Кіріспе
Квакерлер - достар діни қоғамына жататын адамдар, олар тарихи протестанттық христиандық ағымдар жиынтығы. Бұл қозғалыстардың мүшелері ("Достар") әдетте әр адамның ішкі жарықты сезіну немесе "әркімдегі Құдайдың жарығына жауап беру" қабілетіне деген сеніммен біріктірілген. Кейбіреулер Петірдің бірінші хатында жазылған барлық сенушілердің діни қызметкерлері бар деп есептейді. Олардың қатарына евангелистік, қасиеттілік, либералды және дәстүрлі Куакерлік христиандық түсініктері бар адамдар кіреді. Сондай-ақ, құдайдың бар екеніне сенбейтін квакерлер де бар. Достар әртүрлі дәрежеде діни сенімдер мен иерархиялық құрылымдардан аулақ. 2017 жылы 377 557 ересек квакерлер болды, олардың 49% -ы Африкада. Дүние жүзіндегі квакерлердің 89% -ы евангелистік және бағдарламалық филиалдарға жатады, олар қызметте ән салады және пастор үйлестіретін Киелі кітаптан дайындалған хабарды ұсынады. 11% -ға жуығы күту ғибадат немесе бағдарламасыз ғибадат (әдетте ғибадат кездесуі) жасайды, онда жоспарланбаған қызмет тәртібі негізінен үнсіз және қатысушылардың дайын емес дауыстық қызметіне кіруі мүмкін. Кейбір кездесулерде екі түрдің де министрлері бар, Достар дауыстық қызмет ету қабілетімен танылған. Квакерлік деп аталатын евангелистік христиандық қозғалысы 17 ғасырдың ортасында Англияның Легатин арийлері мен басқа да протестанттық топтардан пайда болды. Квакерлер, әсіресе Батыл алпыс, басқаларды да Мәсіхке қайтару үшін Ұлыбритания мен шетелдерге барып, Ізгі хабарды уағыздады. Кейбір квакерлердің алғашқы діни қызметкерлері әйелдер болған. Олар өздерінің хабарын "Мәсіх өз халқына өзі үйрету үшін келді" деген сенімге негіздеп, Иса Мәсіх арқылы Құдаймен тікелей қарым-қатынас орнатуға және барлық сенушілердің жалпы рухани қызметіне сенім білдірді. Мәсіхтің осы жеке діни тәжірибесін ол тікелей тәжірибе арқылы және Киелі кітапты оқып, зерттей отырып алған. Квакерлер жеке өмірлерін эмоционалдық тазалық пен Құдайдың нұрын көрсететін мінез-құлық пен сөйлеуге арнады, бұл мақсат - мәсіхші кемелділігі. Бұрын квакерлер "сен" дегенді қарапайым алмастыру ретінде қолданған, соғысқа қатысудан бас тартқан, қарапайым киім киген, ант беруден бас тартқан, құлдыққа қарсы шыққан және тәбеттілікпен айналысқан. Кейбір квакерлер банктер мен қаржы институттарын, соның ішінде Barclays, Lloyds және Friends Provident; C. & J. Clark аяқ киім фирмасы және Cadbury, Rowntree және Fry ірі үш британдық кондитерлік өнімдерін өндірушілерді қоса алғанда, өндірушілер; және филантропиялық күш-жігер, соның ішінде құлдықты жою, түрме реформасы және әлеуметтік әділдік. 1947 жылы бейбітшілік пен жалпыға ортақ игілікке деген құлшыныстарын мойындау үшін британдық Достар қызметі кеңесі мен американдық Достар қызметі комитеті өкілдерінің атынан квакерлер Нобель бейбітшілік сыйлығына ие болды.
