Кіріспе

Саид Джеффри – 1985 жылдың 19 ақпанынан 26 желтоқсанына дейін Эндрю Джонсон сомдаған BBC телесериалы «EastEnders» операсының ойдан шығарылған кейіпкері. Саид «Біріншіден соңғыға дейін» азық-түлік дүкенінің алғашқы иесі. Ол Уолфордта толыққанды қабылдана қоймайды, ал оның атастырылған некесі әйелдерге ұятсыз телефон соққандығы анықталғаннан кейін ажырасумен аяқталады. Ол Уолфордтан қоршанып кетеді, бизнесін әйеліне қалдырып кетеді.

Сюжеттік желілер

Лондоннан шыққан Саид өзінің кокни екенін айтады, бірақ Уолфордтағы барлық адамдар оны азиялық деп санайды. Тәжірибесіз және найы болған ол ата-анасы туған еліне, Бангладешке, зейнеткерлікке шыққанда, отбасылық бизнесті (Бридж-стрит 71 үйінің бұрышындағы дүкенді) өз қолына алды. Әкесі қоғамда жақсы көрінсе де, Саидты аутсайдер ретінде қарастырады, әсіресе Лу Бил (Анна Уинг) оны өз клиенттеріне тиесілі емес немесе оларға қалай қарау керектігін білмейді деп үнемі пікір білдіреді. Саид өзінің қаламаған әйелі Наимамен (Шрила Гош) үйленгені үшін бақытсыз. Наима Саидты қатты ұнатпайды және уақытының көп бөлігін оны әлсіретуге тырысады; ата-анасы оны өмір сүруге мәжбүрлеген әдет-ғұрыптарға қарсы көтеріледі. Найма күйеуінің төсегін бөлісуден бас тартады, ал Саид жезөкшелерге, кейін Мэри Смит (Линда Дэвидсон) жұмыс істейтін стриптиз клубына барады. Ұдайы қысымға ұшырағаннан кейін Найма Саидпен некелерін толықтырады, бірақ олардың некелік бақыты ұзаққа созылмайды. Найма Саидтың әдепсіз іс-әрекеттерін ашқан Дот Коттоннан (Джун Браун) жасырын хат алады. Дот Саидтың әйеліне хабарлауды өзінің христиандық міндеті деп санайды, ал Наима Саидқа қарсы шыққанда, ол оны жоққа шығармайды, сондықтан ол оны тастап кетеді. Бірнеше айдан кейін Саид Найманың досы Дебби Уилкинске (Ширли Шеритон) жасырын әдепсіз телефон қоңыраулары жасағанын байқайды. Наима бұл туралы білгенде, ажырасу туралы өтініш береді. Сейіт өзін жалғыз және қорланған сезінеді, ата-анасының кеңесіне құлақ асып, Бангладешке көшіп кетеді, онда ол қайтадан үйленіп, жаңа әйелі мен жеті баласымен бақытты өмір сүреді. Саидтың Даккадағы үкіметте аудармашы болып жұмыс істейтіндігі де айтылған. Соңғы рет 1985 жылы 26 желтоқсанда, оның соңғы сахнасы - таксиде кетер алдында Лу Бильмен эмоционалды қоштасу. Саид кеткеннен кейін Наима Уолфордта қалып, 1987 жылға дейін дүкенді өзі басқарады, содан кейін ол қайтадан үйленіп, Бангладешке қайта оралады.

