Кіріспе

Американдық стендап комедияшы (1947–2024)

Ричард Филип Льюис (29 маусым 1947 – 27 ақпан 2024) – американдық стендап комедияшы, актер және жазушы. Льюис 1980-ші жылдары танымал болды және қараңғы, невротикалық және өзін-өзі кемсітетін юморымен белгілі болды. Актер ретінде ол 1989-1992 жылдар аралығында ABC телеарнасының "Anything but Love" комедиялық сериалында және 1993 жылғы "Робин Гуд: Тығыз шалбар" фильмінде Принц Джон рөлін ойнағаны үшін танымал. Льюис сонымен қатар 2000 жылдан 2024 жылға дейін HBO комедиялық сериалында өзінің жартылай фантастикалық бейнесінде қайта-қайта пайда болды.

Ерте өмір және білім

Льюис 1947 жылғы 29 маусымда Бруклинде дүниеге келген. Ол Нью-Джерси штатының Энглвуд қаласында өсті. Ол яһуди отбасында туған, бірақ дінге өте берілмеген. Оның әкесі Билл (1971 жылы қайтыс болған) жақын орналасқан Тинек қаласындағы Ambassador Caterers компаниясының тең иесі болса, анасы Бланш қоғамдық театрда актриса болды. Льюис үш бауырластың ең кішісі еді – оның әпкесі 9 жылға, ал інісі 6 жылға үлкен болды. Әкесінің тамақ дайындау бизнесі оны тым жұмысты қылды, ал оның бауырлары 1960 жылдары үйден кетіп, Льюисті анасымен жалғыз қалдырды, олардың арасында шиеленіс болды. Ол 2023 жылдың қараша айында Фишер бизнес мектебінің түлектерінің жетістіктеріне арналған сыйлығын алды.

Мансап

Льюис алғаш рет 1971 жылы Гринвич Виллидждегі ашық микрофонға шықты. Оны комедиан Дэвид Бреннер Гринвич Виллиджде өнер көрсеткен кезде байқады. Бреннер Льюистің мансабына көмектесіп, оны Лос-Анджелестегі комедиялық клубтармен таныстырды және Льюистің «The Tonight Show» бағдарламасында алғаш рет өнер көрсетуіне мүмкіндік жасады. «New York Daily News» және «New York» журналы сияқты басылымдар оны «жаңа буын» немесе «клас» комедианттарының бірі деп атады; осы тізімде Роберт Клейн, Лили Томлин, Ричард Прайор, Джордж Карлин, Энди Кауфман, Ричард Белзер және Элейн Буслер сияқты есімдер болды. Оның ықпалында Ричард Прайор, Бастер Китон, Вуди Аллен және Ленни Брюс болды. Льюис қара юмор, өзін-өзі сынайлау және көптеген невроздары, сондай-ақ алкоголизм мен есірткіге тәуелділікпен күресі туралы ашық әңгімелерімен танымал болды. Ол әрқашан қара киім киіп, сахнада қарқынды түрде жүріп, қолдарын қозғап тұратын. Бастапқыда ол өнер көрсетулеріне заңдық блокноттан қиып алынған, таспамен жалғанған парақтарды әкелетін; ол оларды алдына жайып, қойылым кезінде қамтуға ниеттенген ойлар мен тақырыптарды еске түсіретін. Голливуд сахнасын сатиралық тұрғыдан қарастыратын фильмде Льюис Билли Гондола (Гондольштейн) рөлінде ойнайды, ол Нью-Йорк қаласын тастап, Лос-Анджелесте атақ табуға тырысатын жас еврей комедианты. Фильм сценарийін Льюис пен Беннетт Трэмер бірлесіп жазды, ал оның негізі Гэри Вайс жазған оқиға болды, ол фильмнің режиссері де болды. Одан кейін «I’m Exhausted», «I’m Doomed» және «Richard Lewis: The Magical Misery Tour» атты арнайы бағдарламалар жарық көрді, олардың барлығы 1988, 1990 және 1997 жылдары HBO телеарнасында көрсетілді. 1989 жылдан 1992 жылға дейін ол Джейми Ли Кертиспен бірге «Anything but Love» ситкомында ойнады. Льюис 1995 жылғы «Leaving Las Vegas» драмалық фильмінде және 1997 жылғы «Hugo Pool» романтикалық комедиясында да қатысты. 2000 жылдардың басында Льюис «Rude Awakening» ситкомында B-фильмдердің продюсері және «7th Heaven» отбасылық драмалық сериалында раввин Ричард Гласс рөлінде қайта-қайта пайда болды. Льюис шоудың жұлдызы және жасаушысы Ларри Дэвидпен 12 жасында Нью-Йорктің Хадсон қаласындағы Корнуоллдағы жазғы лагерьде танысты; Льюис сол кезде олар бір-бірін жек көретінін айтты. 2004 жылы Comedy Central телеарнасының «Барлық уақыттағы 100 ең ұлы стендап комедияшысы» тізімінде Льюис 45-орынды иеленді. 2006 жылы Йельдің цитаталар кітабына «тозақтан» деген сөз тіркесі («тозақтан түн», «тозақтан кездесу» т.б.) Льюиске жатқызылды. Льюис сондай-ақ Бартлетттің танымал цитаталар жинағының редакторларына осы идиомды кірістіру туралы өтініш жасады, ол «Curb Your Enthusiasm» сериалының «The Nanny from Hell» атты эпизодында сюжетке енгізілді. Оның адвокаты Бартлетттің бас редакторы Джастин Капланға Льюистің осы фразаны қолданатын видеожазбаларын жіберді. Олар 2004 жылы келісімге келді және келесі жылы үйленді. Екеуі Кендидің соңғы фильмінде, «Wagons East» комедиялық фильмінде бірге ойнады. Кітап 2008 жылы қайта басылды, оған Льюис өзінің тәуелділікпен күресі туралы ойларын қосымша сөздерде жазды. 2023 жылдың сәуір айында Льюис екі жыл бұрын Паркинсон ауруына шалдыққанын хабарлады. Ол енді стендап комедиямен айналыспайтынын және «жазу мен актерлік өнерге назар аударатынын» айтты. Достары мен әріптестері, соның ішінде «Curb Your Enthusiasm» серігі Шерил Хайнс және «Curb Your Enthusiasm» сериалының авторы Ларри Дэвид Льюистің қазасына байланысты мәлімдеме жасады және оған құрмет көрсетті. Оның денесі Минесота штатының Роузвилл қаласындағы Аарон зиратындағы ғибадатханаға жерленді.

Теледидар

+Телевизиялық жұмыстары Ричард Льюис
Жыл Атауы Рөл Ескермелер
1974–1992 The Tonight Show Starring Johnny Carson Өзі – Қонақ 22 эпизод
1979 Жас комиктің күнделігі Билли Голдштейн Телевизиялық фильм
1988 Tattingers Лонго Эпизод: "Өлім және таксилер"
1989–1992 Махаббаттан басқа барлығы Марти Голд 56 эпизод
V. I. P. Рональд Зейн Эпизод: "Биг Топ Вал"
Larry David: Curb Your Enthusiasm Өзі Телевизиялық фильм – Пилот
1991 Сапалы теледидар көрермендері Ең жақсы актер – Сапалы комедиялық сериал "Махаббаттан басқа барлығы"
2006 Актерлер гильдиясының сыйлығы Комедиялық сериалдағы үздік актерлік ансамбль "Curb Your Enthusiasm"