Кіріспе

Паралахамунди қысқаша Парала деп аталады. Бұл Гаджапати ауданының орталығы және 1885 жылы құрылған ең көне муниципалитеттердің бірі. Қала тұрғындарының басым көпшілігі одия тілінде сөйлейді. Қала мен ауданның шекарасы Андхра-Прадешпен бөліседі. Патпатнамның көршілес қаласын Махендра Таная өзені бөліп алады. Орта ғасырдың соңғы кезеңінде ол Шығыс Ганг династиясының Паралахемунди есімді патшасының бас қаласы болды. Қала Одишаның ежелгі мәдени орталығы және ақын Гопалакрусна Паттанаяка, мемлекет қайраткері Крушна Чандра Гаджапати Нараян Део, сөздік жазушы Гопинатха Нанда Шарма және тарихшы Сатьянараян Раджгуру сияқты белгілі тұлғалардың туған жері ретінде танымал. Бұл қала өзінің ғасырлар бойы сақталған ғибадатханалары, монастырлары, сарайлары мен мұралық ғимараттарымен де танымал.

Демография

2011 жылғы Үндістан санағының мәліметтері бойынша Паралахемундидің тұрғындарының саны 48 990 адам. Ерлер халық санының 51%-ын, ал әйелдер 49%-ын құрайды. Паралахемундиде сауаттылықтың орташа көрсеткіші 69%, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен төмен 74,04%: ерлердің сауаттылығы 77%, әйелдердің сауаттылығы 61%. Паралахемундиде халықтың 11% -ы 6 жасқа толмаған. Паралахемундидің 2023 жылы 87 152 тұрғыны бар. Халықтың басым бөлігі индустар, ал екінші үлкен діни қауым - христиандар.

География және климат

Паралахемунди Одиша штатының оңтүстік-шығысында орналасқан. Бұл қала Махендратаная өзенінің жағалауында орналасқан. Паралахемунди Андхра-Прадеш штатының Патапаттнам қаласымен шектеседі. Қала төбелі жерде орналасқан. Климаты субтропиктік, ылғалдылығы жоғары. Температура 18 және 48 градус Цельсий аралығында өзгереді. Жаз өте ыстық, кейбір күн күркіреуі мен кішігірім циклондар болады, олар кейде электр қуатының өшіруіне әкеледі. Паралахемундиде оңтүстік-батыс муссоннан жауын-шашын түседі, ал ең жауын-шашынды айлар - шілде, тамыз және қыркүйек.

