Кіріспе

Live in Japan – американдық саксофонист Джон Колтрейннің 1966 жылғы шілде айында Токиодағы екі сахнада – Шинжуку Косей Ненкин залы мен Санкей залында өткен жалғыз жапондық гастролі кезінде радиоға тарату үшін жазылған концерттік альбомы. Жазбаларда Колтрейннің соңғы тобы – квинтет: Колтрейн, оның әйелі, пианист Алиса, саксофоншы/бас-кларнетші Фароа Сандерс, бас-гитарист Джимми Гаррисон және барабаншы Рашид Али. Жазбалар алғаш рет 1973 жылы Impulse! Records компаниясымен "Концерт Жапонияда" деген атпен қысқартылған қос LP ретінде шығарылды. Сол жылы жапондық нұсқасы "Coltrane in Japan" деп аталды және кеңейтілген, бес жақты 3 LP жинағы болды. 1977 жылы Жапонияда "Second Night in Tokyo" деген атпен екінші 3 LP томы шығарылды, ал аудио сұхбат алтыншы жаққа қосылды. Сондай-ақ, MCA Records компаниясы "Coltrane in Tokyo Vol. 1" және "Coltrane in Tokyo Vol. 2" аттарымен нұсқаларды шығарды. Impulse! компаниясы шығарған алғашқы компакт-дисктер "Live in Japan Vol. 1" және "Live in Japan Vol. 2" деп аталды және 1970-ші жылдардағы жапондық шығарылымдардың трек-тізімін пайдаланды. Соңында, Impulse! 1991 жылы екі томды 4 CD жинағын шығарды. Бұл жазбалар Колтрейннің кейінгі карьерасындағы ең ұзақ және тығыз еркін импровизацияларының бірі болып табылады, кейбір орындаулар бір мелодияны сағатқа жуық орындайды. Осы кезде Колтрейн джаздың авангард стиліне толыққанды еніп кеткен. Сандерс, фри-джаздың инноваторы, техникалық түрде үрлеу және қамыстың күшті дірілі арқылы Колтрейннің ойнау әдісіне әсер етті. Екі саксофоншы да мультифониканы, овертонды және басқа да кеңейтілген музыкалық техникаларды қолданды.

Қысқаша мәліметтер

1966 жылғы шілдеде Колтрейн мен оның квинтеті Жапонияға гастрольдік сапарға шақырылғанда, жапондық джаз журналы Swing Journal мәліметінше, ол Жапониядағы ең танымал музыкант болды, әрбір альбомы 30 000 данаға дейін сатылды. Топ мүшелері 8 шілдеде Токиоға ұшақпен келді және мыңдаған жанкүйерлердің қарсы алуымен, мемлекеттік қонақтар сияқты күтім көрді. Топтың кестесі тығыз болды, он төрт күн ішінде он жеті концерт өткізу жоспарланған. Сапар барысында бірқатар жапон джаз музыканттары топпен бірге орындады, ал Колтрейн мен Сандерске Yamaha Instrument Company альт-саксофондар сыйға тартты, музыканттар аспаптарды сынап көріп, пікірлерін білдіруі тиіс болды. (Осы себепті кейбір жазбаларда альт-саксофон қолданылған.) Колтрейн кем дегенде бір баспасөз мәслихатына қатысты және Нагасакидегі Соғыс ескерткіш паркін аралауға уақыт бөлді. Шараптың шаршатуға қарамастан, Колтрейннің өмірбаясын жазған Эрик Нисенсон оның Жапонияға жасаған сапарын «өміріндегі ең үлкен жетістігі» деп атады. Жапонияда болғанда Колтрейн 1967 жылы денсаулығына қатысты мәселелерге бастап келетін бас ауруларынан зардап шегуін бастады. Колтрейн қайтыс болғаннан кейін Рашид Али Жапония сапары кезінде түсірген суреттерінің бірінде Колтрейннің қолын бауырына қойғанын байқады, «дегендей, өзін жалғыз сезініп, ауырсынуын тоқтатуға тырысқан». Колтрейннің өмірбаясын жазған Дж. С. Томас «Жер бетіндегі бейбітшілік» әнін «көптеген спиральді вариациялары бар қарапайым, тамаша каденция» деп сипаттап, былай деп жазды: «Джон Колтрейннің «Бейбітшілік» әнінде тудырған дыбысы мен сезімі жапон халқына ерекше құрмет көрсету болып табылады, олардың назары, махаббаты мен құрметі оны қуантқан және сіңірген, өйткені ол жазбадағы оның ең шабыттандырған «тікелей» орындауы. Ол сізге «сөйлейді», соншалықты тікелей және құштарлықпен сөйлейді, музыка сіздің құлағыңызға жұмсақ сыбыс сияқты естіледі; ол сізді барлық адамды сүюге шақырады және олар да сізді жақсы көреді деп үміттенеді». AllMusic журналына жазған шолуында Скотт Яноу былай деді: «авангард джазды ұнататын тыңдаушылар өте ұзақ орындалулардың арасында көптеген қозғаушы сәттерді табады». Гари Гиддинс альбомға «А−» бағасын беріп, былай деп жазды: «Алты таңдаулы ән 25-ден 57 минутқа дейін созылады, және олардың тудыратын қызулық шыныны еріте алады. Колтрейн үшін үлкен жаңалық - ол өзінің «Менің сүйікті нәрселерім» атты танымал әнін әдеттегі тенор немесе сопраноның орнына альт-саксофонда орындайды. Осы сапарға белбеулеріңізді бекітіңіз». Perfect Sound Forever сайтында жазған Джон Ховард былай деді: «Өте кең және зәулім, зерттелмеген жердің үлкен участақтары сияқты, бұл сіз тыңдаған сайын өзгеретін музыка. Элис пианинода салған суреттері бұрынғыдан да әдемі болған емес, ал Колтрейн мен Сандерс стратосфераға қарай дуэльге шықты. Ескерту: Бұл әндер өте ұзақ, кейбіреулері бір сағатқа жуық. Жаңадан бастаушылар үшін бұл орын емес. Дегенмен, бұл әдемі музыка, абстрактілі және бейбіт. Жазылған да керемет. Әндер өте ұзақ болғандықтан, тыңдаушы ретінде сіз музыкамен өзара әрекеттесіп, оны түсінетіндей етіп құрылымдайсыз. Мен үшін бұл жоғары мақтау».