Quakers are people who belong to the Religious Society of Friends, a historically Protestant Christian set of denominations. Members of these movements ("theFriends") are generally united by a belief in each human's ability to experience the light within or "answering that of God in every one". Some profess a priesthood of all believers inspired by the First Epistle of Peter. They include those with evangelical, holiness, liberal, and traditional Quaker understandings of Christianity. There are also Nontheist Quakers, whose spiritual practice does not rely on the existence of God. To differing extents, the Friends avoid creeds and hierarchical structures. In 2017, there were an estimated 377,557 adult Quakers, 49% of them in Africa. Some 89% of Quakers worldwide belong to evangelical and programmed branches that hold services with singing and a prepared Bible message coordinated by a pastor. Some 11% practice waiting worship or unprogrammed worship (commonly Meeting for Worship), where the unplanned order of service is mainly silent and may include unprepared vocal ministry from those present. Some meetings of both types have Recorded Ministers present, Friends recognised for their gift of vocal ministry. The proto evangelical Christian movement dubbed Quakerism arose in mid 17th century England from the Legatine Arians and other dissenting Protestant groups breaking with the established Church of England. The Quakers, especially the Valiant Sixty, sought to convert others by travelling through Britain and overseas preaching the Gospel. Some early Quaker ministers were women. They based their message on a belief that "Christ has come to teach his people himself", stressing direct relations with God through Jesus Christ and belief in the universal priesthood of all believers. This personal religious experience of Christ was acquired by direct experience and by reading and studying the Bible. Quakers focused their private lives on behaviour and speech reflecting emotional purity and the light of God, with a goal of Christian perfection. Past Quakers were known to use thee as an ordinary pronoun, refuse to participate in war, wear plain dress, refuse to swear oaths, oppose slavery, and practice teetotalism. Some Quakers founded banks and financial institutions, including Barclays, Lloyds, and Friends Provident; manufacturers including the footwear firm of C. & J. Clark and the big three British confectionery makers Cadbury, Rowntree and Fry; and philanthropic efforts, including abolition of slavery, prison reform, and social justice. In 1947, in recognition of their dedication to peace and the common good, Quakers represented by the British Friends Service Council and the American Friends Service Committee were awarded the Nobel Peace Prize.
Англиядағы бастамасы
Англияда Азамат соғысы (16421651) кезінде және одан кейін көптеген христиандық топтар пайда болды, соның ішінде іздеушілер және басқалар. Джордж Фокс есімді жас жігіт Англия шіркеуінің және конформистердің ілімдеріне риза емес еді. Ол "Сенің жағдайыңа жауап бере алатын бір, тіпті Мәсіх Иса бар" деген аян алды деп мәлімдеді және Барбадоста жаңа ізбасарларды өз сенімдеріне айналдыру мақсатында уағыздап, үйретті. Оның Ізгі хабарының басты тақырыбы: Мәсіх өз халқын өзі үйретуге келді. Квакерлер өздерін шынайы христиандық, қасиеттілер, жарық балалары және ақиқат достары сияқты терминдермен сипаттады, бұл жаңа келісімде ертедегі христиан шіркеуінің мүшелері қолданған терминдерді көрсетеді. Квакерлік Англия мен Уэльсте, әсіресе әйелдер арасында, айтарлықтай көпшілікке тарады. Мэри Форстердің "Оқырманға" арнаған сөйлеуі 20 мамыр 1659 жылы Англия Парламентіне ұсынылған өтінішпен бірге болды, онда 7000-нан астам әйел "ондықтардың қысымшылығына" қарсылық білдірді. 1680 жылы Англия мен Уэльсте квакерлердің жалпы саны 60 000-ға дейін көбейді (Англия мен Уэльс халқының 1,15%). Бұл 1662 жылғы квакерлік заң мен 1664 жылғы конвенцильдік заң бойынша Англия мен Уэльстегі ресми қуғын-сүргінге әкелді. Диссиденттерді қудалау кешірім туралы декларациядан кейін (1687 - 1688) жеңілдетілді және 1689 жылғы төзімділік туралы заңмен тоқтатылды. Бұл кезде квакерліктердің бір қазіргі көзқарасы, адам қарым-қатынастарын руханиландыру арқылы Мәсіхпен тікелей қарым-қатынас жасалуына және "квакерлерді қасиетті тайпа, 'Құдайдың отбасы және үйі' ретінде қайта анықтауға" шақырылды. Ланкастер герцогтігінің вице-канцлері және көрнекті судья Томас Феллдің әйелі Маргарет Феллмен бірге Фокс отбасы мен қоғамдастық туралы жаңа түсініктер жасады, олар " қасиетті әңгімелесуді " атап өтті: пәктікті, сенім мен сүйіспеншілікті көрсететін сөйлеу және мінез-құлық. Отбасы мен үй шаруашылығының қайта құрылуымен әйелдер үшін жаңа рөлдер пайда болды; Фокс пен Фелл квакер анасын балалары мен күйеуінде "кішіпейіл әңгіме" дамыту үшін маңызды деп қарады.