Білім

Паралахемунди қаласында көптеген білім беру мекемелері бар. Кейбір институттар 100 жылдан астам уақыт бойы жұмыс істейді. Бұл бастамалар князьдік мемлекет билеушілерінің кезінде басталды. Махараджа Бойз Лицейі (1857), Махараджа Гирлс Лицейі (1919) қазіргі уақытта да жұмыс істейді. Ежелгі билеушілер білімнің маңыздылығын түсінгендіктен, осыдан жүз жыл бұрын қыз балаларды білім алуға шақырған. Паралахемундидегі SKCG автономды колледжі атақты Шри Крушна Чандра Гаджапати есімімен аталып, Кюттактағы Ревеншо колледжінен кейін штаттың екінші көне колледжі ретінде танымал. Ол өнер, ғылым және коммерция факультеттерінің барлық негізгі пәндеріне қатысты. 1996-1997 жылдар аралығында экономика, химия, ория, коммерция және өмір ғылымдары бойынша жоғары оқу орындарында математика пәнінен П.Г. курстары ашылды. Математика, физика, химия, ботаника, зоология, компьютерлік қосымшалар, ағылшын, ория, санскрит, география, тарих, саяси ғылым және экономика пәндері бойынша құрметті курстардан басқа колледжде телугу, хинди, логика, философия және үй ғылымдары сияқты пәндер бойынша оқыту ұсынылады. Индира Ганди атындағы Ұлттық ашық университет осы колледжде орталық ашып отыр. Колледждің 2016 студенті және 83 оқытушы лауазымы бар. Осы колледждің түлектері қоғамдық өмірде ерекше және мақтанышқа бөленетін орындарды иеленді және иеленіп келеді. Колледж өзінің 100 жылдығын 2001 жылдың 10-12 қаңтарында атап өтті. Паралахемунди әйелдер колледжі 1983 жылы құрылған және бастапқыда Берхампур университетіне IA (Intermediate in Arts) курсы үшін қосылған. Кейін ол +2 өнер курсы үшін Одисша, Бхубанесвардағы Жоғары орта білім беру кеңесіне қосылды. Колледж Г.И. бағынысына енді . 1988 жылдан бері. 2003-2004 жылдары колледжге тұрақты мемлекеттік қолдау көрсетілді. Колледж 2006-2007 жылдар аралығында UGC-нің 2 (f) және 12 (B) актілеріне енгізілген. Қалада мұғалімдерді даярлау және бітіру үшін мұғалімдер даярлау институты бар. Ол бастауыш және орта мектеп мұғалімдеріне оқытудың соңғы әдістерін үйретуге көмектеседі. Сондай-ақ, болашақ студенттерге оқыту бойынша КТ-тренингтер ұйымдастырады және тәжірибелік тәжірибені куәландырады. Технология және менеджмент жөніндегі Джаганнатх институты 1997 жылы құрылған. Институт ауылды аймақтарға техникалық білім беруді және өнеркәсіптің әртүрлі салаларына жоғары білікті техникалық кадрлар даярлауды мақсат етіп құрылған. Институт жақында Centurion Technology and Management University (CUTM) деп қайта аталды. Одиссаның түкпір-түкпірінен және оның көршілес штаттарынан, мысалы, Андхра-Прадеш, Бихар және Джаркхандтан келген студенттер осы институтта білім алады. Санскрит колледжі - Паралахемундидегі ең көне колледждердің бірі. Ол Пури Санскрит Университетінің филиалы болып табылады. Мұнда студенттер ежелгі санскрит тілін үйреніп, оны тірі ұстап, бүгінгі заман талабына сай етіп отыр. Жақында қалада және оның шетінде бірнеше жеке меншік мемлекеттік серіктестік колледждер пайда болды. MBA колледжі, заң колледжі, медбикелер колледжі, Шри-Рам колледжі Касингары - олардың бірнешеуі. Қалада бірнеше бастауыш, орта және орта мектептер бар. Атақты мектептердің бірі - МРБХ, МРГХ, Махендра Гири орта мектебі, Ганди мектебі, Апанна Парича мектебі, Гоура Чандра мектебі. Кейбір көрнекті жеке мектептер - Сарасвати Сишу Мандир, Шри Арабинда Пурнанга Сикхя Кендра, Приядаршини монастырь мектебі, Шри Сатья Саи мектебі. Қалада Орталық үкіметінің адам ресурстарын дамыту министрлігі құрған Жавахар Наводая Видялая және Кендрия Видялая бар.

Азаматтық әкімшілік

Паралахемунди муниципалитеті қаланың азаматтық әкімшілігін басқарады. Гаджапати ауданының бас кеңсесі ретінде онда бірнеше мемлекеттік және жеке ұйымдардың аудандық деңгейдегі бас кеңселері орналасқан.

Экономика

Паралахемунди шығыс Гаттарда орналасқан, онда кең жазықтар мен көптеген шағын өзендер мен өзендер бар. Бұл ауыл шаруашылығын басты табыс көзіне айналдырды. Халық негізінен күріш өсіреді, ол жылына екі рет егіледі, бір рет - қариф, бір рет - раби маусымында. Алайда көптеген фермерлер қант шашағы, жүгері және темекі сияқты ақшалай дақылдар өсіреді. Кейбіреулері тіпті манго, кашу, банан секілді ұзақ мерзімді ақшалай дақылдар да өсіреді. Соңғы кездегі жағдай бойынша шаруалар бақта өсіруге бейімделіп жатыр, өйткені бұл оларға тиімдірек. Астық өндіру зауыттары, манго, кашу, күріш, қант зауыттары сияқты ауыл шаруашылығы және ауыл шаруашылығымен байланысты өнеркәсіптерден басқа, қала нашар индустрияланған. Алайда, қала маңында кейбір орта көлемді гранит зауыттары құрылған. Тұрғындардың басқа да табысы қолөнермен байланысты, олар оны дәстүрлі түрде ұрпақтан ұрпаққа үйреніп келеді. Экономика тұрақты, бірақ индустрияланбау және үлкен нарықтарға түсуден бас тарту салдарынан өркендемейді.

