Кіріспе
Американдық комедиан және актер (1964–1997)
комедиан
the comedian
Кристофер Кросби Фарли (15 ақпан 1964 – 18 желтоқсан 1997) – американдық комедиан және актер. Ол дауысы қатты, энергияға толы комедиялық стилімен танымал болды және Чикаго қаласындағы «Екінші қала» театрының мүшесі болды, содан кейін 1990 жылдан 1995 жылға дейін бес маусым бойы NBC телеарнасының «Saturday Night Live» комедиялық шоуының актерлік құрамында жұмыс істеді. Ол кинодағы мансабын жалғастырып, «Airheads», «Tommy Boy», «Black Sheep», «Beverly Hills Ninja» және «Almost Heroes» сияқты фильмдерде ойнады. Актерлік жолын бастағаннан бастап, атаққа жеткенге дейін Фарли семіздік, алкоголизм және нашақорлықпен күресті. Ол 33 жасында есірткі дозасынан көз жұмды.
Ерте өмір
Фарли 1964 жылғы 15 ақпанда Висконсин штатының Мэдисон қаласында Кристофер Кросби Фарли болып дүниеге келді және Мейпл-Блаффта өсті. Оның әкесі Томас Джон Фарли аға (1936–99) мұнай компаниясының иесі болса, анасы Мэри Энн (құрметті есімі Кросби) үй шаруасымен айналысты. Фарлилер ирландтық католиктер. Фарли Мэдисон қаласындағы епархиялық мектептерде, соның ішінде Edgewood High School of the Sacred Heart орта мектебінде оқыды. «Екінші қала» театрының әріптесі Джоэл Мюррейдің айтуынша, Фарли «әрқашан қасиетті миссаға қатысқан». Оның жаздарының көп бөлігі Висконсин штатының Минокква қаласының жанындағы Ред Ароу лагерінде лагерьтік және кеңесші болып өтті. 1986 жылы ол Маркетт университетін коммуникация және театр мамандықтары бойынша бітірді. Маркетт университетінде ол регби ойнап, комедияға деген құмарлығын танытты. Университетті бітіргеннен кейін әкесімен бірге Мэдисон қаласындағы Scotch Oil компаниясында жұмыс істеді. Импровизациялық комедия өнерін ол алғаш рет Мэдисон қаласындағы Ark Improv театрында үйренді. Фарли Чикагоға барып, алдымен Improv Olympic-те өнер көрсетті. Содан кейін ол Чикагоның «Екінші қала» театрына қатысып, Стивен Колбертпен бірге сол күні «Екінші қаланың» гастрольдік тобының құрамында жұмысын бастады. 1989 жылы ол негізгі сахнаға көтеріліп, «The Gods Must Be Lazy», «It Was Thirty Years Ago Today» және «Flag Smoking Permitted in Lobby Only» немесе «Censorama» атты үш ревюге қатысты.
Мансап
Фарли мансабының барысында ол физикалық комедиясымен және атлетикалық қабілетімен жиі танылды (Керли Ховард пен Роско Арбакл сияқты). Бұл қабілеті "Saturday Night Live" бағдарламасында жұмыс істеген кезінде тиімді пайдаланылды және оның көптеген фильмдерінде де жалғасты.