Солтүстік Америкаға көшіп келу
Солтүстік Америкада квакерлерді қудалау 1656 жылдың шілдесінде, квакерлердің ағылшын миссионерлері Мэри Фишер мен Энн Остин Бостонда уағыздауды бастаған кезде басталды. Олар ішкі жарыққа жеке басының мойынсұнуын талап еткендіктен еретик деп саналды. Олар бес аптаға түрмеге қамалып, қуылды 1660 жылы ағылшын квакер Мэри Дайер колониядан квакерлерді тыйым салған пуритандық заңға қайта-қайта қарсы шыққан үшін Бостон орталығына жақын жерде асылды. Ол Бостон шейіттері деп аталатын төрт квакердің бірі болды. 1661 жылы король Чарльз II Массачусетс штатына квакерлік діни көзқарасты ұстанушыларды өлім жазасына кесуге тыйым салды. 1684 жылы Англия Массачусетс жарғысын күшін жойды, 1686 жылы ағылшын заңдарын жүзеге асыру үшін корольдік губернаторды жіберді, ал 1689 жылы кең ауқымды төзімділік туралы заң қабылдады. 1665 жылы квакерлер Нью-Джерсидің Шрусбери қаласында (қазіргі Монмут округі) жиналыс ұйымдастырды және 1672 жылы Джордж Фокс сол жылы келген жиналыс үйін салды. Олар кейбір жерлерде, мысалы, Жаңа Англияда қуғын-сүргінге ұшыраса да, Делавэр аңғарында өркендеген қауымдарды құруға қабілетті болды. Бұл кезде квакерлерге төзімділік танытқан үш колония - Батыс Джерси, Род-Айленд және Пенсильвания, онда квакерлер өздерін саяси тұрғыдан орнықтырды. Род-Айленд штатында алғашқы 100 жылда 36 губернатор квакерлерден болды. Батыс Джерси мен Пенсильванияны 1676 және 1682 жылдары тиісінше бай квакер Уильям Пенн құрды, Пенсильвания квакерлік қағидалар бойынша жұмыс істейтін американдық одақтастық ретінде. Уильям Пенн Делавэр тайпасының басшысы Таманимен бейбітшілік келісімін жасады, әрі одан кейін квакерлер мен америкалықтар арасында басқа келісімдер жасалды. Бұл бейбітшілік 1755 жылғы Пенн-Крик қырғынына дейін шамамен бір ғасырға созылды. Ертедегі отаршылдық квакерлер Вирджиниядағы Англикан шіркеуінің қуғын-сүргінінен қашып, Солтүстік Каролина мен Мэрилендте қауымдар мен кездесу үйлерін құрды. 2007 жылғы сұхбатта автор Дэвид Юнт (Квакерлер Американы қалай ойлап тапты) квакерлер алғаш рет кейіннен кең тараған көптеген идеяларды енгізгенін айтты, мысалы Пенсильвания заң шығарушы органдарындағы демократия, Род-Айленд квакерлерінен АҚШ Конституциясына құқық туралы заң, сот төрелігі, ерлер мен әйелдердің тең құқығы және қоғамдық білім. "Еркіндік қоңырауы" Филадельфиядағы квакерлер тарапынан құйылды.
In 1660, English Quaker Mary Dyer was hanged near Boston Common for repeatedly defying a Puritan law banning Quakers from the colony. She was one of the four executed Quakers known as the Boston martyrs. In 1661, King Charles II forbade Massachusetts from executing anyone for professing Quakerism. In 1684, England revoked the Massachusetts charter, sent over a royal governor to enforce English laws in 1686 and, in 1689, passed a broad Toleration Act. In 1665 Quakers established a meeting in Shrewsbury, New Jersey (now Monmouth County), and built a meeting house in 1672 that was visited by George Fox in the same year. They were able to establish thriving communities in the Delaware Valley, although they continued to experience persecution in some areas, such as New England. The three colonies that tolerated Quakers at this time were West Jersey, Rhode Island, and Pennsylvania, where Quakers established themselves politically. In Rhode Island, 36 governors in the first 100 years were Quakers. West Jersey and Pennsylvania were established by affluent Quaker William Penn in 1676 and 1682 respectively, with Pennsylvania as an American commonwealth run under Quaker principles. William Penn signed a peace treaty with Tammany, leader of the Delaware tribe, and other treaties followed between Quakers and Native Americans. This peace endured almost a century, until the Penn's Creek Massacre of 1755. Early colonial Quakers also established communities and meeting houses in North Carolina and Maryland, after fleeing persecution by the Anglican Church in Virginia. In a 2007 interview, author David Yount (How the Quakers Invented America) said that Quakers first introduced many ideas that later became mainstream, such as democracy in the Pennsylvania legislature, the Bill of Rights to the U. S. Constitution from Rhode Island Quakers, trial by jury, equal rights for men and women, and public education. The Liberty Bell was cast by Quakers in Philadelphia, Pennsylvania.
