Кіріспе

Кванттық фазалық ауысудың түрі Супержетекшіоқшаулағыш ауысуы кванттық фазалық ауысудың мысалы болып табылады, содан кейін гамильтондардағы кейбір параметрлерді баптау арқылы электрондардың мінез-құлқында күрт өзгеріс пайда болады. Бұл ауысудың қалай болатыны туралы пікірлер бар, және көптеген зерттеулер реттік параметрдің қалай өзгеретінін түсінуге тырысады. Мұнда амплитуда параметрінің амплитудасы және фазасы. Теориялардың көпшілігі Ферми бетіндегі күйлердің тығыздығының төмендеуі арқылы немесе фазалық үйлесімділіктің жойылуы арқылы тәртіп параметрінің амплитудасын жоюды қамтиды; бұл бұрандалардың көбеюінен туындайды.

Үдемелі өткізгіштікті жою

Екі өлшемде суперөткізгіштік тақырыбы өте қызықты болады, өйткені шынайы ұзақ аралықтағы тәртіптің болуы мүмкін емес. 1970 жылдары J. Майкл Костерлиц және Дэвид Дж. Тоулес (Вадим Березинскиймен бірге) қуат заңдарының корреляциясын көрсеткен топологиялық реттіктің болуы мүмкін екенін көрсетті (бұл екі нүктелік корреляция функциясының алгебралық түрде ыдырауын білдіреді). Бұл сурет бұзылысты қоса алғанда өзгереді. Костерлицсіз мінез-құлықты алуға болады, бірақ реттік параметрдің ауытқулары айтарлықтай жақсарады және ауысу температурасы басылады. Екі өлшемді ретсіз суперөткізгіштегі суперөткізгіштіктің қалай пайда болатынын түсіну үшін назарға алу керек модель мынадай. Жоғары температурада жүйе қалыпты күйде болады. Жүйе өз температурасына қарай салқындаған сайын, суперөткізгіш түйіршіктер пайда болып, жойыла бастайды. Осы түйіршіктердің бірі пайда болған кезде, ол қалыпты күйіне қайта оралғанға дейін біршама уақыт бойы ыдырайды. Бұл жүйе суперөткізгіш күйге дейін конденсацияланбаған кезде де өткізгіштікті арттырады. Жоғарыда көрсетілген өткізгіштіктің артуы паражетектілік немесе флуктуациялық өткізгіштік деп аталады және оны алғаш рет Лев Г. Асламазов пен Анатолий Ларкин дұрыс сипаттады. Жүйе одан әрі салқындаған сайын, бұл ауытқулардың өмір сүру мерзімі артады және Гинцбург Ландау уақытымен салыстырыла бастайды. Ақырында, тәртіп параметрінің амплитудасы жақсы анықталады (ол нөлден басқа, онда суперөткiзгiш жапсырмалар бар), және ол фазалық ауытқуларды қолдауға бастайды. Бұл фазалық ауытқулар төмен температурада пайда болады және бұрандалардың пайда болуына себеп болады, бұрандалар реттік параметрдегі топологиялық ақаулар болып табылады. Бұл айналымдардың қозғалысы төмендегі кедергілердің көтерілуіне әкеледі. Ақырында жүйе одан әрі суытылады, Костерлицтің температурасынан төмен, барлық еркін айналымдар айналым антивортэкс жұптарына қосылады және жүйелер нөлдік кедергіге ие мемлекетке жетеді.

Шекті магнит өрісі

Жүйені магнит өрісіне салқындату және қосу белгілі бір әсер етеді. Өте кішкентай өрістер үшін магнит өрісі үлгілердің ішкі бөлігінен қорғалған. Алайда, сыртқы өрісті ұстап тұру үшін энергия шығыны тым жоғары болады, ал суперөткiзгiш өрістің квантталған флюксондарға енуіне мүмкіндік береді. Енді суперөткізгіш "аралас күйге" ауысты, онда супертіріс бар, сонымен бірге енді бір ғана айналымға ие болатын айналымдар бар. Өрісті ұлғайту жүйеге бұрқасын қосуға мүмкіндік береді. Ақырында, бұрқанақтардың тығыздығы өте жоғары болады, олар бір-бірімен жабысып кетеді. Вортекстің өзегінде қалыпты электрондар бар (яғни суперөткiзгiш реттiк параметрiнiң амплитудасы нөл), сондықтан олар үстiне-үстi жағылғанда, суперөткiзгiштiң амплитудасы реттiк параметрiнiң жойылуы арқылы өлтіріледі. Өңдеуді одан әрі ұлғайту екі өлшемдегі өте қызықты мүмкіндікке әкеледі, онда флуктуациялар күшейтіледі, бұрандалар Боз конденсатына конденсациялануы мүмкін, ол суперөткізгіш жұптарды орналастырады.