Кіріспе

Қатты конструкцияның түрі

Машина жасау саласында, кернеулі қабат – бұл қабат немесе жабын құрылымдық жүктеменің бір бөлігін қабылдайтын, монокок конструкциясы мен қатаң рама арасындағы конструкция. Монокок конструкциясында қабат жүктеменің барлық немесе көп бөлігін қабылдаса, қатаң рамада жабын жүктелмейді. Әдетте, негізгі рама тікбұрышты құрылымға ие және жабынмен үшбұрышталған болады. Кернеулі қабат конструкциясында жергілікті қысымды қабылдайтын элементтер (тікбұрышты рама) және тараған кернеуді қабылдайтын элементтер (қабат) болады.

Сипаттама

Төрт дискретті мүшесі бар қарапайым шеңберлік қорап өзінен-өзі қатал емес, себебі ол салыстырмалы түрде жеңіл жүктемелерде шаршы пішінінен бұрмаланады; алайда, кернеу немесе қысымды қабылдайтын бір немесе бірнеше диагональ элементтерін қосу оны қатал етеді, өйткені қорап диагональдарды өзгертпей тура бұрыштардан ауытқымайды. Кейде диагональ элементтері кернеуді қамтамасыз ету үшін сымдар сияқты икемді болады, немесе элементтер қысымға төтеп беру үшін қатал болуы мүмкін, мысалы, Уоррен немесе Пратт фермасында; екі жағдайда да дискретті диагональ мүшелерін қосу толық каркасты құрылымдарға әкеледі, онда сыртқы қабық құрылымдық қатаңдыққа өте аз немесе ештеңе үлес қоспайды. Қысымды қабық дизайнында қабық немесе сыртқы жабын каркасқа біріктіріледі немесе бекітіледі, тікбұрышты құрылымның бұрмалануына қарсы тұратын үшбұрышты мүше ретінде қызмет ету арқылы құрылымдық қатаңдықты арттырады. Қабық жалпы құрылымдық қатаңдықтың маңызды бөлігін жазықтықтағы серпімді кернеуді қабылдап береді; алайда, жазықтықтан тыс жүктемелерге өте аз қарсылық көрсетеді. Мұндай құрылымдарды монокок конструкциясынан ажырату үшін жартылай монокок деп те атайды. Монокок, жартылай монокок (қысымды қабық) және қатал каркасты құрылымдар арасында, қабықтың құрылымдық қатаңдыққа қосқан үлесіне байланысты, белгілі бір шатасулар болуы мүмкін. Монокок дизайнында қабық барлық немесе көп бөлігін жүктемеге қабылдайды, ал құрылымда дискретті каркас элементтері аз болады, кейде тек бойлық немесе көлденең мүшелер ғана болады. Керісінше, қатал каркасты құрылым қабықтан жалпы қатаңдықтың аз бөлігін ғана алады, ал дискретті каркас элементтері көп бөлігін қамтамасыз етеді. Бұл қысымды қабықпен жасалған құрылыс әдісі толық каркасты құрылымнан жеңіл және толық монокок сияқты күрделі емес.

Тарих

Уильям Фэрберн 1849 жылы Честер және Холихед темір жолы үшін Британия және Конви түтікшелі көпірлерінің дамуын жазбаға алды; онда Фэрберн Роберт Стивенсонның бастапқы идеяларын қайта қарауға оның көмегін қалай шақырғанын сипаттайды, бұл идеялар рельстік көліктерді тікелей қадалыған болат түтіктердің ішінде жүргізуді, тізбектермен қолдауға және дөңгелек немесе жұмыртқа тәрізді қимасымен қамтамасыз етуді көздеген. 1900 жылдардың басындағы алғашқы ұшақтар ағаш немесе болат түтікшелерден жасалған толық каркастармен құрастырылды, олар лакталған матамен немесе фанерамен жабылған, бірақ кейбір компаниялар түлпан ағашының жұқа қабаттарын иіп, ламинациялау арқылы салынған монокок конструкцияларын әзірлеуді бастады. 1923 жылы доктор Инг Адольф Рорбах "күшпен тартылған қабықша" терминін енгізгенімен танымал. Күшпен тартылған қабықша конструкциясын қабылдау ұшақтың жылдамдығы мен ұшу қашықтығын арттырды, бұл тегіс беттер арқылы кедергіні азайту, сыртқы тіреулерді жою және қысылатын қону шассисіне ішкі кеңістік беру арқылы қол жеткізілді.