Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Айну айырының құрбандық рәсімдері
Ainu bear sacrifice ceremony
Иоманте (イオマンテ), кейде Ийоманте (イヨマンテ) деп жазылады, – бұл айну халқының қоңыр аюды құрбандыққа шалатын рәсімі. Бұл сөздің тікелей мағынасы – "бір нәрсені немесе біреуді аттандыру". Кейбір айну ауылдарында аюдың орнына Блэкистон балық совы осы рәсімнің нысаны болады. Жапон тілінде бұл рәсім "айықты аттандыру" (熊送り) немесе кейде "айық фестивалі" (熊祭) деп аталады. Қазіргі кезде бұл рәсімде жануарды өлтіру болмайды, оның орнына апаттан немесе қартайғандықтан өлген жабайы жануарлар мен тұтқындағы жануарлар үшін өткізіледі.
Iomante (イオマンテ), sometimes written as Iyomante (イヨマンテ), is an Ainu ceremony in which a brown bear is sacrificed. The word literally means "to send something/someone off". In some Ainu villages, it is a Blakiston's fish owl, rather than a bear, that is the subject of the ceremony. In Japanese, the ceremony is known as "sending off the bear" (熊送り) or, sometimes, festival (熊祭). In the modern day, the ceremony no longer involves the killing of an animal, but is performed for wild animals that die in accidents or captive animals that die of old age.
Практика
Қыс аясында қамаушылар аю үңгірлеріне аттанады, аюлар әлі де ұйқыдан толық оянбаған кезде. Егер жаңа туған күшік тапса, анасын өлтіріп, күшікті ауылға әкеліп, өз балаларындай үй ішінде өсіреді. Мұндай кезде тіпті өз емшектерінен сүт тамызып бергендері де бар. Күшік өскенде сыртқа шығарып, ағаштан жасалған кішкентай қоршауға қамап қояды. Өмір бойы жоғары сапалы тамақпен қамтамасыз етеді. Күшіктерді қасиетті санап, дәстүр бойынша құдай деп есептейді. Бір-екі жасқа келгенде, күшікті босатып, ауылдың ортасына қойып, бағанаға арқанмен байлайды. Сосын ауыл еркектері садақ-жебемен күшікке оқ жауады. Екі жастағы қоңыр аюлардың өзі де зор болады, сондықтан олар құлауы үшін бірнеше рет оқ жау керек. Көптеген жебеден әлсіреп, қорғануға күші жетпегенде, ауылдың бірі аюға жақындап, мойнына жақыннан оқтап өлтіреді, оның мерт болғанына көз жеткізеді. Ауыл тұрғындары аюдың тамағын кесіп, қанын ішеді. Аюдың терісін сызып, етін ауыл халқына бөліп береді. Оның жалаңаш бас сүйегін найзаға орналастырып, сосын аюдың өзінің терісімен орайды. Бұл "қуыршақ" ауыл тұрғындарының құдайға табыну нышаны. Аю енді құдайлар әлеміне "аттанды".
Trappers set out to the bear caves at the end of winter, while the bears are still in a state of torpor. If they find a newborn cub, they kill the mother and take the cub back to the village, where they raise it indoors, as if it were one of their own children. It is said that they even provide the cub with their own breast milk. When the cub grows larger, they take it outdoors, and put it into a small pen made of logs. Throughout their lives, the bears are provided with high quality food. The cubs are treated as, and traditionally believed to be, gods. After the cub reaches one or two years of age, they release it from the cell and place it in the center of the village, where it is tied to a post with a rope. The males in the village then take shots at the cub with bows and arrows. Even at the age of two years, the brown bears are quite large, and it usually takes numerous shots before they fall. After the bear has been weakened from numerous arrow strikes and is too weak to defend itself, one villager will approach the bear and shoot it in the neck point blank, to ensure that it is dead. The villagers then slit the bear's throat and drink the blood. The bear is skinned, and the meat is distributed amongst the villagers. Its bare skull is placed on a spear, which is then rewrapped with the bear's own fur. This "doll" is an object of worship for the villagers. The bear has now been "sent off" to the world of the gods.
Заңдық
Хоккайдо 1955 жылы жергілікті әкімдіктерді Иоманте салт-дәстүрінен бас тартуға көтерген, бірақ 2007 жылдың сәуір айында бұл туралы хабарлама күшін жойды, себебі 2006 жылдың қазан айында Жапонияның Қоршаған орта министрлігі жануарларға арналған рәсімдердің Жапонияның жануарлар құқықтары заңынан ерекшелік ретінде қарастырылатынын мәлімдеді.
Hokkaido encouraged local governments to abolish the Iomante in 1955, but the circular notice was abolished in April 2007, because the Ministry of the Environment of Japan announced that animal ceremonies were generally regarded as an exception of the animal rights law of Japan in October 2006.
Музейлік көрмелер
Иоманте видеолары мен артефакттары Хоккайдо облысы Нибутанидегі Нибутани айну мәдениет мұражайында, сондай-ақ Хоккайдо облысы Шираичодағы Айну мұражайында қойылған.
Iomante videos and artifacts are on display at the Nibutani Ainu Culture Museum in Nibutani, Hokkaidō, as well as the Ainu Museum in Shiraoi cho, Hokkaidō.