Кіріспе

Америкалық саясаткер (1874–1931)

Гарри Маклири Вурцбах (19 мамыр 1874 – 6 қараша 1931) – американдық адвокат және саясаткер. Ол Реконструкция кезеңінен кейін Техас штатынан АҚШ Өкілдер палатасына екі мерзімнен аса сайланған тұңғыш республикашы болды және Техастың 14-ші округін 1921 жылдан 1929 жылға дейін бірнеше рет, алпыс сегізінші, алпыс тоғызыншы және жетпісінші конгрестерге қайта сайланды. 1930 жылы ол жетпіс екінші конгреске қайта сайланды және қызмет барысында қайтыс болды. Техас штатында туған және Техастан сайланған алғашқы республикашы, ол осы кезеңде Конгресте қызмет атқарган Техастан шыққан жалғыз республикашы еді.

Ерте өмір және білім

Вурцбах Техас штатының Сан-Антонио қаласында Чарльз Луис Вурцбах пен бұрынғы Кейт Финк отбасында дүниеге келді, олар этникалық немістер, иммигранттардың ұрпақтары еді. Ол мемлекеттік мектептерде оқыды. Жоғары білім алу үшін Вирджиния штатына барып, 1896 жылы Лексингтондағы Вашингтон және Ли университетінің құқық мектебін бітірді. Сол жылы Техас штатының адвокаты болып тіркелді және Сан-Антонио қаласында жеке практикасын ашты.

Неке және отбасы

Заңгерлік тәжірибасын бастағаннан кейін, Вурцбах Техас штатының Колумбус қаласындағы Эпископалдық шіркеуде Франсис Дарден Вагнерге үйленді.

Әскери қызмет

Испан-американ соғысы (1896–1898) кезінде Вурцбах Техас ерікті жаяу әскерінің бірінші полкіндегі F ротасына қатардағы сарбаз болып жазылды. Бұл бөлім Кубадағы оккупациялық әскерде үш ай қызмет етті.

Саяси мансап

Соғыстан кейін 1900 жылы Вурцбах әйелімен Гуадалупе округінің Сегуин қаласына көшіп келді, онда ол заңгерлік тәжірибесін жалғастырды. Гуадалупе округінде этникалық неміс тегінен шыққан адамдар көп болды, олардың көпшілігі 1848 жылғы неміс мемлекеттеріндегі төңкерістерден кейін иммигранттар немесе олардың ұрпақтары еді. Тарихи тұрғыдан алғанда, Американдық Азамат соғысынан бұрын Орталық Техасқа қоныстанған көптеген, тіпті көбінесе неміс иммигранттары құлдыққа қарсы болды және біржақты түрде Одақты қолдады. XIX ғасырдың соңында халықшыл партия көптеген ақ сайлаушыларды, соның ішінде аграрлық Оңтүстікте де қызықтырды. 1896 жылы республикашыл Роберт Б. Хоули Техастың 10-шы округінен, Хьюстон аймағынан Конгресске өкіл болып сайланды; ол 1898 жылы қайтадан жеңіп, барлығы 1897 жылдан 1901 жылға дейін қызмет етті. Ол екі сайлаудың екеуінде де көпшілік дауыспен жеңіп алды, онда көптеген ақ сайлаушылар Демократиялық және халықшыл партияларды қолдауға бөлінді. Демократтар басымдығын сақтайтын заң шығарушы орган, екіге бөлінген дауыстар немесе коалициялар арқылы билікті қайтадан жоғалтудың алдын алу үшін, сондай-ақ барлық оңтүстік заң шығарушы органдарының мақсаты болған қара нәсілділерді сайлау құқығынан айыру үшін жұмыс істеді. Олар 1901 жылы сайлау салығын енгізді, бұл қара нәсілділердің, сондай-ақ көптеген латиноамерикандықтардың және кедей ақтардың дауыс беруіне кедерес келтірді. Бұған қоса, штат ақ тізімді сайлау жүйесін қабылдады. Қаралар азаттыққа шыққаннан бері және азаматтық пен сайлау құқығын беруге қатысты түзетулер қабылданғаннан бері адал республикашылдар болып келді. Демократтар үстемдік ететін Техас штатының заң шығарушы органы бұрынғы Конфедерацияның басқа штаттары сияқты қара нәсілділерді сайлау құқығынан айыруға тырысты; 1890 жылдан 1910 жылға дейін Оңтүстік штаттары конституциялық түзетулер, жаңа конституциялар мен заңдарды қабылдады, олар осы мақсатқа жетті. Демократтар, тиімді түрде, бір партиялық жүйе құрды. Сегуинге көшіп келгеннен кейін жергілікті саясатқа белсенді қатысып, Вурцбах 1900 жылдан 1902 жылға дейін Гуадалупе округінің прокуроры болып сайланды. 1902 жылы демократ ретінде сайлауға түсіп, округ судьясы лауазымына (Техас округінің бас әкімшісі) ие болмады. Бірақ "өз қателігімді түсінгеннен кейін" ол республикашыл ретінде сайлауға түсіп, 1904 жылдан 1910 жылға дейін округ судьясы болып сайланды. 1910 жылғы сайлау науқаны жеке басына ауыр тиді, ол сайлаудан кейін бірнеше күн өткен соң отставкаға келіп, заңгерлік тәжірибесіне оралды.

