Кіріспе

Бакли класының эсминец эскорты USS Witter (DE 636) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемесі. Ол 1942 жылдың 12-13 қарашасында Гуадалканал теңіз шайқасындағы ауыр крейсер «Сан-Франциско» бортында қаза тапқан Энсин Жан С. Виттердің (1921–1942) құрметіне аталған. «Виттер» кемесі 1943 жылдың 28 сәуірінде Калифорния штатының Сан-Франциско қаласындағы «Бейтлехем Стил» компаниясында салынды, 17 қазан күні суға түсірілді, спонсоры Жан С. Виттердің әйелі болды және 29 желтоқсан күні қолданысқа берілді.

Гилберт және Соломон аралдарына

1944 жылғы 18 қаңтарда «Виттер» Сан-Францискодан шығып, тестілеу жаттығуларын бастады. Осы сапар барысында ол Сан-Диегоға барды, содан кейін ақпан айының соңында Сан-Францискоға оралуға дейін Маре аралы әскери-теңіз базасында жөндеуден өтті. 8 наурызда ол Сан-Францискодан шығып, Перл-Харбор арқылы Гилберт аралдарына бағытталды, 22 наурызда Маджуро лагунасына жетті. 26 наурызда Маджуродан шыққаннан кейін, Гилберт аралдарындағы Макин, Тарава және Абемамаға тоқтаған соң, 3 сәуірде Эспириту-Сантоға келді. Ол он екі күн бойы сонда болды, Эспириту-Санто портына кіретін және шығатын кемелерді сүйемелдеді. 15 сәуірде эсминец-эскорт Сегонд каналынан шығып, теңізде SS «Уильям Чарли Йегермен» кездесіп, сол кемені Оңтүстік Соломон аралдарына дейін сүйемелдеді. Олар 21 сәуірде Тулагиге жетті, ал сауда кемесі Тулагиге кірген кезде «Виттер» Флорида аралындағы Пурвис шығанағына жол тартты.

Жаңа Гвинея

1944 жылғы 25 сәуірде «Виттер» кемесі 34.9.6 операциялық тобымен бірге Оңтүстік Соломон аралдарынан шығып, Бисмарк архипелагындағы Жаңа Британия аралындағы Глостер мүйісіне бағыт алды. 28 сәуірде Глостер мүйісінің жанындағы Борген шығанағына жетіп, 1 мамырға дейін онда болды. Содан кейін ол 34.9.6 операциялық тобын Соломон аралдарының Расселл аралдары кіші тобына сүйемелдеді. 3 мамырда Расселл аралдарына жеткенімен, сол күні келесі 10 аптаға арналған негізгі операциялар аймағына – Жаңа Гвинея аралына аттанды. 5 мамырда ол Жаңа Гвинеяның оңтүстік-шығыс ұшындағы Милн шығанағына кірді. «Виттер» сол портына жеткен кезде американдық әскерлер Айтапе, Танахмера және Гумбольдт шығанақтарында шамамен бір уақытта десант түсірді, бұл әрекеттер «Бедеулік және Қудалау операциялары» деп аталды. Осылайша, келесі бірнеше апта бойы «Виттер» үш десант алаңына жабдықтар мен күштерді жеткізетін конвойларды сүйемелдеді, Кретин және Судест мүйістері сияқты аралық пункттерде тоқтады. 17 мамырдағы шабуылдан кейін Жаңа Гвинеяның солтүстік жағалауында орналасқан Тоем-Вакде-Сарми аймағы да оның маршрутына қосылды. Шілде айының бірінші аптасының соңында Жаңа Гвинеяның солтүстік жағалауында, Вогелькопты аралдың қалған бөлігінен үлкен шығанақпен бөлінген Биак аралы «Виттер» әрекет ететін аймаққа енді.