" Шәмбе түнгі тікелей эфир "
Крис Рокпен бірге Фарли 1990 жылдың басында жаңа "Saturday Night Live" актерлік құрамының бірі ретінде жарияланды. Фарлидің танымал кейіпкерлерінің ішінде Мэтт Фоули болды – өте әуесқой мотивациялық спикер, ол басқа кейіпкерлерге "өзен жағасындағы фургонда тұрғанын" жиі еске салды. Бұл кейіпкерді Боб Оденкирк Фарлимен бірге Second City-де өнер көрсеткен кезде жасаған. Кейіпкердің аты Фарлидің ұзақ жылдар бойы достасы болған, кейіннен католик дінінің қызметкеріне айналған және қазір Иллинойс штатының Арлингтон-Хайтс қаласындағы Сент-Джеймс католик шіркеуінің бас пасторы болып қызмет ететін адамнан алынған. Кейіпкердің алғашқы нұсқаларында Фарли көрермендерді танып, оларға қарай басқа есімдерді қолданды, бірақ нағыз Фоули шоуға келіп, өз атын пайдалағанға дейін. Содан кейін Фарли бұл есімнің кейіпкерге ең дұрыс келетінін сезінді және оны өзгертуден бас тартты. Кейіпкердің кейбір мінез-құлқы Фарлидің регбидегі әріптестерінің алаңдағы қозғалыстарын байқауынан, сондай-ақ оның жоғары мектептегі футбол жаттықтырушысының жігерлендіру сөздерін айтқанда отырып сөйлеу әдетінен және әкесінің ашуланғанда қолданатын дауысынан құралды. Басқа танымал кейіпкерлерінің ішінде Билл Сверскидің суперфендерінің Тодд О'Коннор болды, олар "да Беарс!" деп қайта-қайта айқайлап тұратын; Патрик Суэйзбен бірге түскен скетчтегі "Chippendales" бишісі; жергілікті сауда орталығында бірге жұмыс істеген "Gap Girls" тобының бірі; Адам Сэндлер орындаған "Lunchlady Land" әнімен стереотиптік асхана ханымы; апта соңында жаңартулар жасаған комментатор Беннет Брауэр, ол әуедегі цитаталар арқылы жеке және гигиеналық проблемаларын жиі жариялап тұратын; және "Крис Фарли Шоуындағы" өзі – Фарлидің нашар ойластырылған сұрақтармен қонақтармен сұхбаттасқан немесе қонаққа қатысы жоқ тақырыптар туралы әңгімелескен ток-шоуы. Кейбір кейіпкерлер SNL-ге Second City-дегі күндерінен әкелінді. Фарли сонымен қатар Том Арнольдтың (Фарлидің жеке жерлеу рәсімінде сөз сөйлеген), Эндрю Джулиани, Джерри Гарсия, Мит Лоуф, Норман Шварцкопф, Дом ДеЛуиз, Роджер Эберт, Карни Уилсон, Ньют Гингрич, Минди Коэн, Мама Касс, Хэнк Уильямс-младший және Раш Лимбоның пародияларын жасады. Сахнадан тыс Фарли "Saturday Night Live" кеңсесінде жасаған әзілдерімен танымал болды. Сэндлер мен Фарли Рокфеллер орталығындағы SNL кеңсесінен түнгі уақытта телефон арқылы әзіл телефон соққан, Сэндлер қарт әйелдің дауысымен сөйлеген, ал Фарли телефонға перде тастап, лимузиннен машиналарды айдап, тіпті бір рет 17-қабаттың терезесінен құтылатын. Ол жиі жалаңаш болып, күлкі үшін түрлі трюктер жасаған, соның ішінде "Қойлардың үндемеуі" фильміндегі Джеймс "Буффало Билл" Гамбтың бейнесін еліктеген. Рок бірде Фарлидің жыныстық мүшелерін оның қызына қарағанда көбірек көргенін айтқан. 1995 жылы Сэндлермен бірге Фарли NBC жұмыстан босатты.
Кино мансабы
SNL бағдарламасында жұмыс істеген кезінде Фарли «Уэйн әлемі», «Уэйн әлемі 2», «Конус бастылар», «Airheads» комедиялық фильмдерінде ойнады және «Билли Мэдисон» фильмінде эпизодтық рөлде түсті. Ол сондай-ақ Red Hot Chili Peppers тобының «Soul to Squeeze» әнінің музыкалық видеоклипінде пайда болды, ол «Конус бастылар» фильмінің саундтрегіне енген еді. 1994–95 маусымынан кейін Фарли мен оның көптеген әріптестері «Saturday Night Live» бағдарламасымен жасаған келісімшарттарынан босатылып, Фарли кино мансабына көбірек назар аудара бастады. Оның алғашқы екі ірі жобасы – «Томми Бой» және «Black Sheep» фильмдерінде ол SNL әріптесі және жақын досы Дэвид Спейдпен бірге ойнады. Бұл фильмдер отандық прокатта сәтті болды, әрқайсысы шамамен 32 миллион доллар тауып, үй жағдайында үлкен жанкүйерлер қатарына ие болды. Екі фильм Фарлиді сенімді актер ретінде таныстырды, содан кейін оған «Беверли-Хиллс ниндзясы» басты рөлі берілді, ол тұңғыш аптаның соңында прокатта көшбасшы болды. Фарли «Black Sheep» фильміне көңілі толмады, себебі студия «Томми Бой» фильміндегі оқиғаның әсерін қайта жасауға тырысқан, ал сценарий тек 60 беттік болғанда жобаға жасыл жарық берілген еді. Осының салдарынан ол премьера кешінде қайтадан ауырып қалды, «Беверли-Хиллс ниндзясы» фильмінде жұмыс бастамас бұрын қосымша емдеуді қажет етті. Оның соңғы аяқталған фильмдері – «Almost Heroes» және «Dirty Work» 1998 жылдың мамыр және маусым айларында, актер қайтыс болғаннан кейін шықты.
