Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Когнитивтік интервенция – психологиялық араласудың бір түрі, кеңес беруде қолданылатын әдіс және терапия. Ол психологиялық күйзелісті танымдық деңгейде шешуге бағытталған терапиялық тәсілдердің алуан түрлілігін сипаттайды. Бұл сондай-ақ когнитивтік терапиямен байланысты, ол ойлау процесіне және эмоциялардың танымдық процестер мен құрылымдарға тигізетін әсеріне назар аударады. Когнитивтік интервенция мінез-құлқының өзгеруіне ықпал етеді. Кеңесшілер клиенттің ерекшеліктеріне сәйкес әртүрлі техникалық деңгейлерді қолданады. Мысалы, жасөспірімдермен кеңес беру кезінде балаларға қарағанда көбірек дамыған стратегия қолданылады. Интервенцияға дейін, танымдық тәсілдің қамтитын мәселелерін – адамның ой-пікірін, сезімдерін, мінез-құлқын және қоршаған ортаның ынталандырғыштарын анықтау үшін бастапқы танымдық бағалау жүргізіледі. Когнитивтік психологияда когнитивтік интервенциялардың түрлі түрлері қолданылады.
A cognitive intervention is a form of psychological intervention, a technique and therapy practised in counselling. It describes a myriad of approaches to therapy that focus on addressing psychological distress at a cognitive level. It is also associated with cognitive therapy, which focuses on the thought process and the manner by which emotions have bearing on the cognitive processes and structures. The cognitive intervention forces behavioral change. Counselors adopt different technique level to suit the characteristic of the client. For instance, when counseling adolescents, a more advanced strategy is adopted than the intervention used in children. Before the intervention, an initial cognitive assessment is also conducted to cover the concerns of the cognitive approach, which cover the whole range of human expression thought, feeling, behavior, and environmental triggers. The various types of cognitive interventions are practiced in cognitive psychology.
Сипаттама
Когнитивтік интервенция сенімдер мен көзқарастарды түзетуге, өзгертуге және танымдық қабілеттерді жақсартуға бағытталған. Көбінесе интервенциялардың маңызды бір саласы – нақты сенімдер мен көзқарастардың қалыптасуына әкелген өткен тәжірибелерді қарастыру болып табылады. Өткен оқиғалар мен тәжірибелерді адам қалай қабылдағанын өзгерту үшін ретроспекция жиі қолданылады. Өткен тәжірибелерді қарастырудың мақсаты – психологиялық қиыншылықтардың түбірлі себептерін анықтап, соның арқасында ойларды жаңа бағытқа бұру және күйзелісті жеңілдету. Тағы бір кең таралған сала – нейрондық жолдардың әлсіреуіне жол бермеу үшін ақыл-ойды жандандыру. Бұл, әдетте, жаңа нейрондық жолдар құруға және/немесе қолданыстағы жолдарды ынталандыруға бағытталған. Бектің танымдық теориясының бір бөлігі сенім жүйелерін модельдеу үшін танымдық үштікке назар аударды. Бұл сенімдер жеке тұлғаның өзіне, басқаларға немесе айналасындағы әлемге қатысты болуы мүмкін. Психикалық ауруларды емдеуге арналған когнитивтік терапиялар, адамдардың өзін қабылдауын және қоршаған ортаны сезінуін өзгертетін, бейімделуге келмейтін сенімдерді өзгертуге бағытталған. Қазіргі заманғы когнитивтік интервенциялардың қолданылуы сенімдерді түзетумен шектеліп қалмай, кең ауқымды психологиялық мәселелерді когнитивтік деңгейде емдеуге дейін кеңейді.
Cognitive intervention focuses on addressing and changing beliefs and attitudes as well as improving cognition. Notably, a common domain of interventions is the inspection of past experiences that led to formations of certain beliefs and attitudes. Retrospection is most often used to change how past events/experiences are perceived by the individual. The purpose of addressing past experiences is to address the root of the psychological distress and, by doing so, redirect thoughts and relieve distress. Another common domain is mental stimulation to avoid the decay of neural pathways. This generally focuses on creating new neural pathways and/or stimulating existing pathways. Part of Beck's cognitive theory focused on the cognitive triad to model belief systems. These beliefs can be about themselves, others, or the world around them. Cognitive therapies developed to address mental disorders focused on changing maladaptive beliefs that modify people's perception of self and well as experience of their environment. Modern use of cognitive interventions has extended beyond addressing beliefs to treating a broad range of psychological problems at a cognitive level.
Қолданбалар
Когнитивтік интервенциялар клиникалық және клиникалық емес орталарда қолданылады. Когнитивтік интервенция стратегиясы қолданылуына қарай өзгеше болуы мүмкін, бірақ жалпы негізгі қағидалар бірдей болады. Қолданылатын стратегиялар интервенцияның бағытына байланысты.
Cognitive interventions are applied in both clinical and non clinical settings. The cognitive intervention strategy differs depending on the application but follows the same general framework. The strategies used depend on the target of the intervention.
Сау қарттар мен жеңіл когнитивтік бұзылулары бар адамдарға арналған когнитивті интервенциялар
Қазіргі деректерге сүйенсек, танымдық араласулар егде жастағы адамдар мен жеңіл когнитивтік бұзылыстары бар адамдардың ой-қиялының жұмысын (яғни есте сақтау, атқару функциясы, назар және жылдамдық) жақсартады. Атап айтқанда, дереу және кейіннен еске түсіру ауызша жаттығулар арқылы есте сақтау қабілетін арттыруда тиімдірек нәтижелер көрсетті.
Current evidence suggests that cognition based interventions do improve mental performance (i. e. memory, executive function, attention, and speed) in older adults and people with mild cognitive impairment. Especially, immediate and delayed verbal recall resulted in higher performance gains from memory training.