Кіріспе
Джекфилд – Англияның Шропшир графтығындағы Телфорд және Врекн ауданындағы ауыл. Ол Темір көпір шатқалында, Темір көпірден төмен, Северн өзенінің оңтүстік жағасында орналасқан. Аймақтағы көптеген елді мекендер сияқты, Джекфилд те Өнеркәсіптік революциядағы рөлімен ерекше көзге түседі.
Jackfield is a village in the Telford and Wrekin borough of Shropshire, England, lying on the south bank of River Severn in the Ironbridge Gorge, downstream from Ironbridge. Like many of the settlements in the area, it is notable for its place in the Industrial Revolution.
Тарих
Джекфилд жақын маңдағы Бросли мен Бентхоллдың өзен порты ретінде дамыды (олар Северн өзенінен жоғары орналасқан) және бұл аймақтың әйгілі ерте өнеркәсіптік қызметінің маңызды бөлігі болып табылады. Шропширдегі алғашқы темір жол және Ұлыбританиядағы екінші темір жол осы жерде салынған. 1605 жылы Бросли иелері Джеймс Клиффорд өзінің көмір шахталарынан Джекфилдке дейінгі өзенге ағаш темір жол (әдетте вагон жолы деп аталады) салды. Жақында бұл Wollaton Wagonway-ден ескі деп жорамал жасалды, ол әдетте осындай ең алғашқы вагон жолы деп саналады. Бұл жерде кем дегенде 1634 жылдан бері қыш құмырасы болған және өзенге құятын өзен бойында диірмендер жұмыс істеген. Ағаш темір жол да осы өзеннің бағытымен салынған, ол Калкуттс жолы төмен қарай созылатын аңғардан өтеді. Керамика өндірісі гүлденді және олар шығарған сусын құмыраларымен танымал болды, ал 1713 жылы Тренттегі Стоуктан ("Керамика") шыққан Тюрсфилдтер отбасы мұнда керамика шеберханасын ашу үшін келді. Олардың Джекфилд тауары (алтын гүлдер мен суреттермен безендірілген, жоғары шыныланған қара қыш құмырасы) 18-ші ғасырдың ортасында кеңінен танымал болды. Керамика өндірісі 19 және 20 ғасырларда жалғасты, мамандану жоғары сапалы энкаустикалық плиткаларды қоса алғанда, плиткалар өндірісіне ауысты, және бұл өндіріс бүгінгі күні шағын көлемде болса да жалғасуда (жарым-жартылай Джекфилдте жасалған плиткаларды консервациялық жұмыстарда, соның ішінде Лондон метросында және Парламент үйлерінде ауыстыру үшін). Джекфилд плитка музейі – Ironbridge Gorge Museum Trust-тің он музейінің бірі. Шамамен жүз жыл бойы, 1862 жылдан 1963 жылға дейін, Северн аңғарының темір жолы Шрусбери мен Бриджнорт арасындағы бағыт бойынша осы аймақтан өтті. Аймақтағы бірнеше плитка фабрикаларын қолдау үшін, сондай-ақ жолаушылар үшін Джекфилд Хальт аялдамасымен бірге, қосымша жолдар салынған. Темір жолдан аз ғана қалдықтар қалды, олардың ішінде ерекше үлкен деңгейлі өтпелі қақпалар бар, ол негізгі жолмен қатар, қосымша жолдарды да қамтиды, қазір Ұлыбританиядағы ең үлкен сақталған қақпалар. Бүгінде жолдың кейбір бөліктері жаяу жүргіншілер мен велосипедшілер үшін көлік құралдарына тыйым салынған маршрут ретінде қолданылады. 1952 жылы болған ірі жер сілкінісі Джекфилдтің орталық бөлігінің көп бөлігін қиратты және ауылдың кейбір бөліктері (мысалы, Плитка музейі мен Солтхаус арасындағы) тастап кетілді. 1952 жылғы Солтхаус ауданындағы жер сілкінісі кезінде 27 коттедж жоғалып, өзен шамамен 15 метрге тарылды. Аyrıқша, Верпс Джекфилдтің ең шығыс бөлігі болды, бірақ 1950 жылдардың соңына қарай тастап кетілді. 2013 жылдың соңында Telford and Wrekin Council аймақтағы тұрақтандыру жоспарын жүзеге асыру үшін мемлекеттік қаржыландыру алғанын растады. Бұл жобаның негізгі жұмыстары 2016 жылдың қазан айында аяқталды. 2014 жылы жүргізілген жұмыстар барысында 1952 жылы көмілген бірнеше үйлердің қалдықтары табылды.