Аяқталмаған жобалар
Фарли бастапқыда 2001 жылғы анимациялық фильм «Shrek»-тегі атау кейіпкерінің дауысын сомдауға шақырылған, ол кейіпкердің диалогтарының 85% (немесе кейбір дереккөздерде 95%) жазды, бірақ дауыстық жұмыс аяқталмас бұрын қайтыс болды. Фильм жасаушылар қалған сөздерді Фарлидің өзіне ұқсайтын актермен жаздыруды қарастырды, бірақ ақырында Шрек диалогын бұрынғы SNL құрамындағы Майк Майерс қайта жазды. Оның інісінің айтуынша, «Shrek» фильмінің түпнұсқа нұсқасы Фарлидің өзіне көбірек ұқсаған. Сонымен қатар, Дана Карви мен Дэвид Спейдтің «Fly on the Wall» подкастындағы, Кристің өліміне 25 жыл толуына арналған арнайы эпизодында Джон Фарли студиядан Кристің сөздерін аяқтауды сұрағанын, оның дауысы інісіне өте ұқсас болғанын айтты. Джон Кристің фильмін аяқтауды қалағанын мойындады, бірақ Кристің сөздерін оқуға бес күні қалғанда да, сол кезде оны істеуге батыл болмады. Фарли 2000 жылғы «Dinosaur» фильмінде Sorbus атты жас еркек брахиозаврдың дауысын сомдауға жоспарланған, ол алып денесіне қарамастан биіктіктен қорқып жүретін. Оның қайтысынан кейін кейіпкер Бейлин деп өзгертілді, ол Джоан Плоурайттың дауыстаған егде жастағы әйел брахиозавр болды. Ол қайтыс болған кезде Фарли Винс Вонмен бірге «The Gelfin» фильмінде түсуге және Дэвид Мамет жазған комедиялық актер Фэтти Арбакл туралы фильмде ойнауға келіссөздер жүргізіп жатқан. 1996 жылғы «The Cable Guy» фильміндегі Джим Керридің рөлі бастапқыда Фарлиге арналған еді, бірақ кестелік келіспеушіліктер оны бас тартуға мәжбүр етті. Фарлиге «Kingpin» фильміндегі Исмаилдің рөлі (соңында Рэнди Куэйд сомдады) ұсынылды, бірақ Paramount оны «Black Sheep» фильміндегі рөлін орындау үшін бас тартуға мәжбүр етті. Фарли үшінші «Ghostbusters» фильмінде түсуге жоспарланған, ол сол кезде тозақтағы халықтың тым көп болуымен күрескен жаңа «Ghostbusters» үштігі туралы болжанып отырды. Балалар кітаптарының авторы Дав Пилкей «Captain Underpants» кітаптарының негізінде түсірілген телесериалда Фарлидің басты рөлді сомдауын қалаған. Фарли «A Confederacy of Dunces» романының бейімделуінде басты рөлді сомдауға келіссөздер жүргізіп отырды. Ол тіпті «The Incomparable Atuk» романының бейімделуінде Атук рөлін сомдауға қызығушылық танытқан. Бұл екі жоба да, Арбакл туралы фильммен бірге, құрсаққа түскен деп есептеледі, өйткені Фарли, Джон Белуши және Джон Кенди екеуі де екі рөлге де кандидат болған және олардың үшеуі де фильмдер түсірілмей тұрып қайтыс болды.
