Кіріспе

Израильдегі католик шіркеуінің рөліне шолу

Израильдегі католик шіркеуі – Римдегі Киелі Тақпен толық бірліктегі, жалқы әлемдік католик шіркеуінің бір бөлігі. Израильдегі католик шіркеуі үш негізгі юрисдикцияға бөлінеді: Иерусалимнің латын патриархаты, Қасиетті жердің францискан қорғаушылығы және салезиандық миссия. Бұл юрисдикциялардың әрқайсысының өз жауапкершілігі мен қызмет аймақтары бар. Католик қауымына қызмет ететін көптеген мекемелер мен ұйымдар жұмыс істейді. Иерусалимнің латын патриархаты – Израильдегі ең ірі католик мекемесі болып табылады және Израильдегі, Палестинадағы және Иорданиядағы католиктердің рухани қамқорлығын жүзеге асырады. Патриархаттың аймақта бірнеше приходтар, мектептер мен ауруханалары бар, сондай-ақ ол Иерусалимдегі Terra Sancta мұражайын басқарады, онда Қасиетті жердің тарихы мен мәдениеті көрсетілген. Қасиетті жердің францискан қорғаушылығы – қасиетті жерлерге, мысалы, Иерусалимдегі Киелі қабір шіркеуі мен Бейт-Лехемдегі Туған орын шіркеуі сияқты орындарға күтім жасауға жауапты католик діни ордені. Салезиандық миссия – Израильде, әсіресе білім беру және жастармен жұмыс саласында қызмет ететін тағы бір католик діни ордені. Бұл мекемелерден басқа, Израильде Католик Таяу Шығыс әл-ауқаты қауымдастығы сияқты көптеген католик ұйымдары мен қайырымдылық қорындары жұмыс істейді, ол христиандар мен Таяу Шығыстағы басқа да аз ұлт өкілдеріне гуманитарлық көмек көрсетеді, сондай-ақ Католик көмек көрсету қызметі кедейлік, білім беру және денсаулық сақтау сияқты мәселелермен айналысады.

Шолу

ХХІ ғасырдың басында Израиль мен Палестина аумақтарында шамамен 200 000 христиан болды, бұл жалпы халықтың шамамен 1,5% құрады. Ең ірі католик шіркеулерінің қатарында 64 400 грек-мелкиттік католик, 32 200 латын католиктері және 11 270 маронит католиктері болды. 2020 жылға қарай католиктер халықтың 1,27% құрады, бірақ кейбір бағалаулар одан екі есе көп көрсетті. Израиль мен Палестина аумақтарындағы католиктердің шамамен 85% араб тілінде сөйлейді. Шетелдік дін қызметкерлері, паломниктер және жұмысшылар үшін бірнеше капелландықтардан басқа, Латын патриархатының құрамында еврей тегінен католик дініне өткендерге немесе еврей тілінде сөйлейтін, көбінесе Филиппиннен келген қоныс аударған жұмысшылардың ұрпақтарына қызмет ететін викариат бар.

Ерекше юрисдикциялар

Францискандық қасиетті жерлер күзеті католикалық шіркеутің қарамағындағы христиандық қасиетті орындарының және киелі жерлердің көп бөлігін күзетеді. Иерусалимдегі Нотр-Дам орталығының аумақтық прелатурасы – Экуменикалық қасиетті орын және паломниктерге арналған жатақхана болып саналады, ол тікелей Қасиетті Тақтың құзырына бағынады, бірақ 2004 жылдың қарашасынан бері Мәсіх Легионының қамқорлығында. Opus Dei жеке прелатурасының Иерусалимде шағын аймақтық викариаты бар. Оның мүшелері прелатураның құзырына бағынады, бірақ оның өзіне қарасты аумақ жоқ.

Киелі орынның өкілдері

Қазіргі уақытта Ватиканды Израильдегі Апостольдық нунций және Иерусалим мен Палестинадағы Апостольдық делегаты ресми түрде өкілдік етеді. 1994 жылдан бері екі лауазымды да бір адам атқарып келеді, сонымен қатар Кипрдегі нунций болып та қызмет етеді. 2021 жылдың 3 маусымынан бастап Адольфо Тито Йльяна осы екі лауазымда қызмет етуде. 1762 жылдың маусым айында Палестина аймағын да қамтитын Османдық Сириямен дипломатиялық қарым-қатынас орнатылды. 1929 жылдың наурыз айында Британдық Палестина жөніндегі дипломатиялық өкілдік Каирдегі делегатқа бекітілді. 1948 жылдың 11 ақпанында Папа Пий XII «Supreme Pastoris» паптық бұйрығымен Иерусалим мен Палестина, Трансжордания және Кипрде Апостольдық делегациясын құрды. 1993 жылдың 30 желтоқсанында Ватикан мен Израиль мемлекеті Ватикан мен Израиль мемлекеті арасындағы негізгі келісімге қол қойды, бұл екі мемлекет арасындағы алғашқы келісім болды және 1994 жылдың наурыз айында олар ресми түрде дипломатиялық қатынастар орнатты. Ватикан Израильдегі Апостольдық нунцийін тағайындады.

Епископтық конференциялар

Қасиетті Жердегі Католик шіркеулерінің Ассамблеясы 1992 жылы Иерусалимдегі Апостолдық Делегаттың бастамасымен Қасиетті Жердегі Католик шіркеулері арасындағы бірлікті дамыту мақсатында құрылды. Латын епископтарының аймақтық епископтық конференциясы – 1967 жылы құрылған Араб елдерінің Латын епископтары конференциясы (CELRA).

Экуменикалық қатысу

Таяу Шығыс шіркеулер кеңесі Таяу Шығыстағы 14 миллион христианды білдіреді, 14 елді қамтиды және 27 шіркеудің немесе басқару округінің (3 Шығыс православие, 4 Шығыс православие, 7 католик және 13 протестанттық/евангелистік) өкілдерін қосады. Иерусалимдегі шіркеу басшылары – Иерусалимдегі 13 жергілікті христиан шіркеуінің патриархтары мен басқа да жоғары лауазымды тұлғаларының жиыны, олардың ішінде Шығыс православие, Шығыс православие, Шығыс католик, Латын католик, Англикан және Лютеран шіркеулері бар.

Діни институттар

2020 жылы Израиль мен Палестина аумақтарында діни ордендер мен қасиетті өмір институтының 1310 мүшесі тіркелді. Олардың ең көнесі – 1217 жылы провинция ретінде құрылған Францискан қасиетті жердің сақшысы. Олар Қасиетті жердегі діни ерлер комитеті және Қасиетті жердегі әйелдердің діни басшылары одағы арқылы өкілдік етеді.

Аты аталмаған шейіт

33 Шейіт, 70 ж. (Бейіт: 16 тамыз)
Араб басқыншыларынан қаза тапқан монахтар, 410 ж. (Бейіт: 28 мамыр)
Сарацин басқыншыларынан қаза тапқан шөлгештер, 509 ж. (Бейіт: 19 ақпан)
1500 Самария шейіттері, 614 ж. (Бейіт: 22 маусым)
44 Сент-Саббас монастырының шөлгештері, 614 ж. (Бейіт: 16 мамыр)