Кіріспе

Сеймурия – Солтүстік Америка мен Еуропаның ерте перм дәуірінен табылған, жойылған сеймуриаморфтар туысы. Олар биологиялық мағынада қосмекенділер болғанымен, Сеймурия құрлықтағы өмірге жақсы бейімделген, көптеген рептилиялық белгілеріне ие – тіпті, алғашқыда примитивті рептил деп саналған. Бұл түрдің алғашқы қазбалары 1882 жылы К.Х. Стернбергпен алынған бірнеше жеке даналар болды. Алайда, бұл қазбалар 1930 жылға дейін толықтай дайындалып, Сеймурия екені анықталған жоқ. Американдық палеонтолог С.В. Уиллистон 1911 жылы дерлік толық сақталған қаңқаны сипаттап, жақында фрагментті аяқ-қолдар мен омыртқалар негізінде "Desmospondylus anomalus" деп атаған таксонының, Сеймурияның жас немесе тіпті ұрықтық кезеңіндегі өкілдері болуы мүмкін екенін айтты. Сол сияқты, ағылшын палеонтологы Д.М.С. Уотсон 1918 жылы Эдвард Дринкер Коуптың 1896 жылы атаған күмәнді туысы Conodectes-тің, Сеймуриямен синоним болуы мүмкін екенін атап өтті. Роберт Брум (1922) бұл туысты Conodectes деп атау керек деп ұсынды, себебі осы атау алғаш рет жарияланған, бірақ Альфред Ромер (1928) бұған қарсылық білдірді, Сеймурия атауы ғылыми қауымдастықта тым кең таралғанын және оны алмастырудың қажеті жоқ екенін мәлімдеді. Осы кезеңде Сеймурия көбінесе өте ертедегі рептил ретінде қарастырылды, ол "котилозаврлар" деп аталатын эволюциялық топтың бір бөлігі болды, оған көптеген мықты денелі пермдік рептилдер мен рептил тәрізді төрт аяқты жануарлар да кірді.

Ұсынылған қосмекенділер туыстығы

Көптеген палеонтологтар Сеймурияның жорғалаушылармен байланысына күмәнді қарады, олар эмболомерлермен көптеген ұқсастықтарды атап өтті, олар сөзсіз "лабиринтодонт" қосмекенділер еді. Бұл жорғалаушылардың (яғни басқа "котилозаврлардың") және қосмекенділердің (яғни эмболомерлердің) ерекшеліктерінің үйлесімі Сеймурияның екі топ арасындағы эволюциялық өтуге орталық тұлға болғанын көрсетеді. Дегенмен, оның биологиясы туралы жеткілікті мәлімет болмағандықтан, оның қай топқа жататынын нақты қорытындылау мүмкін болмады. Брум (1922) оны қосмекенділерге жатқызуды қолдады, бірақ сол кездегі көптеген зерттеулер оны өте "алғашқы" жорғалаушы деп санады; олардың ішінде Теодор Э. Уайттың 1939 жылы жариялаған түрге жатқызылған материалдардың толыққанды сипаттамасы да бар еді. Алайда, Сеймурияның биологиялық тұрғыдан жорғалаушы емес екенін көрсететін жанама дәлелдер 1940 жылдары пайда бола бастады. Осы кезде бірнеше жаңа сипатталған туыстар Сеймуриямен Сеймуриаморфа тобының құрамында байланысты болды. Кейбір сеймуриаморфтар, мысалы, Котлассия, су ортасында өмір сүргендігінің белгілерін көрсетті, тіпті Сеймурияның өзі кейде бүйірлік сызықтарға ие болған деп айтылды, бұл су астында ғана пайдалы сезімтал құрылымдар. Ромер (1947) Сеймурияның жіктелуіне қатысты өз ұстанымын өзгертіп, оны жорғалаушылар емес, қосмекенділерге жатқызды. Ең маңызды дәлел 1952 жылы пайда болды, сол кезде чех палеонтологы Зденек Шпинар сеймуриаморф Discosauriscus-тың жас қазбаларында сақталған желбезектерді тапты. Бұл сеймуриаморфтардың сулық дернәсіл кезеңі болғанын нақты дәлелдеді, демек биологиялық тұрғыдан алғанда олар қосмекенділер еді. Дегенмен, Сеймурия мен жорғалаушылар арасындағы көптеген ұқсастықтар сеймуриаморфтардың амниоттардың тегіне жақын екендігін көрсетеді.

Қосымша түрлер мен қалдықтар

1966 жылы Питер Пол Вон Юта штатының Орган тау жыныстарынан Сеймурия бас сүйектерінің жиынтығын сипаттады. Бұл қалдықтар жаңа түрді көрсетті, Seymouria sanjuanensis. Қазіргі кезде осы түрдің қазбалары Seymouria baylorensis түріне қарағанда көптеп таралған және кеңінен кездеседі. Кейін Пауль Э. Олсон тағы бірнеше түрлерді атады, бірақ олардың жарамдылығы S. sanjuanensis-ке қарағанда күмәнді болды. Мысалы, Оклахома штатының Чикаша формациясынан толыққандай дерлік қаңқасы табылған Сеймурия агилис (Олсон, 1980) 2001 жылы Мишель Лорин мен Роберт Р. Рейс тарапынан макролетер парарептиліне қайта жіктелді. Бір жыл бұрын Техаста ми қабығынан сипатталған Seymouria grandis басқа төрт аяқтыларға жатқызылмады, бірақ оның туралы мәліметтер әлі де жеткіліксіз. Лэнгстон (1963) Канаданың Шығыс жағалауындағы Принс-Эдвард аралындағы Пермдік шөгінділерде S. baylorensis-тен ажыратылмаған сан сүйегін тапқандығын хабарлады. Сеймурияға ұқсас қаңқа қалдықтары Оклахома штатындағы Ричардс Спер карьерінде де белгілі, оны алғаш рет Салливан мен Рейс (1999) сипаттаған. [[Файл:Сеймурия Тамбах Ғашықтары.jpg|thumb|318x318px|Берман және тағы басқалар (2000) алғаш сипаттаған «Тамбах ғашықтары» Сеймурия sanjuanensis қазбасының көшірмесі. Тамбах формациясы Сеймурияның даму бойынша ең жас қазбаларын да тапқан, бұл негізінен жас жануарлардан белгілі Дискозаврискпен салыстыруға көмектеседі.]