиохия княздығының жаңадан құрылған крестонос мемлекетінің бір бөлігіне айналдырды. Крестшілер қамалдың қазіргі түріне келтіретін кең ауқымды құрылыс жұмыстарын жүргізді. 1188 жылы үш күндік қоршаудан кейін қамал Саладиннің әскерлеріне қарады. 1287 жылы қамал тағы да қоршауға алынды, бұл жолы қорғаушылар да, шабуылдаушылар да мамлюктар болды. 2006 жылы Калат Салах Эль Дин және Крак де Шевалье қамалдары ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұралар тізіміне енгізілді. Бұл жер Сирия үкіметіне тиесілі.

Орналасу орны және атауы

Қамал шамамен Латакияның солтүстік-шығысында орналасқан. Қамал әл-Хаффа қаласына жақын. Византиялықтар оны Сигон деп атаса, олардың франк мұрагерлері Саон деп атады. Византия императоры I Иоанн Цимиске 975 жылы Сахюнды Хамданид билеушісінен жаулап алды. Ол Бірінші крест жорығынан кейін құрылған төрт кресттік мемлекеттің бірі – Антиохия княздығының бір бөлігі болды. Сахюнның феодалдары Антиохиядағы ең қуаттылардың қатарында болды. Сахюнның алғашқы феодалы, мүмкін, Роберт Мүжік болған.

Саладин Сахюн мен Бурзейді өзінің әмірінің біріне, Манкаварға (сонымен қатар "Манкурус ибн Хумартигин" деп те аталады) сыйлады. Кейін Сахюн Триполи провинциясының құрамына кірді. 20 ғасырдың басында Т.Э. Лоуренс қамалды аралап, оны "мен көрген қамал салудың ең сенсациялық мысалы" деп сипаттады. 2006 жылы ЮНЕСКО оны Крак де Шевальемен бірге Дүниежүзілік мұралар тізіміне енгізді. 2011 жылы басталған Сирия көтерілісі кезінде ЮНЕСКО қақтығыс Салах әд-Дин қамалы сияқты маңызды мәдени ескерткіштерге зақым келтіруі мүмкін екендігіне алаңдаушылық білдірді. 2016 жылға дейін қамал Сирия азамат соғысынан айтарлықтай зақымсыз аман қалды. 2023 жылы ақпан айындағы жер сілкінісі кезінде қамалдың біріккен мұнарасы қирады.

Шолу

Сахюн екі терең шатқалдың арасындағы ұзын қырқаға салынған. Қала салынған тік жар шығыс жағындағы үстіртпен байланысты. Византиялықтар осы жерді қорғау үшін қырқаның шығыс жағына қабырға тұрғызған. Қабырғалар дұрыс емес қоршау құрады және қанатты мұнаралармен жабдықталған. Бекініске жақын, қырқаның шығыс ұшында елді мекен орналасқан. Шығыс жағында 156 метрге созылған бұл ор 14-20 метр енімен және көпірді тіреу үшін 28 метрлік тік қосқан мұнарамен ерекшеленеді. Қалаға кіру оңтүстік жағындағы қақпа арқылы жүзеге асырылады. Қақпаның оң жағында крестшілер салған мұнара бар, ал бірнеше метр қашықтықта тағы бір мұнара орналасқан. Үлкен сарайдың жанында су сақтауға арналған цистерна және арыққа қарап тұрған ат қоралары бар. Бұл сарайдың қабырғалары 5 метр қалыңдықпен және шамамен 24 шаршы метр аумақты қамтиды. Солтүстікке қарай қақпада бұрын көпір болған. Сонымен қатар, қамалдың ортасында орналасқан Византиялық цитадель, тағы бір үлкен цистерна, крестшілердің шайханасы және екі Византиялық шіркеудің біріне іргелес орналасқан крестшілер шіркеуі де көзге түседі. Қалаға арабтардың қосқан үлесіне мешіт, ол Қалаунның тұсында салынған, және батырған бөлмелері мен ашық аландары бар сарай кіреді. Бұл нысан шамалы қалпына келтірілген.