География
Бросли базар қаласы Джекфилдтен оңтүстік-батысқа қарай орналасқан (қала орталығы тек 2 км қашықтықта) және Северннің қарсы жағалауында Коалпорт ауылы орналасқан. Джекфилд Тельфорд және Врэкин кеңесінің және Шропшир кеңесінің Шропшир аймағында орналасқан – шекара елді мекеннің ішінде өтеді. Тельфорд және Врэкинге қарасты бөлігі Гордж азаматтық приходының бір бөлігін құрайды, ал қалған бөлігі Бросли азаматтық приходының бір бөлігі болып табылады. Гордж приходтық кеңесінің кеңсесі және отырыстары Джекфилдтегі Маус қолөнер орталығында өтеді. Джекфилд шамамен 2 км-ге созылған, негізінен тік сызықты құрайтын елді мекенді қамтиды, ол Фри Бриджден басталып Мемориал көпірінен кейін аяқталады. Ауыл сонымен қатар Калкуттс жолымен Брослиге қарай көтеріледі. Ауылдың орталық бөлігі Айронбридж ойысының ерекше тұрақсыз бөлігінде салынған, онда бірнеше жер сілкінісі тіркелген, ең әйгілісі – 1952 жылғы жер сілкінісі. Тау беткейін тастап кетілген, су басқан шахталар мен туннельдер оны одан әрі тұрақсыз етеді. Salthouse Road-ты жаңа бағытта қайта құруды қамтитын ірі тұрақтандыру жобасы 2014 жылы басталды және 2016 жылдың қазан айында аяқталды. Су тасқыны Джекфилдтің төменгі бөліктеріне, соның ішінде Боут Хаус пабына да үнемі әсер етеді, оның есігінде су тасқынының деңгейі тіркелген (пабта тіркелген ең жоғары деңгей 2000 жылдың 1 қарашасында болған). Елді мекеннің шығыс бөлігі Туки және Солтхауздан тұрады. Джекфилд еркін көпірінің жанында орналасқан батыс бөлігі Коалфорд деп аталады.
Ерекшеліктері
Ағыстың бір шақырымнан кем жерінде әлемге әйгілі Темір көпір орналасқан. Джекфилдтің өзінде бұрынғы Крейвен Дуннилл зауытында орналасқан Джекфилд плитка мұражайы бар. Әлі күнге дейін, бұл жерде дәл сол компания, бірақ кішірек көлемде плитка өндірісі жүргізілуде. Бүгінде Крейвен Дуннил Джекфилд Виктория дәуірінің нағыз дәстүрімен қолмен жасалған қабырға және еден плиткаларын шығарады. Джекфилдтегі бірнеше тарихи орындар Оңтүстік Тельфорд мұра жолындағы бағыттық нүктелерді құрайды. Бұрын аймақтың плитка фабрикасының бөлігі болған Маус қолөнер орталығы, Плитка мұражайы мен Естелік көпір арасындағы Солтхаус жолында орналасқан және көптеген шағын кәсіпорындармен қатар "Горж" приходтық кеңесінің кеңселерін де қамтиды. Джекфилдте, Плитка мұражайының жанындағы өзен бойында ауылдық үй бар.
Көпірлер
Темір көпірден жарты миль төмен ағысқа қарай Джекфилд еркін көпірі орналасқан, ол B4373 тас жолын алып өтеді. Ескі Джекфилд еркін көпірі 1909 жылы жергілікті тұрғындардың қаржы жинауы арқасында Темір көпір мен Кольпорт көпірінен төлем алуды болдырмау үшін салынған. Ол 1930 жылдары көп мәселе туғызды және 1993 жылға дейін қайта-қайта жөндеуді қажет етті. Содан кейін жөндеуге келмейтіндей болғандықтан, бұзылып, Альфред МакАльпин салған қазіргі көпірмен ауыстырылды. Жаңа Джекфилд еркін көпірі – керемет құрылыс. Ескерткіш көпірі – Джекфилдтің Тьюки бөлігін Коулпортпен байланыстыратын Северн өзені арқылы салынып, жаяу өтетін көпір. Ол 1922 жылы халықтан жиналған қаржыға салынды және Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан Джекфилд пен Коулпорт азаматтарының құрметіне арналған, кейін екі дүниежүзілік соғыста қаза тапқандардың естелігіне де арналды. Алғашқы құрылым 1997 жылы қауіпсіз емес деп жарияланды, бірақ қайта жаңартылып, 2000 жылы қайта ашылды.
Велоспорт
Джекфилд 45-ші ұлттық велосипед жолында орналасқан, бұл жол Мерсиан жолы деп аталады; ол бұрынғы Северн аңғары темір жолының жол төсегін пайдаланады, сонымен қатар жаяу жүргіншілердің де арасында танымал, себебі ол тегіс, салыстырмалы түрде түзу және көлік құралдары жоқ, Темір көпір шатқалының оңтүстік жағынан өтетін жол.
Пабтар
Джекфилдте үш қоғамдық үй ашық: Half Moon (Солтхауста), Black Swan және Boat Inn (Тукилерде).
Сүргіштер
Джекфилдтің тасылдары – Джекфилдтегі Black Swan пабының жанынан өтетін Севернуң қысқа бөлігі, мұнда өзен тарлып, айқын төмен қарай ағады (басқа жағдайда өзен Ironbridge Gorge арқылы көбінесе тыныш ағып өтеді). Бұл жер каякшылар арасында танымал, олар тасылдарды өту қиындығына қарай бағалайды. Бұрын мұндағы тасылдар 2-ші санатқа жатса, 2001 жылы оң жағалауды нығайту жұмыстарынан кейін қиындығы артты және қазір кейбір деңгейде 3-ші немесе 4-ші санатқа жатады. Содан бері солтүстік жағалауда да нығайту жұмыстары жүргізілді, нәтижесінде екі жағалау да ірі тастармен бекітілді. Қазір тәжірибесі аз каякшылар үшін тосқауыл мен қиын толқын қатары бар.