Жеке өмір
Өмірінің көп бөлігінде Фарли алкоголь және есірткіге тәуелділікпен күресті. Бұл тәуелділіктер оның "Saturday Night Live" бағдарламасының актерлік құрамынан қайта-қайта шығарылуына себеп болды. Берни Бриллштейн, оның фирмасы Бриллштейн Грей Энтертайнмент Фарлиді басқарды және актерді есірткі мен алкогольдік оңалту орталығына бірнеше рет жіберді. 1997 жылы Фарлидің денсаулығы көзді көрнеу түрде нашарлады. Ол Nickelodeon телеарнасының "All That" балалар комедиялық эскиздер шоуында қонақ ретінде пайда болды, болашақ SNL актерлік құрамының мүшесі Кенан Томпсонмен бірге ойнады. Көрсетілім ешқандай оқиғасыз өтті, бірақ Фарлидің әйгілі каскадтық комедиясы өте аз болды, себебі Фарлидің ауыр дем алуы және өзін шаршатып орындағаны байқалды. 1997 жылдың 25 қазанында Фарли "Saturday Night Live" бағдарламасында алғаш рет жүргізуші ретінде соңғы рет пайда болды. Бағдарламаның басында Лорн Майклз Фарлидің жүргізуге қабілетін ойлады, ал Тим Медоус "Ол тыныш болады, ол назарлы болады және ол жақсы болады. Оның той-қуаныш күндері аяқталды" деді. Шеви Чейз эскизде Фарлидің "демеушісі" болды. Фарлидің дауысының қарлығы мен терісінің қызаруы көпшіліктің назарына ілікті. Ол өнер көрсету кезінде дауыс шығару мүшелерін күштеп жұмыс істетті және оның шаршағандығы соншалықты байқалды, продюсерлер оның қатысуын тоқтатуды ұсынды. Өмірінің соңғы жылдарында Фарли салмағы мен есірткіге тәуелділігі үшін 17 рет ем алды.
Өлім
1997 жылдың 18 желтоқсанында сағат 14:00-де Фарлидің кіші інісі Джон Чикагодағы Джон Хэнкок орталығындағы оның пәтерінде денесі табылғаннан кейін қайтыс болды. Ол 33 жаста еді. Денсаулық сақтау органдарының салдасында Фарли кокаин мен морфиннің қосындысынан, көбінесе "спидбол" деп аталатын, артық дозадан қайтыс болғанын анықтады. Қосымша фактор ретінде қалың қан тамырларының қатаюы (атеросклероз) көрсетілді. Фарлидің жақын досы Дэвид Спейдтің қатыспауы оның өлімінен бұрын Фарлимен арадағы шиеленіске байланысты болжамдарға орын берді. Бірақ, жылдар өткен соң Спейд оның комедиялық әріптесімен арадағы жамандық жоқ екенін айтты, оның салтанатқа келмеуінің себебі – ол бұл оқиғаны эмоционалды түрде көтере алмағандықтан болды. Фарлидің денесі Мэдисон қаласындағы Қайта тірілу зиратына жерленді.
Мұра
Фарлидің мансабы, жеке өмірі және ерте қайтысы жиі оның комедиялық идолы Джон Белушимен салыстырылады, ол да сол жаста және ұқсас есірткі дозасынан көз жұмды. Фарлидің ресми өмірбаяны, «Крис Фарли Шоу» атты кітабын оның ағасы Том кіші және Таннер Колби жазды. Red Hot Chili Peppers тобының 1999 жылғы «Californication» альбомындағы «Purple Stain» әнінде «Фарли – періште, мен мұны дәлелдей аламын» деген сөздер Фарлиге арналған құрмет ретінде қолданылған. Оның өмірі туралы «I Am Chris Farley» теледокументалды фильмі 2015 жылдың 10 тамызында көрсетілді. Фарли сондай-ақ «Автопсия: Крис Фарлидің соңғы сағаттары» телебағдарламасының тақырыбы болды, ол 2016 жылдың 19 қарашасында Reelz арнасында эфирге ұсынылды. 2018 жылы Адам Сэндлер Фарлиге арналған эмоционалды ән жазып, оны Netflix-тегі «Adam Sandler: 100% Fresh» арнайы шоуында орындады. Netflix сол жылы Фарлидің қайтысының 21 жылдығын еске алу үшін осы өнернаманы YouTube-та жариялады. Сэндлер кейіннен 2019 жылдың 4 мамырында жүргізген «Saturday Night Live» бағдарламасының бір бөлігінде әнді тікелей орындады. 2024 жылдың 12 сәуірінде Пол Уолтер Хаузердің басты рөлде ойнайтын, Джош Гадтың режиссерлік етіп, Скотт Нейстадтер мен Майкл Х. Вебердің сценарий жазған «Крис Фарли» атты фильмнің түсірілімі басталатыны хабарланды, ал SNL авторы Лорн Майклз оның продюсері болды. Сол айдың соңында New Line Cinema және Warner Bros. Pictures компаниялары жобаның құқықтарын 2,5 миллион долларға сатып алды.