1916 жылы саясатқа оралды

1916 жылы Гарри Вурцбах қайтадан сайлау науқанына кірісті. Ол Техас штатының 15-ші округінен АҚШ конгрессменіне республикалық партиядан кандидат болды. Оның қарсыласы – 1902 жылдан бері осы округтің өкілі болып келген, беделді Джон Нэнс Гарнер еді. Вурцбах округ бойынша 3:1 есебімен жеңіліске ұшырады, Гуадалупе округінде де жеңе алмады. Гарнер осы округтен қатарынан 14 рет сайланды. 1917 жылы АҚШ Германияға қарсы соғысқа қатысқанда, жергілікті неміс-американдықтар зор қысымға ұшырады және кайзер жағына жалтақтап, жаутасқандық танытты деген айып тақты. Жағдайды ширалу үшін Вурцбах өзінің неміс-американдық достарының адалдығын көрсетуге көмектесті, олар Қызыл Крест және "Бірінші көмек легионында" белсенді болып, көптеген соғыс облигацияларын сатып алды. Вурцбах Алвин Ж. Вирцті заңгерлік серіктесі етіп алды. Оның әйелі Сегуин қаласындағы танымал және беделді дәрігердің қызы еді. Виртс пен Вурцбахтың әйелі екеуі де Техас штатының Колумбус қаласынан шыққан. Олар 1917 жылы Бірінші Ұлттық банк ғимаратында кеңселер ашты. Сонымен қатар, олар Гуадалупе округінің мүліктік тізімдерін жүргізетін компанияда жұмыс істеді, Вурцбах директор, ал Виртс хатшы болып тағайындалды. Вурцбах өзінен 14 жас кіші серігіне өмір бойына кеңесші болды. 1918 жылы Вурцбах республикалық партиядан штаттық судьялыққа кандидат болды, бірақ ол 7:1 есебімен жеңіліске ұшырады, алайда туған округінде жеңіске жетті. 1920 жылы округтерді қайта бөлу нәтижесінде Гуадалупе округі Гарнердің 15-ші округінен шығып, 14-ші округке қосылды. Вурцбах жалпы сайлауда Конгресске үміткер болып, Сан-Антониодан келген жаңадан сайланған демократ өкілі Карлос Биді 17 265 (55,6 пайыз) дауысқа қарсы 13 777 (44,4 пайыз) дауыспен жеңді. Техас штатына ондаған жылдар бойы жүрген үлкен көші-қон ағынына байланысты, Вурцбах республикалық партиядан Конгресске сайланған алғашқы техас азаматы болды. 1922, 1924 және 1926 жылдары Вурцбах тиісінше 54,8, 62,4 және 57,2 пайыздық үлеспен жеңіске жетті, бұл Реконструкция кезеңінен бері екі мерзімнен астам жеңіске жеткен алғашқы республикашыл еді. Ол өзінің орындығын сақтап қалды, тіпті 1920 және 1924 жылдары республикалық президенттік кандидаттары Уоррен Г. Хардинг пен Кальвин Кулидж Техастың сайлау дауысын жеңіп алмаған кезде де. Демократиялық көпшілік штат Реконструкция аяқталғаннан бері президент сайлауында демократтарды қолдады және 1940-шы жылдарға дейін осылай жалғасты. Вурцбах 1924 жылы Огайо штатының Кливленд қаласында өткен республикалық ұлттық конвентке делегат ретінде қатысты, онда президент Кулиджтің кандидатурасы ұсынылды. Бірақ Вурцбахтың сайлануы республикашылдарға мүмкіндік бергеніне қарамастан, ұлттық партия басшылары оны жақсы қабылдамады. Олар патронаждық лауазымдарды өздері бақылауды жөн көрді және оны әлсірету үшін жұмыс істеді. 1928 жылы Сан-Антониодағы күшті демократиялық партия (Сэм Джонсон мен Арчи Паррмен бірге) Вурцбахты жеңіске ұшыратуға тырысты, ал алдын ала нәтижелер оның қайта сайланбағанын көрсетті. Сол жылы республикалық президенттік кандидат Герберт Гувер демократ Аль Смиттен басым түсті, оған көптеген оңтүстік демократтары оның католик дініне байланысты қарсы болды. Вурцбах 27 206 (49,7 пайыз) дауыс алды, ал демократ Огастус МакКлоски 29 055 (50,3 пайыз) дауысқа ие болды. Вурцбах сайлау нәтижесіне наразылық білдірді және заң бұзушылықтар орын алғанын мәлімдеді. Ол өзінің ісін республикалықтар бақылайтын Өкілдер палатасына жолдады. Сан-Антониодағы жемқорлықпен байланысты сайлау тәжірибесін тексергеннен кейін, Палата МакКлоскидің сайлауын жойды (ол он бір ай қызмет еткеннен кейін) және 1930 жылдың 10 ақпанында Вурцбахты отырғызды. Вурцбах 1930 жылдың қараша айында тағы бір мерзімге жеңіске жетті, ол демократ Генри Б. Дильманға қарсы 27 206 (59,3 пайыз) дауысқа қарсы 18 707 (40,7 пайыз) дауыс жинады.