Көлік

Паралахемунди Одишаның басқа бөліктерімен бір шетінен Берхампурды, екінші шетінен Раягаданы байланыстыратын 4-ші мемлекеттік тас жолмен (SH 4) байланысты. Ауыл арқылы 326А ұлттық тас жолы өтеді, ол Одишадағы Мохананы Андхра-Прадештегі Нарасаннапетамен байланыстырады. Парлахемунди Наупада темір жол торабымен Шығыс жағалаудағы негізгі темір жол желісінің Калькуттадан Ченнаиге дейінгі 90 км ұзындығында (Гунпурдан Наупадаға дейін) 1676 мм кең жолақты желімен байланысты, ол 2010 жылы 762 мм (2 фут 6 дюйм) тар жолақты желіден ауыстырылды. 2004 жылы 9 маусымда желіге арнап магистральдық жолдар ауыстырылды. Кең жолақты желіге айналдырғаннан кейін Гунпур Паралахемунди Наупада темір жолы 2011 жылдың 21 тамызынан бастап ашық болды.

Өнер және мәдениет

Паралахемунди тарихи тұрғыдан өнер мен суретшілердің мекені ретінде белгілі. Патшалар суретшілерді қолдауға бейім болды. Одисси музыканты композиторлары, мысалы, Кабилаханса Гопалакрусна Паттанаяка (1785-1862) он сегізінші ғасырда Парлахемундиде дүниеге келді. Ол Қабисуржья Баладеба Ратханың замандасы болды. Кришна Лила туралы жазған еңбектері: "Бражаку Чора Асичхи", "Утилу Эде Беги Кахинкире", "Мо Крушна Чандрама", "Духидана Чандрананна" және т.б. лирикалық өлеңдер сүйіспеншілікті білдіреді. Паралахемундиде көптеген өнер мен қолөнер өнері өрісі өседі. Паралахемундидің ең көне қолөнері - мүйіз жасау. Бұл өнердің шеберлері махараналар деп аталады. Бұл қолөнершілер Гаджапатидің махаражасы Кришна Чандра Дебтің қамқорлығымен Ганджам ауданындағы Питала деген жерден көшіп келген. Бұғатталған бұйымдарда мүсіндер, құстар, жануарлар және үнді мифологиясының көріністері бар. Palace Street мүйіз жұмысшыларының көрме залдарымен танымал. Паралахемундидің мүйіз фабрикасы - отандық өнеркәсіптің маңызды өнімдерінің бірі. Паралахемундидің мүйіз бұйымдары Калькутта, Пенджаб, Какинада және Тривендрумның басқа қолөнер бұйымдарының арасында ерекше орын алды. Мүйізді бұйымдар негізінен мал мүйізінен жасалатын. Паралахемундидің суретшілері ең алдымен құстарды мүйізінен дайындаған. Олар біртіндеп қымыз, пил, жылқы, шошқа, Жаһаннатханның мүсіндерін жасады. Кейін қолөнер бұйымдары қалалар мен өнер эмпориумдарына жіберіледі. Сонымен қатар, Хорн өнер шеберлерінің өз өнерлерін насихаттау мен сатуды қамтамасыз ететін кооператив қоғамы бар. Бұл мүйізді бұйымдар халықаралық нарықта да танымал. Бұрынғы замандағы басқа бір қолөнер түрі - пил сүйегі. Паралахемундидің суретшілері пил сүйегі мен сүйектерден тақтар, хатулилер және басқа да бұйымдар ойнаған. Паралахемундиді көптеген пилдер мекендейтін орман қоршап тұрды. Сондықтан Паралахемундиде піл сүйегі мол болатын. Шри. Рада Крушна Махарана мен оның ұлы Шри. Пурначандра Махарана, Сурендра Махарана және Бхаскара Махарана британдықтар кезінде пил сүйегі жұмыстарының мамандары болды. Паралахемунди сонымен қатар, Джейхади қап, таяқ және бамбук сияқты қолөнермен де танымал. Читракар сахи өзінің балшықтан жасалған, тас мүсіндері мен су суреттерімен танымал. Читракаралар немесе суретшілер бояумен керемет жұмыс істей алды. Суретшілердің суреттеріне мүсіндер, қабырғаға бояу, матаға бояу, боялған ойын карталары, қағаз маскалар, эбсордалы қағаз мүсіндер мен сувенирлер жатады. Сұраныстың төмендеуіне және экономикалық жағдайға байланысты, қазір отбасылық дәстүрді аз ғана суретші орындайды. Қалада жыл бойы барлық мерекелер өтеді. Бұл жолы да Жаһаннат Ратханың сайысы ең үлкен құрметке ие. Паралахемундидің Жаһаннатх Ратхатрасы атақты Пури фестивалінен кейін екінші орында тұр. Жағанатхан, Балабхадра және Субхадраның үш мүсіні өте үлкен және әдемі. Сапарға немесе көлік фестиваліне Гаджапати патшалары қамқорлық жасады. Алғашқы жылдары көлік фестивалі "пури" дәстүріне сай өткізіліп, үш түрлі көлік немесе "ратха" болды. Алайда ол 2012 жылға дейін бір көлік болды. Сол жылы үш көліктің идеясы қайтадан жүзеге асырылды және содан бері үш құдай тоғыз күн бойы өз көліктерінде мерекелік шараларға қатысады. Бұл жерде әр күні иман келтірген адамдар жиналып тұрады. Дашахара, Гама Пурнима, Холи, Гажалакшми Пуджа, Ганеш Пуджа, Кали Пуджа, Макар Санкранти және Такурани Ятра - қалада атап өтілетін ірі индустық мерекелер. Рождество мен Рамазан да қалада аталып өтеді. Дәстүр бойынша, Тхакурани йатра жергілікті жердің құдайы (Грама Деви) үшін мезгіл-мезгіл өткізіледі. Бұл рәсім шамамен бір апта бойы жалғасады. Тхакурани сапары кезінде тұрғындар карикатуралар жасайды, балалар сәнді киім киіп, көңіл көтереді және өзекті мәселелерге қатысты хабардарлық таратады. Кешке қарай драма, оркестр және Бхута Кели (Құдай Кришна мен оның жұбайы Рада ананың романтикалық драмалық оқиғасы) сияқты мәдени бағдарламалар қойылады. Гаджа Мухан - жергілікті дәстүрлі мерекелердің бірі. Бұл мейрам егін жинау маусымы аяқталғаннан кейін өткізіледі. Жас күріш піскеннен піскен күріш піскенін, содан кейін оны сабанның көмегімен пісіріп, пішінді пішінді пішінді пісіреді. Содан кейін күріш піскен шоқ (Гажа Мухан) оркестр мен оркестрмен бірге қала бойынша шеруге шығарылады. Бұл үлкен күріш түйіршіктерін басына көтеріп алып, топтың әуендеріне би билеп, құдайдың көңілінен шығады. Бұл көріністі көргенде, сенуге болады. Бұрынғ�...

