Кіріспе

Шарықты дифференциал - радиобасқарылатын көліктерде жиі қолданылатын дифференциалдың бір түрі. Ол тісті дифференциалдан екі пластина арасында домалап тұратын көптеген кішкентай шарлы подшипниктерді пайдалану арқылы ерекшеленеді, тісті шегерлердің орнына.

Тарих

Радиомен басқарылатын автомобильдер үшін алғашқы шарлы дифференциалды британдық автоспорт инженері Сесил Шумахер жасаған, ол Cosworth компаниясында жұмыс істеген және өзінің есімді модель брендінің негізін қалаушысы және иесі болған. Патент алуға өтініш берілгенімен, бұл идея бұрыннан-ақ газон шабу машинасына енгізілгендіктен қабылданбады. Радиомен басқарылатын автомобильдер үшін шарлы дифференциал жаңа қолданыс болды және Шумахер осы концепцияның қазіргі заманғы ойлап табушысы деп есептеледі. Бастапқыда 1/12 жол көліктерінде қолданылған шарлы дифференциалдың танымалдылығы соншалық болды, ол өзінің есімді компаниясын құрды. Бүгінгі күнге дейін шарлы дифференциалдар радиомен басқарылатын автомобильдер нарығында кеңінен таралған. Олар көптеген өндірушілер шығаратын дерлік барлық 1/12 жол, масштабты туристік автомобильдерде және электрлік жолдан тыс көліктерде қолданылады. Бұл сыныптарда олар өнеркәсіп стандарты ретінде қарастырылады. Schumacher Racing Products тіпті өздерінің нитро жүк көліктерінің моделінде шарлы дифференциалды қолданады, бірақ оларда берік материалдар мен үлкен және қатты шарлы подшипниктер пайдаланылады.

Негізгі қағидалар

Радиомен басқарылатын автомобильдерді өндіретін компаниялар 1980 жылдары Шумахер жасаған негізгі конструкцияны пайдаланады. Дифференциалдың басты бөлігі – сыртқы диаметрі бойында бірнеше тесігі бар жетек шестері (немесе белдік берілісіндегі шків). Бұл тесіктер шарлы подшипниктердің енінен сәл үлкен болғандықтан, модельдік автомобильдердегі 2 мм шамасындағы шарлар шестер/шків тесіктерінің ішінде орналасады. Шестердің екі жағында итермелі шайбалар орналасқан. Белвиль шайбалары итермелі шайбаларды шестердегі шарлы подшипниктерге итеріп жібереді. Шестердің бір жағында дифференциалдың сығуын реттеуге мүмкіндік беретін реттеу жағасы бар. Шестердің екінші жағында, шығыс стақандарын ұстап тұратын бекіткіш бұранданың босауын болдырмау үшін итермелі подшипник (немесе итермелі жүзі) қолданылады. Бұранданы тартып бекіткенде, ол Белвиль және итермелі шайбаларды шестер/шківке итеріп жібереді. Бұл шестер/шківтің ішіндегі шайбалар мен шарлы подшипниктер арасында жанасу тудырады. Шайбалар мен шарлы подшипниктер арасындағы жанасудан туындайтын үйкеліс, көбінесе силикон майымен қамтамасыз етіледі, сондықтан бір шайба қозғалғанда шарлы подшипниктер айналады. Шестердің бір жағындағы шайба айналғанда, шарлардың айналуы екінші шайбаны кері бағытта айналдырады, себебі кез келген айналатын шардың қарама-қарсы жақтары қарама-қарсы бағытта қозғалады. Дифференциалдың қозғалысы итермелі шайбалардың шарлы подшипниктермен бірге айналу процесі арқылы жүзеге асырылады. Бекіткіш бұрандасы дифференциалды бұранданы тартып бекіту немесе босату арқылы оңай реттеуге мүмкіндік беретіндей етіп жасалған, нәтижесінде күшті өзгертуге болады. Бұл дифференциалды кәдімгі дифференциалдарға қарағанда реттеуге ыңғайлырақ етеді, бірақ үйкеліс арқылы берілу болғандықтан, шектеулі сығу әрекеті әрқашан болады, сондықтан төменгі шек бар. Осы типтегі дифференциалда қолданылатын шарлардың бірнеше түрі бар. Жоғары деңгейдегі жарыскерлер ең көп қолданатын шар материалдарының кейбіреулері – керамика және вольфрам негізіндегі материалдар. Мысалы, керамикалық шарлардың артықшылығы – олар мықтырақ және ұзақ қызмет етеді. Аз қатты материалдарды қолданғанда, шарлар "жазықталып", шардың жартылай тоқтауына себеп болады. Бұл дифференциалдың тегіс айналуын бұзып, жалпы "қыршақты" сезім тудырады.