Солтүстік Соломон аралдары

Алайда, айдың ортасында эсминецтің эскорт тобы Жаңа Гвинеядан солтүстік Соломон аралдарына бет бұрды. Ол 1944 жылдың 15 шілдесінде Гумбольдт шығанағынан шығып, Кретин мүйісінде қысқа тоқтағаннан кейін 18 шілдеде солтүстік Соломон аралдарындағы Бугенвильдегі Императрица Аугуста шығанағына жетті. 20 шілдеде ол Императрица Аугуста шығанағынан шығып, сол күні түстен кейін Қазына аралдары тобына келді. Шамамен үш апта бойы ол Қазына аралдарындағы Бланш-Харбор маңында болып, зениттік және суастына қарсы жаттығулар жүргізді. 1944 жылдың 9-12 тамызы аралығында ол Жаңа Гвинеяға қайтып, Финшхавен мен Лангемак шығанағында тоқтағаннан кейін 12 тамызда Бланш-Харборға оралып, Қазына аралдарындағы жаттығу кестесін қайта бастады. 21 тамызда ол Соломон аралдарының солтүстігіне қарай жылжуды бастады, сол күні Жасыл аралдарға жетті. Үш күннен кейін ол тағы да Манус аралына қарай жылды, онда 26-27 тамызда бір түн тоқтады. Соңғы күні соғыс кемесі Манустан Эмирау аралына қысқа сапар жасады. Ол онда шамамен бір ай бойы болды, осы кезеңде бір рет ғана, 19-22 қыркүйек аралығында, PBJ (Армияның B-25 Митчелл бомбалаушысының теңіздік нұсқасы) экипажын құтқару үшін теңізге шықты. 1944 жылдың 22 қыркүйегінде құтқарылған әуе экипажын Эмирауға қайтарғаннан кейін, ол сол күні теңізге қайта оралды, Манусқа қайта жол тартты. Одан ол 24 қыркүйекте Милн шығанағына қарай сапарын жалғастырды. 26 қыркүйекте ол Порлок пен Нельсон мүйісінің жанында Кёртис рифінде мұздап қалған SS Ричард Х. Данаға көмектесу үшін тоқтады. Оның қайықтары әскери әскерлерді сауда кемесінен Стратфордқа тасымалдауға көмектескен кезде, Виттер ықтимал жаудың суасты қайықтарынан қорғау үшін теңізге қарауылдады. 27 қыркүйекте ол сапарын жалғастырып, сол күні Милн шығанағына жетті.