Спорт

Крик - бұл қаланың басты спорты. Волейбол, баскетбол, хоккей қаладағы басқа да танымал спорт түрлері. Кішкентай ұл-қыздарды кешкісін ойнап жүргендерін әлі де көруге болады. Қаланың Гаджапати стадионы деп аталатын шағын стадионы бар. Колледждің алаңы крикет пен футбол матчтарына да қолайлы. Кейбір аудандық және мемлекеттік деңгейдегі спорттық іс-шараларды өткізетін бірнеше басқа да үлкен ойын алаңдары бар. Криккеттің басты ойыны болғандықтан, ол барлық көшеде ойналады. Көптеген крикет клубтары мен шағын ұйымдастырушылар бар, олар көбінесе қыс мезгілінде көп командалы крикет турнирлерін ұйымдастырады. Сонымен қатар, теннис және жабық бадминтон алаңдары қаладағы спорттық нысандарға қосылады.

Танымал мәдениетте

Бабушан Мохантидің "Сандаргарх Ра Салман Хан" атты киносы Паралахемундидің БН сарайында түсірілді.

Саясат

Паралахемундидің қазіргі депутаты К.Нараян Рау, бірақ бұл жолы 2019 жылдан бастап Бхаратия Джаната Партиясынан (БЖП). Оның қарсыластары - Бижу Джаната Далдан (БЖД) Гаджапатидің Раджакумари және Үндістан ұлттық конгресінен (ХХК) К. Сурья Рао. Паралахемунди сайлау округінің қазіргі депутаты Кенгам Сурья Рао. Индия ұлттық конгресі (ИНК) 2014 жылы өткен сайлауда 2009 жылы өткен сайлауда жеңіске жеткен К. Нараяна Раодан (Бижу Джаната Дал) кейін қалды. Триннат Саху ИНК, ол 2004 жылы, сондай-ақ 2000 және 1985 жылы өткен сайлауда жеңіске жетті. Ол 1995 жылы да осы орынға тәуелсіз кандидат ретінде жеңіске жетті. Бұған дейін бұл орыннан 1990 жылы бұл орыннан ДДП-дан жеңіске жеткен Дарпу Лахана Найду және 1980 және 1977 жылдары тәуелсіз кандидат ретінде бұл орыннан жеңіске жеткен Биджой Кумар Джена депутат болған. Паралахемунди Берхампурдың (Лок Сабха сайлау округінің) бір бөлігі.