Квиетизм
Алғашқы квакерлік дәстүрлі әдепке қарсы келетін шулы мінез-құлықты қабылдады, бірақ 1700 жылға қарай оның жақтастары бұзық және тәртіпсіз мінез-құлықты қолдамады. ХVІІІ ғасырда квакерлер өз шіркеуінің тарихында тыныш кезеңге еніп, рухани жағынан өздеріне қараған және басқаларды құтқаруға белсенділік танытпаған. Қоғамнан тыс жерде некелесу адамның мүшелігін бұзуға себеп болды. Сандар азайып, 1800 жылы Англия мен Уэльсте 19 800-ге дейін төмендеді (халықтың 0,21% -ы),
Бөлінеді
Американың төңкерістік соғысы кезінде кейбір американдық квакерлер Достар қоғамынан соғысты қолдау сияқты мәселелер бойынша бөлініп, Free Quakers және Universal Friends сияқты топтар құрды. Кейіннен, 19 ғасырда, Достар діни қоғамында теологиялық нанымдар әртүрлі болды, бұл қозғалыстың ішінде бірнеше үлкен бөлінулерге әкелді.
ХикссайтОртодоксальды бөліну
Хикситтік-ортодоксальдық ажырым идеологиялық және әлеуметтік-экономикалық шиеленістерден туындады. Филадельфияның жылдық жиналысы Хикс-сайты көбінесе аграрлық және кедей, қаладағы бай православиелік квакерлерге қарағанда. Православ квакерлер қаржы жағынан табысты бола бастағандықтан, "Орталықты құрметке лайық ұйым етіп, протестанттық православиеге ие болып, өз сектасын шіркеуге айналдыруды" қалаған. Хикситтер әр түрлі көзқараста болса да, нарықтық экономиканы бүлдіретін деп санайды және православиелік квакерлер материалдық табысқа жету үшін православиелік христиандық руханилығын құрбан етті деп сенді. Хикситтер Киелі кітапты Құдай нұрын жеке адамның бойына сіңіруіне қарағанда, екінші орынды деп қарастырды. Гурнейттік квакерлердің протестанттық қағидаттарға ауысуымен және адам қарым-қатынастарын руханидандырудан бас тартуымен әйелдердің " қасиетті әңгімелесуді " насихаттаушы рөлі азая бастады. Керісінше, Хикссайт қозғалысы ішінде нарықтық экономиканы қабылдамау және қоғамдастық пен отбасылық байланыстарға үнемі назар аудару әйелдерді күшті төреші ретінде өз рөлін сақтауға талпындырды. Элайас Хикстің діни көзқарастары универсалистік және квакерлердің тарихи православиелік христиандық нанымдары мен практикаларына қайшы келеді деп мәлімделген. Хикстің Ізгі хабарды уағыздау және оқыту 1827 жылғы Ұлы бөлінуді тездетті, нәтижесінде Америкада Жыл сайынғы кездесулер жүйесі пайда болды, оған Филадельфия, Нью-Йорк, Огайо, Индиана және Балтимордан келген Достар қосылды. Оларды қарсыластары хикситтер деп атады, ал басқалар және кейде өздері православие деп атады. Британиядағы квакерлер тек православиелік квакерлерді ғана мойындады және хикситтермен хат алысудан бас тартты.
Бейконит туралы дау
Айзек Крудсон Манчестердегі тіркелген министр болды. Оның 1835 жылы жарық көрген "Достар қоғамына арнап" атты кітабында ішкі жарық Мәсіхтің күнәнің құнын өтеу арқылы құтқарылу деген діни сеніммен қайшылықта екендігі айтылған. Бұл христиандық дау Крудзонның 1836-1837 жылы Манчестер кездесуінің 48 мүшесімен және 250-ге жуық басқа британдық квакерлермен бірге Достар діни қоғамынан кетуіне әкелді. Олардың кейбіреулері Плимут бауырластарына қосылды.
