Кіріспе
Жеке өмірге қол сұғу Обыртпалы қарым-қатынас бұзу (ОБВ) - біреу басқа адамның жеке өмірінің шекарасына біліп-біліп және қайта-қайта қол сұғып, оған жақындау үшін интрузивті тактиканы қолдану арқылы. Бұған ұялы телефонмен сөйлесу, хат жазу, жалған хабар тарату, жала жабу, зорлық-зомбылық (адам ұрлау, зорлау) сияқты әрекеттер жатады. Д. А. Брайан Шпицберг пен Уильям Купач, терминді жасаған адамдар, ОРИ-ді "жақын қарым-қатынасты қалайтын және / немесе болжайтын бөтен адам немесе таныс адам, физикалық немесе символикалық жеке өмірдің сезімін қайта-қайта және қаламаған ізденіс және шабуыл" деп анықтайды. Кейбір ОРИ құрбандарының өздерін қудалаушылармен бұрыннан болған қарым-қатынасы немесе оларға қызығушылығы жоқ; басқалары өздерін қудалаушыларды біледі, бірақ қолданыстағы қарым-қатынасты жақын етуге қызығушылық танымайды.
Obsessive relational intrusion (ORI) occurs when someone knowingly and repeatedly invades another person's privacy boundaries by using intrusive tactics to try to get closer to that person. It includes behaviors such as repeated calls and texts, malicious contact, spreading rumors, stalking, and violence (kidnapping and assault). Drs. Brian Spitzberg and William Cupach, the creators of the term, define ORI as "repeated and unwanted pursuit and invasion of one's sense of physical or symbolic privacy by another person, either stranger or acquaintance, who desires and/or presumes an intimate relationship". Some victims of ORI have no preexisting relationship with or interest in their pursuers; others know their pursuers, but are less interested in making an existing relationship more intimate.
Құралымдары
ОРИ-нің басқа ұқсас реляциялық үлгілерден ерекшеленетін бірнеше негізгі компоненттері бар. Біріншіден, ORI өзара келісімнің болмауы немесе тіпті қарым-қатынастың болуы туралы келісімнің болмауы. Қарым-қатынасқа деген құмарлықпен айналысатын адам жақын қарым-қатынас орнатуға тырыса отырып, ОРИ объектісі мәжбүрлі байланыстың жалғасуынан бостандыққа ие болуды қалайды. Шпицберг "бұл диалектикалық шиеленістік барлық адамдар арасындағы қарым-қатынастардың қалыптасуы мен жалғасуында орын алады" деп жазады. Көптеген ЖҚҚ құрбандары жыныстық зорлық-зомбылықты да бастан кешірген, ал екеуіне де қолданылатын қарсыласу реакциялары ұқсас. Сонымен қатар, ену неғұрлым ауыр болса (мысалы, зорлық-зомбылық), соғұрлым ресми жауап (мысалы, полиция шақыру). ОРИ мінез-құлқы, сондай-ақ ОРИ емес жыныстық мәжбүрлеу мінез-құлқы, алдау мәжбүрлеу, жеңіл күш мәжбүрлеу, психологиялық мәжбүрлеу және ауыр күш мәжбүрлеу ретінде анықталған мәжбүрлеу түрлерін қамти алады.
Авторлары
Авторлар Брайан Спицберг және Уильям Купач 1998 жылы ORI-ді әзірледі және өздерінің зерттеулерін "Жылы қарым-қатынастың қараңғы жағы" кітабында жариялады.