Кіріспе
Веб-модельдеу тілі (WebML) - деректерге көп қамтылған веб-қосымшаларды жобалау үшін визуалды белгілеу және әдістеме. Ол веб-қосымшаларды жобалаудың ерекшеліктерін құрылымдалған жобалау процесінде айқындау үшін графикалық құрал береді. Бұл процесті визуалды жобалау құралдары көмегімен жақсартуға болады. 2013 жылы WebML кең ауқымды интерфейстерді қамтиды, бұл өзара әрекеттесу ағынын модельдеу тілін (IFML) дамытуға әкеледі. IFML сол кезден бастап Object Management Group (OMG) стандарты ретінде танылды. Бұл тәсіл бес түрлі модельдерді әзірлеуді қамтиды: құрылым, шығарылым, композиция, навигация және презентация. Бұл модельдер қайталанатын процесс арқылы жетілдіріледі.
Тұжырымдамалар
WebML дизайнерлерге сайттың негізгі ерекшеліктерін жоғары деңгейде, егжей-тегжейлі сәулет бөлшектеріне берілмей көрсетуге мүмкіндік береді. WebML тұжырымдамалары графикалық бейнелеумен байланысты, оны CASE құралдары қолдауы мүмкін және сайтты әзірлеу тобының техникалық емес мүшелеріне (мысалы, графикалық дизайнерлер мен мазмұн өндірушілермен) хабарлауға болады. WebML сонымен қатар веб-сайтты іске асыруды автоматты түрде жасау үшін бағдарламалық жасақтама генераторларына беріп отыратын XML синтаксисін қолдайды. Веб-МЛ-дегі сайттың спецификациясы төрт ортогональды перспективадан тұрады: Құрылымдық модель: сайттың дерек мазмұнын тиісті субъектілер мен қатынастар тұрғысынан білдіреді. WebML деректерді модельдеуге арналған басқа тілді ұсынбайды, бірақ E / R моделі, ODMG объектке бағдарланған моделі және UML сынып диаграммалары сияқты классикалық белгілермен үйлесімді. Гипермәтін моделі: сайтта жариялануы мүмкін бір немесе бірнеше гипермәтіндерді сипаттайды. Әр түрлі гипертекст сайт көрінісін анықтайды. Сайт көрінісінің сипаттамалары өз кезегінде екі қосалқы модельден тұрады. Құрастыру үлгісі: гипермәтінді қандай беттер құрайтынын және мазмұнның қандай бірліктері бетті құрайтынын анықтайды. Навигациялық модель: гипермәтінді қалыптастыру үшін беттер мен мазмұн бірліктерінің қалай байланыста екенін білдіреді. Сілтемелер контекстке байланысты емес, олар семантикалық тәуелсіз беттерді (мысалы, суретшінің беті сайттың бас бетіне) немесе контекстке байланысты, егер сілтемедегі мақсат бірлігінің мазмұны бастапқы бірліктің мазмұнына байланысты болса. Презентация моделі: шығыс құрылғысына және көрсету тіліне қарамастан, абстрактілі XML синтаксисі арқылы беттердің орналасуы мен графикалық көрінісін білдіреді. Көрсетілімнің ерекшеліктері бетке тән немесе жалпы. Дербес модель: пайдаланушылар мен пайдаланушылар топтары құрылымы схемасында пайдаланушы және топ деп аталатын алдын ала анықталған субъектілер түрінде нақты үлгіленеді. Бұл нысандардың мүмкіндіктері топтық немесе жеке мазмұнды сақтау үшін пайдаланылуы мүмкін, мысалы, сатып алу ұсыныстары, сүйіктілер тізімі және графикалық настройка ресурстары.
Structural Model: expresses the data content of the site, in terms of the relevant entities and relationships. WebML does not propose yet another language for data modeling, but is compatible with classical notations like the E/R model, the ODMG object oriented model, and UML class diagrams. Hypertext Model: describes one or more hypertexts that can be published in the site. Each different hypertext defines a so called site view. Site view descriptions in turn consist of two sub models. Composition Model: specifies which pages compose the hypertext, and which content units make up a page. Navigation Model: expresses how pages and content units are linked to form the hypertext. Links are either non contextual, when they connect semantically independent pages (e. g., the page of an artist to the home page of the site), or contextual, when the content of the destination unit of the link depends on the content of the source unit. Presentation Model: expresses the layout and graphic appearance of pages, independently of the output device and of the rendition language, by means of an abstract XML syntax. Presentation specifications are either page specific or generic. Personalization Model: users and user groups are explicitly modeled in the structure schema in the form of predefined entities called User and Group. The features of these entities can be used for storing group specific or individual content, like shopping suggestions, list of favorites, and resources for graphic customization.
Құрылымдық модель
WebML құрылымы моделінің негізгі элементтері - деректер элементтерінің контейнерлері болып табылатын субъектілер және субъектілердің семантикалық байланысын қамтамасыз ететін қатынастар. Субъектілер атаулы атрибуттармен, байланысты типпен; бірнеше рет пайда болған қасиеттер бірнеше құнды компоненттер арқылы ұйымдастырылуы мүмкін, бұл қатынастың классикалық бөлігіне сәйкес келеді. Ентістіктер жалпылау иерархиясында ұйымдастырылуы мүмкін. Қарым-қатынастарға кардинальдық шектеулер мен рөлдер атаулары берілуі мүмкін.
