Кіріспе
"Темір ат" – Джон Фордтың режиссерлік жұмысымен және Fox Film компаниясының продюсерлігімен 1924 жылы түсірілген американдық үнсіз батырлар фильмі. Бұл фильм Фордтың мансабындағы маңызды қадам және оның батырлар жанрына өмір бойы бойын тікелей байланыстырып ұстауына себеп болды. Бұл Фордтың алғашқы ірі жобасы болды, өйткені асығыс жоспарланған түсірілім бюджеттен шығып кетті, себебі Fox Film тағы бір студияның батырлар фильмінің сәттілігіне жедел жауап беруге тырысты. 2011 жылы АҚШ Конгресс кітапханасы бұл фильмді "мәдени, тарихи және эстетикалық тұрғыдан маңызды" деп танып, Ұлттық кино қорына енгізуге қаулы етті.
The Iron Horse is a 1924 American silent Western film directed by John Ford and produced by Fox Film. It was a major milestone in Ford's career, and his lifelong connection to the western film genre. It was Ford's first major film, in part because the hastily planned production went over budget, as Fox was making a hurried response to the success of another studio's western. In 2011, this film was deemed "culturally, historically, or aesthetically significant" by the United States Library of Congress and selected for preservation in the National Film Registry.
Сюжет
Фильм Американың алғашқы құрлықтан құрлыққа созылған темір жолының салынуы туралы. Онда ирланд, итальян және қытай иммигранттары, сондай-ақ афроамерикандықтар осы үлкен жетістікке қол жеткізу үшін қажырлы еңбек еткен адамдар ретінде көрсетілген. Басты жау – адалсыз бизнесмен, ол шайен тайпасының қарақшысы болып көрінеді. Фильм 1869 жылғы 10 мамырда Промонтори Саммитінде алтын қазық қадалуымен аяқталады.
Өндіріс
Орталық Тынық мұхитындағы түсірілімдерде теміржолда жұмыс істейтін кулилерді сомдаған бірнеше қытайлық ер адамдар болды. Шындығында, олар Сиерра таулары арқылы салынған алғашқы трансконтиненталдық теміржол құрылысына қатысқан Орталық Тынық мұхиты теміржолының зейнеткерлері еді және түсірілімге көңіл көтеру үшін келді. Осы көрініске дейін экранда 1869 жылғы оқиғадағы екі түпнұсқа локомотив фильмде пайдаланылған деген жазба бар, бірақ бұл рас емес. Екі локомотивтің (Union Pacific No. 119 және Jupiter) 1910 жылға дейін бұзылып қалғаны белгілі.
Мұра
2011 жылдың желтоқсан айында «Темір ат» АҚШ Конгресі кітапханасының Ұлттық кино тізіміне қосылды. Фильмді таңдау себебін түсіндірген тізім өкілдері «Темір ат» американдық және әлемдік көрермендерге көптеген кейінгі вестерн фильмдеріне үлкен әсер еткен құрметті, қайғылы мифологияны ұсынды деді.
Сыни қабылдау
Фильмнің Rotten Tomatoes сайтында 78% рейтингі бар.
Үй медиасы
Фильм Америкада толық көлемді АҚШ нұсқасында (бұрын қысқартылған Ұлыбритания нұсқасымен бірге) DVD-де жарық көрді. 2011 жылы Ұлыбританияда DVD-де шыққан "Темір жылқы" фильмі АҚШ және Халықаралық/Ұлыбритания нұсқаларын, сондай-ақ автор және сыншы Тег Галлахердің фильм туралы жарты сағаттық видео эссесін қамтыды. Халықаралық нұсқада кейбір басқаша түсірілген кадрлар бар және кейбір қосымша кейіпкерлердің аттары өзгеше; сонымен қатар, бұл фильм британдық теміржол инженері Джордж Стивенсонға арналған. Фильмнің соңында "Юпитер" және "UP 116" нақты түсірілімдерде қолданылғаны айтылады. "UP 119" локомотивін "UP 116" деп қате көрсетуден басқа, екі локомотив те 21 және 15 жыл бұрын бұзылған. Бірақ қызықтысы, қазір Сакраментода (Калифорния штаты) қойылған Орталық Тынық мұхиты локомотиві "С. П. Хантингтон" ағаштан жасалған шанада тік беткейге көтеріліп бара жатыр.
Новелизация
1920 жылдардың басында Grosset and Dunlap баспасы Голливудтың жетекші студияларымен олардың маңызды, түпнұсқа фильмдерінің романдалған нұсқаларын жариялау туралы келісім жасасты. Олардың арасында "Темір жылқы" (1924, 329 бет) кітабы да болды. Авторы Эдвин С. Хилл, сол кезде журналист болған ол, кейіннен танымал радио хабаршысы атанды және "Жаңалықтардың адамдық беті" атты бағдарламасымен есімдері сақталды.