Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Баку қаласында 6,8 балдық жер сілкінісі болды
6.8 earthquake in Baku, Azerbaijan
Тектоникалық орта
Баку Абшерон түбегінде орналасқан, Арабия және Еуразия плиталарының соқтығысуынан туындаған кең және күрделі деформация аймағының солтүстік шетінде орналасқан. Абшерон түбегінде екі негізгі белсенді сейсмикалық аймақ бар. Солтүстік аймақ - бұл белсенді субдукция аймағы деп түсіндірілетін Апшерон сылтауы бойымен шығысқа қарай жалғасатын Солтүстік Кавказдың итермелі белдеуінің бөлігі. Солтүстік аймақтағы жер сілкіністері негізінен тереңдіктегі кері немесе жай жер сілкінісі болып табылады. Оңтүстік аймақ Үлкен Кавказдың жалғасы деп түсіндіріледі. Бұл аймақтағы жер сілкіністері негізінен кері немесе оң жақтан соққы беру түрінде болады.
Baku lies on the Absheron peninsula close to the northern edge of the broad and complex zone of deformation caused by the continuing collision between the Arabian Plate and the Eurasian Plate. There are two main active seismic zones on the Absheron peninsula. The northern zone is part of the North Caucasus thrust belt that continues to the east along the Apsheron Sill, which is interpreted to be a zone of active subduction. Earthquakes recorded in the northern zone are mainly deep reverse or shallow normal in type. The southern zone is interpreted to be a continuation of the Greater Caucasus thrust. Earthquakes in this area are mainly reverse or right lateral strike slip in type.
Жер сілкінісі
Жер сілкінісі 90 секунд ара қашықтықта болған екі оқиғадан тұрады. Бірінші оқиғаның солтүстік-батысқа оңтүстік-шығысқа қарай қарайтын, ал екіншісі батысқа, солтүстік-батысқа шығысқа қарайтын, кері бұрылыс механизмі бар. Белгісіз жағдайлардың ішінде екі оқиға да шамамен 40 км тереңдікте орын алды.
The earthquake consisted of two closely spaced events 90 seconds apart. The first event had an oblique reverse fault mechanism on a steeply dipping fault trending northwest–southeast, while the second was pure reverse in type on a moderately dipping reverse fault trending west northwest–east southeast. Within the uncertainties, the two events occurred at the same depth, at about 40 km.
Зақым
Әзірбайжан үкіметінің мәліметінше, алғашқы апат салдарынан 26 адам қаза тапты, бірақ ғимараттардың құлауы салдарынан тек үш адам ғана қаза тапты. Барлығы 412 адам ауруханаға жатқызылды немесе медициналық көмекке жүгінді. Президент Гейдар Әлиев 90-нан астам ғимараттар мен пәтер блоктары қатты зақымдалғандығын хабарлады. Зақымданулар неміс шіркеуінде, 15 ғасырдағы Ширваншахтар сарайында, Опера және балет театрында, Таза Пир мешітінде, Көк мешітте және Неке тіркеу сарайында анықталды. Әзірбайжанның солтүстік-шығыс жағалауына әсер етсе де, мұхит сыртындағы мұнай іздеу инфрақұрылымына залал келтірілмеді. Көптеген телефон желілері өшіріліп, қаланың көп бөлігінде электр жарығы жоқ болды. Өрт қаупі бар деген қауіптен газдың 80%-ға дейін жеткізілуі қысқарды. Баку мен Сумгаит тұрғындары түннің қалған бөлігін көшеде өткізді. Апаттан кейін сейсмологтар тоғыз қабаттан асатын ғимараттарды салуға тыйым салды. Сол күні Баку жер сілкінісінен кейін Волга аймағындағы тектоникалық өзгерістерге байланысты Ресейдің Саратов қаласында жер сілкінісі болды.
According to the Azerbaijani government, 26 people died as a primary result, but only three people in collapsing buildings. A total of 412 people were either hospitalised or sought medical assistance. President Heydar Aliyev announced that more than 90 buildings and apartment blocks have been seriously damaged. Damage was identified at the German church, the 15th century Shirvanshahs' Palace, the Opera and Ballet Theatre, the Taza Pir Mosque, the Blue Mosque and the Palace of Marriage Registrations. Despite affecting northeastern coastline of Azerbaijan no damage to the offshore oil exploration infrastructure has been reported. Many phone lines were down and the electricity was out in much of the city. Due to anxiety caused by possible fires the natural gas supply was reduced to 80%. Baku and Sumgait residents spent the rest of the night on the street. After the disaster seismologists have banned the construction of buildings with over nine floors. On the same day the earthquake in Saratov, Russia caused by tectonic changes in the Volga region after the Baku earthquake took place.
Салдары
2000 жылғы 28 қарашадағы Президент Жарлығы бойынша Мемлекеттік төтенше жағдай комиссиясына шамамен 500 млн. Жер сілкінісінің салдарын жою үшін 5,5 млн АҚШ доллары бөлінді. SEC бағалау топтарын зардап шеккен аймақтарға жіберді. Бакуде 27 қарашада 19 отбасы қатты зақымданған үш үйден көшірілді. Мектептер уақытша жабылды. БҰҰ-ның Апаттарды басқару тобы, БҰҰДБ, БҰҰ-ның бас қожалығының, ЮНИСЕФ-тің, БҰҰ-ның халық қорының қоры мен ДДҰ-ның құрамында, үкіметтік күш-жігерді қолдау мүмкіндіктерін қарастыру үшін құрылды. Халықаралық федерация 590,000 АҚШ долларын құрайтын халықаралық көмекке шақырды.
Following the presidential decree of November 28, 2000, the State Emergency Commission was provided with an amount of ca. US$5,5 million in order to deal with the consequences of the earthquake. The SEC dispatched assessment teams to the affected areas. In Baku, as of November 27, 19 families have been evacuated from three severely damaged houses. Schools have been temporarily closed. The UN Disaster Management Team, composed of UNDP, UNHCR, UNICEF, UNFPA, and WHO, was established in order to consider opportunities to support the governmental efforts. The IFRC launched an emergency appeal for international assistance amounting to US$590,000.