Навигациялық модель
Бөлшектер мен беттер оқшауланып тұрмайды, бірақ гипертекст құрылымын қалыптастыру үшін байланысуы керек. Навигациялық модельдеудің мақсаты - бірліктер мен беттердің гипермәтін құру үшін байланыстыратын тәсілін анықтау. Осы мақсатта WebML сілтеме туралы түсінік береді. Байланыстардың екі түрі бар: Контексттік сілтемелер (өтінімнің құрылымдық схемасымен көрсетілген семантикаға сәйкес келетін бірліктерді байланыстырады. Мазмұн деп аталатын белгілі бір ақпаратты бастапқы бірліктен мақсатты бірлікке жеткізеді. Контекст мақсатты бірлікте көрсетілетін нақты объектіні немесе объекттер жиынтығын анықтау үшін қолданылады). Контекстке байланысты емес сілтемелер (беттерді мүлдем еркін түрде, яғни олар қамтитын бірліктер мен осы бірліктердегі құрылымдық ұғымдар арасындағы семантикалық қатынастардан тәуелсіз түрде байланыстырады. Синтаксистік тұрғыдан, контексттік және контексттік емес сілтемелер INFOLINK және HYPERLINK элементтерімен белгіленеді, тиісінше бірліктер мен беттерде орналасады).
Contextual links (connect units in a way coherent to the semantics expressed by the structure schema of the application. Carries some information (called context) from the source unit to the destination unit. Context is used to determine the actual object or set of objects to be shown in the destination unit). Non contextual links (connect pages in a totally free way, i. e., independently of the units they contain and of the semantic relations between the structural concepts included in those units. Syntactically, contextual and non contextual links are denoted by element INFOLINK and HYPERLINK, respectively nested within units and pages).
Дербеслендіру үлгісі
Дербеске бейімдеу - бұл пайдаланушының профильдік деректеріне негізделген мазмұн немесе таныстыру стилін анықтау. WebML-де пайдаланушы немесе топқа тән деректерді есепке алу үшін бірліктер, беттер, олардың таныстыру стильдері және сайт көріністері анықталуы мүмкін. Бұл екі қосымша тәсілмен жүзеге асырылуы мүмкін: Декларациялық жекелендіру: дизайнер анықтамасы пайдаланушының нақты деректеріне байланысты болатын туынды ұғымдарды (мысалы, субъектілер, атрибуттар, көп құнды компоненттер) анықтайды. Осылайша, баптауы декларативті түрде анықталады; жүйе бірліктердің мазмұнын есептеу кезінде әрбір пайдаланушыға қатысты ақпаратты толтырады. Процедуралық жекелендіру: WebML-де пайдаланушыға тән ақпаратты есептейтін және сақтайтын бизнес ережелерін жазу үшін XML синтаксисі бар. Бизнес-ереже - бұл үш оқиға шартының әрекеті, ол бақылауға алынатын оқиғаны, оқиға орын алғанда тексерілетін алғышартты және жағдайдың орындалғанын анықтаған кезде қолданылатын әрекетті анықтайды. Бизнес ережелері орындайтын типтік міндеттер - пайдаланушыларды динамикалық жиналған ақпаратқа негізделген пайдаланушылар топтарына бөлу, пайдаланушыларға ақпараттық базаның жаңартылуы туралы хабарламалар беру (өткiзу технологиясы), пайдаланушының әрекеттерін пайдаланушыға тән деректер құрылымдарына тіркеу және т.б.
Declarative personalization: the designer defines derived concepts (e. g., entities, attributes, multi valued components) whose definition depends on user specific data. In this way, customization is specified declaratively; the system fills in the information relative to each user when computing the content of units. Procedural personalization: WebML includes an XML syntax for writing business rules that compute and store user specific information. A business rule is a triple event condition action, which specifies the event to be monitored, the precondition to be checked when the event occurs, and the action to be taken when the condition is found true. Typical tasks performed by business rules are the assignment of users to user groups based on dynamically collected information, the notification of messages to users upon the update of the information base (push technology), the logging of user actions into user specific data structures, and so on.
Көрініс үлгісі
Презентация моделдеуі композиция моделдеуі арқылы анықталған беттердің көрінісі мен сезімін қамтиды. WebML беттері стиль кестесі бойынша ұсынылады. Стильдік кесте беттердің орналасуын және осындай орналасуға енгізілетін мазмұн элементтерін анықтайды және беттің көрсетілуіне қолданылатын нақты тілге тәуелсіз. Қайта пайдаланудың жақсы болуын қамтамасыз ету үшін стильдер парақтарының екі санаты ұсынылады: типтелмеген стильдер парақтары (модельдер деп те аталады) беттің мағынасына қарамастан беттің орналасуын сипаттайды, сондықтан оны беттің берілген тұжырымдамаға сәйкестендіруіне қарамастан қолдануға болады; типтелген стильдер парақтары неғұрлым ұсақ түйіршіктілікпен анықталады және сондықтан белгілі бір тұжырымдамаларды сипаттайтын беттерге ғана қолданылады.