Кіріспе

Адамда кездесетін сүтқоректілердің белогы Цитохром P450 2C19 (қысқаша CYP2C19) - ферменттік белок. Ол цитохром P450 аралас функциялы оксидаза жүйесінің CYP2C қосалқы отбасының мүшесі. Бұл кіші топқа ксенобиотиктердің метаболизмін катализдейтін ферменттер, соның ішінде кейбір протонды насос ингибиторлары мен эпилепсияға қарсы дәрілер кіреді. Адамда CYP2C19 ақуызын кодтайтын CYP2C19 ген. CYP2C19 - бұл бауыр ферменті, ол қазіргі клиникалық қолданыста қолданылатын дәрілердің кем дегенде 10% - на әсер етеді, ең бастысы - плацеткаға қарсы препарат клопидогрел (Plavix), омепразол сияқты жарамен байланысты ауырсынуды емдеуге арналған дәрілер, мефенитоин, маларияға қарсы прогуанил және анксиолитикалық диазепам сияқты эпилепсияға қарсы дәрілер. UniProt- тің CYP2C19 (R) лимонен 6 монооксигеназа және (S) лимонен 6 монооксигеназа деп белгіленді.

Фармакогеномика

Фармакогеномика - адамның генетикалық құрамы оның дәрі-дәрмектерге қалай жауап беретінін талдайтын ғылым. CYP2C19 генінің экспрессиясына әсер ететін көптеген жалпы генетикалық өзгерістер бар, бұл өз кезегінде осы фермент қатысатын дәрілердің метаболистік жолдардағы фермент белсенділігіне әсер етеді. Клиникалық фармакогенетиканы іске асыру консорциумы (CPIC) емдік нұсқауларды ұсынады, олар емнің қолайлы жоспарын ұсыну үшін кеңінен қолданылады. Бұл ұсыныстар, генотиптік зерттеу нәтижелері негізінде, тромбоциттерге қарсы дәрі- дәрмектерді қажет ететін пациенттер үшін ерекше маңызды. Осы CPIC нұсқауларының негізгі аспектісі - генотипті фенотипке аудару, бұл процесс Фармакогендік вариация консорциумы қолданатын "жұлдыз" номенклатура жүйесіне сүйенеді, ол дәріге әсер ететін белгілі полиморфизмдерге белгілер береді. Таңбаға (*) белгісі қойылады, содан кейін сан беріледі. Ең көп таралған нұсқаның (және де жабайы тип деп аталады) "CYP2C19*1" деген белгісі бар. CYP2C19* 2 (NM 000769. 2: c. 681GA; с. Pro227Pro; rs4244285), CYP2C19* 3 (NM 000769. 2: c.636G> A; с. Trp212Ter; rs4986893) және CYP2C19* 17 (NM 000769. 2: c. 806C> T; rs12248560) генотиптерінің түрленулері CYP2C19 субстраттарына фармакокинетика мен жауаптың жеке- дара айырмашылықтарына байланысты негізгі факторлар болып табылады. CYP2C19* 2 және * 3 (функционалдық аллельдер жоғалуы) фермент белсенділігінің төмендеуімен байланысты, ал CYP2C19* 17 (функционалдық аллельдердің өсуі) белсенділіктің жоғарылауына әкеледі. Молекулалық патология қауымдастығының клиникалық тәжірибе комитетінің жұмыс тобы осы үш аллельді вариантты 1- деңгей деп аталатын минималды клиникалық фармакогеномдық сынақ панеліне қосуды ұсынды. 2- деңгей деп аталатын вариант аллельдер кеңінен кеңейтілген панелінде CYP2C19 аллельдері: * 4. 001 (* 4A), * 4. 002 (* 4B), * 5, * 6, * 7, * 8, * 9, * 10 және * 35 бар, олардың барлығы фермент белсенділігінің төмендеуімен байланысты. Бұл 2- деңгейлі аллельдер көптеген платформаларға енгізілгенімен, олар 1- деңгейлі ұсыныстарға кірмеді, себебі кіші аллельдің жиілігі төмен (жалған оң нәтижелер пайда болуын арттыра алады), CYP2C19 қызметіне әсері жақсы сипатталмаған немесе эталондық материалдар жетіспейді. Клиникалық сынақ жасау қауымдастығымен серіктестікте Ауруларды бақылау және алдын алу орталықтары жалпыға қолжетімді сипатталған анықтамалық материалдарға қажеттілікті қанағаттандыру үшін Генетикалық сынақ материалдарын пайдалану бағдарламасын құрды. Оның мақсаты - біліктілікті тексеру, сапаны бақылау, тест әзірлеу / валидациялау және ғылыми-зерттеу жұмыстары үшін анықтамалық материалдар ретінде пайдаланылатын, жалпыға қолжетімді және жақсы сипатталған геномдық ДНК-ның ұсынысын жақсарту. Бұл аурулар Еуропа халқының шамамен 3 - 5% -ында, ал Азия халқының 15 - 20% -ында кездеседі. Араб халқының арасында * 1/ 17, * 1/ 2, * 2/ 2, * 3/ 3 және * 1 / 3 сияқты CYP2C19 генотиптерінің жиілігі тиісінше 20, 2%, 16, 7%, 6, 1%, 5, 45%, 0, 7% және 0, 35% болды. Тұтынушы генетикасы зерттеуінің 2,29 миллион қатысушысына арналған зерттеуде *2, *3 және *17 жалпы жиілігі тиісінше 15,2%, 0,3% және 20,4% болды, бірақ этникалық топқа байланысты өзгерді. Ең көп таралған диплотиптер: *1/*17 - 26% және *1/*2 - 19,4% . * 2/ * 17, * 17/ * 17 және * 2/ * 2 генотиптері 6, 0%, 4, 4% және 2, 5% - ға жиі кездеседі. Жалпы алғанда, қатысушылардың 58, 3% - ында кем дегенде бір CYP2C19 аллельінің қызметі жоғарылаған немесе функциясы жоқ. CYP2C19 әдеттегідей тағайындалған дәрілердің кем дегенде 10% - ының өңдеуіне немесе метаболизміне қатысады. Ферменттің өзгеруі дәрілік заттардың метаболизміне әр түрлі әсер етуі мүмкін. CYP2C19- ның аномальды варианты бар пациенттерде диазепам (Valium), лоразепам (Ativan), оксазепам (Serax) және темазепам (Restoril) сияқты кейбір бензодиазепиндерден аулақ болу керек. Модификацияланған CYP2C19 әсер ететін басқа дәрілік заттардың санаттарына протонды насос ингибиторлары, антиконвульсанттар, гипноздық, седативті, безгекке қарсы дәрілік заттар және антиретровирустық дәрілер жатады. Протонды насос ингибиторлары кезінде ПМ- ның дәрілік заттарға әсері ЭМ- ге қарағанда 3 - 13 есе жоғары болады. Функция аллельдерінің жоғалуы, CYP2C19*2 және CYP2C19*3 (және басқалары, олар әлі де зерттеулер жүргізілуде) ПМ- ні болжайды, * 17 аллельінің тасымалдаушылары дәрілерге жауап беруде маңызды айырмашылықты байқай ма, жоқ па, бұл әлі де зерттеулер тақырыбы, зерттеулер әртүрлі нәтижелер көрсетеді. Кейбір зерттеулер *17 вариантының омепразол, пантопразол, эскиталопрам, сертралин, вориконазол, тамоксифен және клопидогрел метаболизміне әсері, әсіресе функция аллельдерінің жоғалуы әсерімен салыстырғанда,...