Филиппиндер

1944 жылдың 29 қыркүйегі мен 6 қазаны аралығында «Виттер» Милн шығанағынан Қазына аралдары арқылы айналып, Гумбольдт шығанағында Жаңа Гвинеяға оралды. Гумбольдт шығанағында ол Лейте операциясы үшін TU 77.7.1 тобына бағынды. Оның тобы, 7-ші флоттық қызмет көрсету күшінің бөлігі, 12 қазанда Гумбольдт шығанағынан шығып, Палау аралдарының батысына қарай 180 шақырым жердегі жанармай құю станциясын құру үшін бет алды. Айдың ортасында ол сүйемелдеген мұнай танкерлері Лейтеге шабуылға дайындалып жатқан күштерді теңізде жанармаймен қамтамасыз етті, ал 18 қазанда Палау аралдарындағы Коссол бұғазына зәкірлеуге бағыт алды. Палау аралдарында екі күн болғаннан кейін «Виттер» және оның қарауындағы кемелер Лейте шығанағындағы бас күшке қосылу үшін жолға шықты. Олар 20 қазандағы шабуылдан кейін үш күннен соң шығанаққа жетті. Соғыс кемесінің Лейтеге сапары қызықты болды. Жапондықтардың әуе шабуылдары жиі болды. 24 қазанның кешкісінде жапондық торпедалық бомбалаушысы «Виттерге» тікелей бағытталған шабуыл жасады, ол Самар аралының оңтүстігіндегі зәкірлеу орынын өзгертуге маневр жасап жатқанда. 20 миллиметрлік зениттік оқтармен соққыға ұшқандай болғанымен, ұшақ кеменің бүкіл ұзындығын оң жағынан кесіп өтіп, шамамен 300-400 метр қашықтықта өртке түсті. Әуе шабуылдары келесі күні де үзіліспен жалғасты, «Виттер» көптеген нысандарды байқады және радарында тағыларын анықтады, бірақ американдықтардың есебіне түсірілген ұшақтардың санына үлес қоспады. Лейте шығанағында болған қалған уақытында «Виттер» және оның сүйемелдеген мұнай танкерлері көптеген әуе шабуылдарынан қашу үшін және жанармай құю операцияларын жүргізу үшін үздіксіз қозғалыста болды. 1944 жылдың 27 қазанында ол бірлікті Лейте шығанағынан шығысқа қарай 120 шақырым жердегі позицияға эскорттап шықты. Сирек әуе шабуылдары жалғасты, бірақ Лейте артқа шегінген сайын олардың саны азайды. 28 қазанда олар TG 77.4 тобына жанармай құюды бастады, келесі күні түске дейін бұл операцияны аяқтап, Коссол бұғазына бағыт алды. Олар 31 қазанда Палау аралдарына кеш келді, бірақ сол түні және келесі күні таңертең мұнай танкерлері жанармай құйғаннан кейін, 1 қарашаның түстен кейін Лейтеге қайта оралды. Алайда, 3 қарашада бұйрық бойынша бағыттарын өзгертіп, келесі күні Коссол бұғазына қайта кірді. Бұл тоқтау қысқа болды. Сол күні кешке ол және оның қарауындағы кемелер қайтадан теңізге шығып, 7 қарашада Лейте аралының Сан-Педро шығанағына жетті. Ол 11 қарашаға дейін, бірақ шабуылдар емес, ескертулермен мазаланды, содан кейін мұнай танкерлерін сүйемелдеп шықты. 14 қарашада «Виттер» және оның қарауындағы кемелер Гумбольдт шығанағына оралды. 1944 жылдың 2 желтоқсанында Мануста Сиэдлер портына бағытталған конвойды сүйемелдеп жолға шықты. «Виттер» және оның қарауындағы кемелер келесі күні портқа кірді, ал эсминец эскорты айдың ортасына дейін сол жерде қалды, ол кетіп қалмайынша жақын маңдағы тактикалық жаттығуларды жүргізді. 15 және 23 желтоқсан аралығында ол Манустан Улитиге және кері сапарлады. 1944 жылдың соңғы аптасында және 1945 жылдың бірінші аптасында Мануста тағы да жаттығулар өткізіп, ол 1945 жылдың 6-14 қаңтарында Улитиге және кері сапарлады. Айдың соңында тағы бір осындай рейс Мануста құрғақ докта болған кезеңмен аяқталды. 1945 жылдың ақпан айында ол Манустан екі рет сапарға шықты, біреуі 5 және 20 ақпан аралығында Маджуроға, ал екіншісі 21 және 23 ақпан аралығында Гумбольдт шығанағына барды.

Мариана аралдары мен Окинава

1945 жылғы 28 ақпанда «Виттер» Сиэдлер портынан шығып, Орталық Тынық мұхитына бағыт алды. Алдымен Улитиге жетіп, Мариана аралдарына бет алған конвойге қосылды. Гуам және Сайпан айналысында үш күн қарауылданғаннан кейін, ол Мариана аралдарынан Окинаваға шабуылға дайындалу үшін Улитиге қайта оралды. Эскорттық миноносец 11-і күні Улити лагунасына кірді және келесі 10 күн бойы тұрақтандыру орнын және оның кіреберісін күзетті. 21 наурызда ол Рюкю аралдарына және Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы ірі десанттық операциясына баруға ниеттенген Task Force 54 (TF 54) тобымен бірге Улитиден жол тартты. 25 наурызда Окинавадан оңтүстікке қарай шамамен алты миль жерде мина іздеу бөлімімен кездесіп, оны және адмирал Олдендорфтың TF 54 бомбалау тобының ауыр күштерін қорғауды бастады, олар алдын ала міндеттерін орындап жатқанда. Келесі 12 күн бойы «Виттер» Окинава маңындағы флоттың түрлі бөлімдері үшін суасты қайықтарға қарсы күзеттік міндетін атқарды. Кейде әуе шабуылына ұшырап, бірнеше камикадзе және «Шинё» моторлық қайықтарының қарулы шабуылдарына куә болса да, 6 сәуірге дейін зардап шекпеді. Осы кезеңде оның басты міндеті Окинава аралының әртүрлі нүктелерінде суасты кемелеріне қарсы патрульдеу болды. Осы уақыт ішінде ол бірнеше рет гидролокатор арқылы байланыс жасады, бірақ тереңдік зарядтарын қолданбады.