Гурниттік квакершіліктің өрлеуі және Гурниттік-консервативті бөліну
Православ достары 19-ғасырда евангелизмге көбірек араласты және Екінші Ұлы оянудың әсеріне ұшырады. Бұл қозғалысты британдық квакер Джозеф Джон Гурни басқарды. Христиан достары Америкада қайта өрлеу кездесулерін өткізді және шіркеулердің қасиеттілік қозғалысына қатысты. Ханна Уайтл Смит және Роберт Пирсолл Смит сияқты квакерлер діни қозғалыстың спикерлері болды және оған квакерлік сөз тіркестері мен тәжірибелерін енгізді.
Азия мен Африкаға жіберілген миссионерлер
ХІХ ғасырдың ортасында христиандық қайта өркендеуден кейін Ұлыбританиядағы Достар шетелде миссионерлік қызметті бастауға тырысты. Алғашқы миссионерлер 1866 жылы Үндістанның Банарес (Варанси) қаласына жіберілді. 1868 жылы Friends Foreign Mission Association құрылды және миссионерлерді Мадхья-Прадешке (Индия) жіберді, ол қазір Mid India Жыл сайынғы кездесуі болып табылады. Кейін 1867 жылдан бастап Мадагаскарға, 1896 жылдан бастап Қытайға, 1896 жылдан бастап Шри-Ланкаға, 1897 жылдан бастап Пемба аралына тарады. Огайо штатының Евангелистік достар шіркеулері 1896 жылы Үндістанға миссионерлер жіберіп, қазіргі Бундельханд жыл сайынғы кездесуін құрды. Кливленд достары Момбасаға (Кения) барып, "Достар" миссиясының ең табысты миссиясын бастады. Олардың квакерлік діні Кенияға, Угандаға, Танзанияға, Бурундиге және Руандаға тарады.
Эволюция теориясы
Чарльз Дарвиннің "Жануарлар түрлерінің пайда болуы туралы" (1859) еңбегінде сипатталған эволюция теориясына 19-ғасырда көптеген квакерлер қарсы болды, әсіресе Ұлыбританиядағы Достар діни қоғамына үстемдік еткен евангелистік квакерлер. Бұл квакерлер Дарвиннің теориясына күмәнданып, табиғатты таңдау өмірді өздігінен түсіндіре алмайды деп сенді. Квакерлік ағымның беделді ғалымы Эдвард Ньюман бұл теорияның "Біздің Жаратушының қолынан шыққан жаратылыс туралы түсінігімізбен үйлесімсіз" екенін айтты. Алайда, Джон Вильгельм Роунтри және Эдвард Групб сияқты кейбір жас достар Дарвиннің теориясын қолдап, прогрестік аян туралы ілімді қолданды. Бұл оны Орта Батыс аймағында осылай істеген алғашқы мұғалімдердің біріне айналдырды. Эволюция теориясын қабылдау 19 - 20 ғасырларда либералды христиандыққа бет бұрған жыл сайынғы кездесулерде кеңінен таралды. Алайда, креационизм евангелистік Достар шіркеулерінде, әсіресе Шығыс Африкада және АҚШ-тың кейбір бөліктерінде басым.
Квакерлер қайта өркендеуі
19 ғасырдың аяғы мен 20 ғасырдың басында Лондонның жыл сайынғы кездесуінде квакерлер ренессанс қозғалысы басталды. Лондондағы жас достары жыл сайынғы кездесуі осы уақытта евангелизмнен шығып, либералды христиандыққа бет бұрды. Бұл қозғалысқа Роунтри, Грубб және Руфус Джонс ерекше ықпал етті. Мұндай Либералды достар эволюция теориясын, қазіргі заманғы Киелі кітапты сынға алуды және Мәсіхтің ілімінің әлеуметтік мағынасын алға тартты. Бұл адамдар Квакерлердің Евангелиедегі, Мәсіхтің Құлжындағы күнәнің құнын өтеу жолындағы сенімін жоққа шығарды.
Ар-ожданға қарсылық
Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстар кезінде Достардың соғысқа қарсылығы сыналды. Көптеген Достар ар-ожданға қарсылық білдіруші болды және кейбіреулері "Америкалық Достар Қызмет Комитетіндей" "ескі әлемді жою үшін күресудің орнына жаңа әлем құру үшін басқалармен бірлесіп жұмыс істеуді" мақсат етіп, Достар Жедел жәрдем бөлімін құрды. Англиядағы Бирмингемде соғыстың кезінде квакерлер қауымы күшейген. Көптеген британдық квакерлер екі дүниежүзілік соғыста да жауынгерлік емес корпусқа шақырылды.
