Кіріспе

Деректерді жылдам синхрондауға арналған интегралдық схема.

Блиттер – компьютер жадындағы деректерді жылдам жылжыту және өзгертуге арналған схема, кейде микропроцессордағы копроцессор немесе логикалық блок ретінде қолданылады. Блиттер үлкен көлемдегі деректерді бір жад аймағынан екінші жад аймағына салыстырмалы түрде жылдам және CPU-мен параллель түрде көшіре алады, сонымен бірге CPU-дың басқа операциялар үшін күрделі мүмкіндіктерін босатады. Блиттерді қолданудың кең таралған мысалы – биттік картаны жылжыту, мысалы, графикалық интерфейстегі терезелер мен белгішелер немесе 2D бейне ойындағы кескіндер мен фондар. Атауы 1973 жылғы Xerox Alto-ның «бит-блит» операциясынан шыққан. Блит операциясы жадты көшіруден артық, себебі ол байтқа сәйкес келмейтін деректерді (сондықтан «бит-блиттегі» «бит»), мөлдір пиксельдерді (мақсатты жерге жазылмауы керек пиксельдер) және бастапқы және мақсатты деректерді әртүрлі тәсілдермен біріктіруді қамтиды. Блиттерлер көбінесе бағдарламаланатын графикалық процессорлармен алмастырылды.

Тарих

Жабдықтық түрде жеделдетілген растрлық графикасы жоқ компьютерлерде, соның ішінде 1970-80 жылдардағы үй компьютерлері және 1990 жылдардың ортасына дейінгі IBM PC-ге үйлесімді компьютерлерде, кадр буфері әдетте CPU-ға қолжетімді жадта сақталады. Сурет салу бағдарламалық жасақтама арқылы кадр буферін жаңарту арқылы іске асырылады. Негізгі графикалық операциялар үшін, мысалы, кішкентай суретті үлкен суреттің ішіне енгізу (видео ойын үшін) немесе толтырылған тіктөртбұрыш салу үшін, үлкен көлемде жадты өңдеу қажет, және көптеген циклдар жүктеу/сақтау нұсқауларының қысқа тізбектерін алу және декодтау үшін жұмсалады. Кэші жоқ процессорлар үшін нұсқауларға қатысты шина талаптары деректерге қарағанда маңыздырақ болуы мүмкін. Кадр буферінің көлемін азайту үшін, бір байт міндетті түрде пикселге сәйкес келмейді, бірақ 8 бір биттік пиксел, 4 екі биттік пиксел немесе 4 биттік пикселдердің жұбын қамтуы мүмкін. Біріктірілген пикселдерді өңдеу үшін CPU-да қосымша жылжыту және маскалау операциялары қажет. Блиттерлер деректерді көшіру немесе жад блоктарын CPU-дан мүмкіндігінше жылдам толтыру сияқты қайталанатын тапсырмаларды жеңілдету үшін жасалды. Бұл процессормен параллель жұмыс істеуі мүмкін, сондай-ақ қолмен кодталғанда айтарлықтай баяу болатын ерекше жағдайларды да өңдеуге болады, мысалы, мөлдір деп белгіленген пикселдерді өткіріп жіберу немесе байтқа тураланбаған деректерді өңдеу.

Басқа тәсілдер

Жабдықтық спрайттар – дербес орналастырылатын және бейнечиптің тікелей өңдеуімен фонмен біріктірілетін шағын растрлік кескіндер. Бейнебуфер өзгертілмейді. Спрайттардың кемшілігі – бір сканжолға жылжымалы графиканың шектелуі, ол үштен (Atari 2600) сегізге (Commodore 64 және Atari 8 биттік компьютерлер) дейін, ал 16 биттік консольдар мен аркадалық аппараттық құралдар үшін одан да жоғары болуы мүмкін (Neo Geo бір жолға 96 спрайтты көрсетуге қабілетті), сондай-ақ тұрақты растрлік кескінді жаңарту мүмкін болмауы (оларды жалпы десктоптық GUI-дың жылдамдауы үшін қолайсыз етеді).