Камиказе ұшырады

1945 жылы 6 сәуірде түстен кейін сағат 16:11 шамасында Окинаваның оңтүстік-шығыс жағалауында кеме оңтүстік-оңтүстік-батыстан жақындап келе жатқан екі жау ұшағын сегіз шақырымдай қашықтықта байқады. Соғыс кемесі толық дайындыққа келтіріліп, 23 түйін жылдамдыққа жеткізілді және олардан қашу үшін күрделі маневрлер жасады. Бес минут ішінде екі жапон ұшағынан да түтін шықты, бұл оның қаруларының тигендігін көрсетті. Бір ұшақ теңізге құлады, ал екіншісі шабуылын тоқтатпай, 57-ші номерлі бөлімде оң жақтан су сызығының деңгейінде Виттерге соқтығысты. Оның бомбасы 1-ші қазандық бөлімінде жарылып, осы бөлімді және бірнеше басқа бөлімдерді теңізге ашты. Екіпаждың алты мүшесі қаза тапты. Виттер қысқа уақытқа басқаруды жоғалтты, бірақ капитан Джордж "Тим" Херман III-тің көмегімен ол тез қалпына келтірілді. Зыянды жою тобы жағдайды толық бақылауға алып, көп ұзамай Виттер өз күшімен 10 түйін жылдамдықпен жүре бастады. Моррис, Ричард П. Лири, Грегори және "Арикара" буксирінің көмегімен эсминец-сопровождающий Керама Реттоға қарай қиын жағдайда бет алды. Моррис 17:15-те формациядан шығып, 18:19-да өзіне-өзі зиян келтірді. Ричард П. Лири де Морриске көмектесу үшін топтан шығып кетті, ал "Арикара" мен Грегори Виттермен бірге жолын жалғастырды. Шағын эскадра Керама Реттодағы бекініске 21:30-дан кейін кірді, ал "Арикара" зақымдалған эсминецті күтуге дайын тұрған орынға буксирледі. Виттер маусым айының соңына дейін Керама Реттода уақытша жөндеуден өтті, сонымен қатар үнемі бекіністен бекініске ауысып, сирек кездесетін әуе шабуылдарынан қашып жүрді, бұл жөндеу процесін едәуір баяулатты.

Құрама Штаттарға оралу

Ақыры, 1945 жылғы 25 маусымда ол үйге қайту сапарына шығуға лайықты деп танылды және Рюкю аралдарынан жолға шықты. Сайпан, Эниветок және Перл-Харбор арқылы өтіп, 24 шілдеде Сан-Диегоға (Калифорния) жетті. Екі күннен кейін ол Панама каналы арқылы АҚШ-тың шығыс жағалауына бағыт алды. Соғыс кемесі 16 тамызда Филадельфия әскери-теңіз кемежайына келді, бұл осыдан аз уақыт бұрын соғыс тоқтағанын еске салады. Ол дереу тұрақты жөндеу жұмыстарын бастады және жоғары жылдамдықты көлікке айналдыруға кірісті, оған бұл мәртебе келген күні берілген болатын. Дегенмен, соғыстың аяқталуы оның айналдырылуын тездетіп тоқтатты. 22 тамызда енді ғана басталған жұмысты тоқтатуға бұйрық берілді. 1 қыркүйекте Филадельфиядағы Атлантика резервтік флотына бекітілді және 22 қазанда қызметтен босатылды. Кемеге келген зақымның ауырлығы мен оның түріндегі кемелердің көптігіне байланысты, ол флоттың қажеттіліктерінен артық деп танылды. 1945 жылғы 16 қарашада оның аты Әскери-теңіз тізімінен өшірілді, және шамамен 13 айдан кейін, 1946 жылғы 2 желтоқсанда оның қаңқасы Филадельфиядағы «Солтүстік металдар» компаниясына сатылды.

Марапаттар

Екінші дүниежүзілік соғысында Уиттер екі шайқас жұлдызын алды.