Кіріспе
Компьютерлік графикада қолданылатын дерек операциясы – Бит-блит (сонымен қатар BITBLT, BIT BLT, BitBLT, Bit BLT, Bit Blt және т.б. деп жазылады, бұл бит блоктарын беру дегенді білдіреді) – компьютерлік графикада кеңінен қолданылатын дерек операциясы, онда бірнеше растрлік кескіндер логикалық функция арқылы біріктіріледі. Commodore Amiga графикалық чипсеттері (және басқалары) 256 мүмкін 3 кірісті логикалық функцияның кез келгенін пайдалана отырып, үш бастапқы растрлік кескінді біріктіре алады. Қазіргі заманғы графикалық бағдарламалық қамтамасыз ету биттік операцияларды альфа-қосылу сияқты эффекттер үшін қолданылатын, көбірек жалпы математикалық операциялармен толықтай алмастырды. Бұл себебі, түсті дисплейлердегі биттік операциялар әдетте жарық немесе бояудың физикалық үйлесімін көрсететін нәтижелер бермейді. Дегенмен, кейбір бағдарламалық жасақтама әлі де интерактивті бөлігін көрсету тіктөртбұрыштарын немесе аймақ шекараларын салу үшін XOR-ды қолданады; егер мұндай амал түсті кескіндерге жасалса, ерекше түстер оңай көрінеді.
Bit blit (also written BITBLT, BIT BLT, BitBLT, Bit BLT, Bit Blt etc., which stands for bit block transfer) is a data operation commonly used in computer graphics in which several bitmaps are combined into one using a boolean function. The Commodore Amiga's graphics chipset (and others) could combine three source bitmaps using any of the 256 possible 3 input boolean functions. Modern graphics software has almost completely replaced bitwise operations with more general mathematical operations used for effects such as alpha compositing. This is because bitwise operations on color displays do not usually produce results that resemble the physical combination of lights or inks. Some software still uses XOR to draw interactive highlight rectangles or region borders; when this is done to color images, the unusual resulting colors are easily seen.
Шығу тегі
Атауы Xerox Alto компьютері үшін қолданылған BitBLT процедурасынан шыққан, ол бит шекаралық блоктарды ауыстыруды білдіреді. Дэн Ингаллс, Ларри Теслер, Боб Спроулл және Диана Мерри 1975 жылдың қараша айында Xerox PARC-те Smalltalk 72 жүйесі үшін осы операцияны бағдарламалады. Дэн Ингаллс кейіннен микрокодта жаңартылған нұсқасын іске асырды. Әртүрлі бит-блайт операциялары үшін жылдам әдістерді әзірлеу, компьютерлік дисплейлердің дамуына түрткі болды, нәтижесінде кез келген нәрсені көрсету үшін таңбалық графиканы (мәтін режимі) пайдаланудан растрлық графиканы (бит картасы) пайдалануға көшілді. 2D графиканың өнімділігіне көп көз жабатын құрылғыларда (мысалы, бейне ойын консольдарында) көбінесе арнайы аппараттық құралдар – блиттерлер болады.
Блиттинг пен аппараттық шприттер
Блиттинг аппараттық спрайт суретіне ұқсас, себебі екі жүйе де экрандағы әртүрлі жерлерде, әдетте шаршы аумақты қайталайды. Аппараттық спрайттар бөлек жадта сақталу артықшылығына ие, сондықтан негізгі дисплей жадына кедергі келтірмейді. Бұл олардың дисплейде еркін қозғалуына мүмкіндік береді, "фонды" жауып, оған әсер етпейді. Блиттинг экрандағы бірдей үлгілерді жылжытады, бірақ оны экранның қалған бөлігімен бірдей жадқа жазу арқылы істейді. Бұл дегеніміз, әрқашан алдыңғы планға сурет орналастырылғанда, оның астындағы фон пиксельдері жаңадан жазылады немесе "зақымдалады". Бағдарламалық жасақтама осы зақымды екі рет түзетуге жауапты: біріншіден, өзгертілген пиксельдерді қалпына келтіру үшін, содан кейін алдыңғы план үлгісін жаңа орнына қою үшін. Мұны істеудің бір жолы – қажетті үлгілерді VRAM-де экраннан тыс сақтап, әсер еткен дисплей бөлімін уақытша сақтау үшін тағы бір аумақты экраннан тыс резервтеу, оны стек ретінде пайдалану. Графикалық чипке арналған VRAM болған жағдайда, бұл жүйелік RAM-ге түсетін жүктемені азайтуға және ескі компьютерлердегі жолақты шектеулі ISA кеңейту слотының қуатын арттыруға көмектеседі. Дегенмен, оны оңтайландырудың бірнеше тәсілі бар. Егер экранның үлкен бөлігі үлгілермен жабылса, әрбір үлгіні жеке-жеке өшірудің орнына, фонды экранға салу тиімдірек болуы мүмкін. Бұған экранды сегменттерге бөліп, тек үлгілер салынған сегменттерді өшіру кіреді. Бұл техника "ластанған тіктөртбұрыштар" деп аталады.