Қасиетті қалыптастыру және дамыту

Саид Джеффри – EastEnders сериалын жасаған Тони Холланд пен Джулия Смит ойлап тапқан алғашқы жиырма үш кейіпкердің бірі болды. Саид пен оның әйелі Найма – телесериалда алғашқы болып пайда болған азиялық кейіпкерлер еді. Қара және азиялық кейіпкерлер – бұрын британдық телесериалдарда жеткіліксіз көрсетілген екі этникалық азшылық топ еді. EastEnders эфирге шыққанға дейін. Холланд пен Смит сериалдың сәтті болуы үшін әртүрлі кейіпкерлер тобы қажет екенін білді, сондықтан көрермендердің әртүрлі топтары өзіне таныс кейіпкерді таба алатын болды. Сонымен қатар, реалистік болу үшін, бағдарлама нақты жердегі қоғамның әртүрлілігін көрсетуі керек еді. Осы себептерге байланысты, әртүрлі жынысты, жастағы, әлеуметтік топтағы, дінді және нәсілдік топтар бастапқы кейіпкерлер құрамына енді. Холланд пен Смит теледидарда «біріктірілген актерлік құрам» бағытындағы қозғалыстың алдыңғы қатарында болды және осы процесте этникалық әртүрліліктің көптеген түрлерімен кездесті. Этникалық азшылық топтарын зерттеу ең қиын деп есептелгенімен, Холланд пен Смит байланыстарын пайдаланып, олардың шығу тегі мен өмір салты туралы ақпарат алды, содан кейін Уолфордқа жаңадан келген иммигранттарды шынайырақ бейнелеуге мүмкіндік алды. Саидтің есімі Тони Холландтың бенгалдық досының құрметіне берілген. Холланд Саидтың үйлену тойына қатысқан және оның ойынша, әсіресе бақытсыз неке туралы тақырыпты көтеру – қызықты және маңызды мәселе болар еді. Смит пен Холланд жазған Саидтың бастапқы кейіпкерлік суреттемесі олардың «EastEnders: The Inside Story» кітабында қысқартылған күйде жарияланған (Бұл бөлімде Найма Наджма деп аталады). «Ол – ағылшынның төрттен бірі, бенгалдың үштен бірі, ал Наджма – толығымен бенгалдық. Олардың ата-аналары Бангладештен, бұрынғы Шығыс Пәкістаннан келген, мұсылман және Наджманың балалық шағы оңай болған. Ол он сегіз жасында мектепті тастап, бір жыл дайындық курсына қатысты. Ол Англияда өзін шеттен тыс сезінген, өйткені ол үнділік («мектептегі пакистандық»), бірақ Үндістанда да жараспады. Оның буындыстарынан болған бенгалдық балалар оны «Сахиб» деп атады. Наджма үнді әйелінің дәстүрлі рөлін қабылдай алмайтынын түсінді, бірақ үйден кетіп, мүлдем басқа өмір салтын қабылдауға батылы жетпеді. Саидтің анасының әкесі ауыр сырқатқа шалдықты. Саидтің ата-анасы Үндістанға қайтуға шешім қабылдады, содан кейін Наджма мен Саид арасында асығыс неке қиылды, осылайша жас жұп дүкенді басқара алатын болды. Олар қиын жағдайда, ата-аналарының салтын қабылдап, бірақ осы елде туғандықтан, тәрбиеленгендіктен және білім алғандықтан, өзінің сәл ағылшын екенін сезінеді. Екеуі де мойынсұнғыш емес, мектеп алаңындағы қиындықтар мен жұмысшы табының қалалық өмірінің сынақтарынан өткен. Саид пен Наджма араласуға тырысады, бірақ көбінесе сәтсіз аяқтайды. Саид тіпті пабқа барып, өзінің нағыз кокни екенін көрсетуге тырысады, бірақ ол кокни әйеліне үйге қайтағысы келмейді» (58-бет).

Дегенмен, Холланд пен Смиттің Джонсонның кейіпкерді лайықты түрде ойнауға қатысты алаңдаушылығы расталды. Джонсон мен сценарий авторлары арасында Саидты жағымсыз оқиғаларға араластыру туралы мәселелер туындады, мысалы, оның проституткаларға баруы және Площадьдегі әйел тұрғынына ұятсыз телефон соққандығы. Джонсон кейіпкерінің қарапайым адамдық кемшіліктерін көрсету перспективасынан алаңдады, сондықтан кейіпкерді жазу туралы шешім қабылданды. Экранда Саид пен Найманың некесі бұзылды, олар ажырасып, Саид Бангладешке көшіп кетті. Ол 1985 жылғы Boxing Day күні сериалды тастап кетті, ол EastEnders сериалын тастап кеткен алғашқы кейіпкер болды (Марк Фаулер сол жылдың сәуірінде кетіп қалды, бірақ кейін сериалға бірнеше рет оралды).