1930 жылғы айыптау

1928 жылғы сайлауға қатысқан кезде Вурцбах 1930 жылы алғашқы науқаны үшін федералдық қызметкерлерден ақша алғаны үшін Федералдық жемқорлыққа қарсы заңды бұзды деген айыптама алды. Аудандық сот екі негіз бойынша айыптаманы жоққа шығарды: 1) Заңдағы «саяси мақсат» термині аталған әрекетті қамтымайды; және 2) Егер термин әрекетті қамтыса, онда Заң конституцияға қайшы, себебі ол өз құзыретінен тыс мемлекеттік іс-шараларға қолданылды, федералдық сайлауға емес. Демократтық АҚШ прокуроры істі АҚШ Жоғарғы Сотына шағымдады, ол «АҚШ Вурцбахқа қарсы» шешімімен төменгі соттың үкімін күштен шығарып, істі қарауға қайтарды. Іс тоқтатылған болуы мүмкін; Вурцбах 1931 жылы қайтыс болды және оның ресми конгресс өмірбаянында айыптамалар туралы ештеңе айтылмаған. Ұлы депрессия күшіне енген кезде, 1930 жылы республикашылдар көптеген орындарды жоғалтты, бірақ партия Өкілдер палатасының көпшілігін сақтап қалды. Вурцбах 1931 жылы лауазымында қайтыс болды. Оның орны демократтар жеңіске жеткен арнайы сайлау арқылы толтырылды. Олар 217 орынмен Конгресске басымдық алды, ал республикашылдар 215 орын алды. Республикалық партия 1946 жылғы сайлаулардан кейін ғана Палатада көпшілікті қайта иеленді. Штаттағы үстем демократтық партияның афроамерикандықтарды сайлау құқығынан айыруына байланысты, Вурцбахтан кейін 1950 жылға дейін Техастың Конгресстегі өкілі болып тағы бір республикашыл сайланбады, ол кезде Бен Гилл арнайы сайлауда жеңіске жетіп, мерзімінің қалған сегіз айын өтеді.

Өлім

Вурцбах 1931 жылғы 6 қарашада таңғы сағат 2-де Сегуиндегі үйінде апендицит операциясынан туындаған асқынулар салдарынан қайтыс болды. Оның өлімі күтпеген оқиға болды; оның операциясы жедел қажеттілік деп есептелмеді және ол жалпы жақсы денсаулықта болған. Вурцбах әскери қызметіне орай Сан-Антонио ұлттық бейіште жерленген.

Мұра мен құрмет

1922 жылы Вурцбах Техас штатынан Конгресске сайланған жалғыз өкіл болды. Ол Миссури штатының Сент-Луис қаласынан шыққан конгрессмен Леонидас С. Дайер ұсынған "Линчтерге қарсы заң" (Dyer Anti-Lynching Bill) жобасына дауыс берді. Оның туған қаласы Сан-Антониодағы Гарри Вурцбах көшесі оның құрметіне аталған. Сондай-ақ, Вурцбах саябағы да оның есімімен байланысты. Оның құжаттары Остин қаласындағы Техас университетінде сақталады. Ол бір кезде Вестриде қызмет еткен Сегуин қаласындағы Сент-Эндрю епископальдық шіркеуінің қоңырау мұнарасы оның естелігіне орнатылды. Хьюстон қаласының тұрғыны, Вурцбахтың туған інісінің ұлы Боб Экхардт саясатқа қатысып, Демократиялық партиядан Конгресске сайланды.