Дүниежүзілік консультациялық комитет
Екі дүниежүзілік соғыс квакерлердің түрлі жіктерін бір-біріне жақындатқаннан кейін, әртүрлі жылдық кездесулерден келген достар - олардың көбісі "Достар жедел жәрдем бөлімшесінде" немесе "Америкалық достар қызмет комитеті" немесе басқа да көмек жұмыстарында қызмет етті. Кейін бірнеше квакерлік дүниежүзілік конференция өткізді. Осыдан кейін достардың тұрақты органы құрылды: "Дүниежүзілік достар кеңесу комитеті".
Евангелистік достар
Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін кейбір Достар арасында фундаменталистік көзқарасқа деген құштарлық артып, Бесжылдық кездесулер арасында ажырым басталды. 1926 жылы Орегонның жылдық жиналысы бес жылдық жиналыстан бөлініп, бірнеше басқа жылдық жиналыстар мен ай сайынғы жиналыстарды біріктірді. 1947 жылы Евангелистік достар қауымдастығы құрылды, ол 1970 жылға дейін үш жылда бір рет жиналады. 1965 жылы бұл ұйым Евангелиелік достар альянсымен алмастырылды, 1989 жылы ол Евангелиелік достар халықаралық шіркеуі болды.
Әйелдердің рөлі
1650 жылдары жеке квакер әйелдері пайғамбарлық сөз айтып, жариялады, харизматикалық тұлғаларды дамытып, сектаны таратты. Бұл үрдісті қозғалыстың ерлер мен әйелдердің рухани теңдігі туралы тұжырымдамасы күшейтті. Сонымен қатар, квакерлік бастапқыда оның ізбасарларының, әсіресе әлеуметтік нормаларды бұзған әйелдердің конформдық емес мінез-құлқымен қозғалды. 1660 жылдары қозғалыстың құрылымы жақсарып, әйелдер жиналыстары бөлек болды. Әйелдер жиналыстары арқылы әйелдер үй және қоғам өмірін, соның ішінде некеге де басшылықты жүргізді. Прозелитизмге белсенді қатысқандардың арасында Мэри Пеннингтон, Мэри Моллино және Барбара Блаугдон болды. Квакер әйелдері 17 ғасырда кем дегенде 220 мәтін шығарды. Алайда кейбір квакерлер әйелдердің қоғамдағы билігін жек көретін. Квакерліктің алғашқы жылдарында Джордж Фокс әйелдер кездесулерін дамыту мен құруда қарсылыққа тап болды. Дау-дамай көбейген сайын Фокс өзінің күн тәртібінде тұрмады. Мысалы, ол 1671 жылы Лондонның алты апталық кездесуін 35 әйел мен 49 ер адам басқаратын реттеуші орган ретінде құрды. Дегенмен, қақтығыс Уилкинсонның тарихындағы бөлінуге ұласты, онда квакерлер қауымының бір бөлігі әйелдер жиналыстарына наразылық білдіру үшін өз бетінше ғибадат ету үшін кетті. Бірнеше жылдан кейін бұл шиеленістік негізінен шешілді, бұл квакерлер қауымындағы кейбір адамдардың қарсылығына және Фокс пен Маргарет Феллдің жігерлендірген әйелдердің рухани рөліне куәлік етті. Әсіресе АҚШ-тың шығысындағы салыстырмалы түрде табысты квакер қауымдастықтарында балаға және "кітапқа" көңіл бөлу әйелдерге ерекше қоғамдастық күшін берді, бірақ олар нарықтық экономикадан шеттетілді. 1827-1828 жылдардағы Хикситтер мен православиеліктердің бөлінуінен православиелік әйелдер рухани рөлінің төмендеуін байқады, ал Хикситтер әйелдері үлкен ықпалды сақтады.
Бизнес пен білім саласындағы достар
Би-би-си "табиғи капиталистер" деп сипаттаған көптеген квакерлер әртүрлі салаларда табысты болды. Екі елеулі мысал - Абрахам Дарби I және Эдвард Пиз. Дарби мен оның отбасы темір жасаудағы жаңалықтарымен британдық өнеркәсіптік революцияда маңызды рөл атқарды. Пиз Дарлингтондық өндіруші, Стоктон мен Дарлингтон темір жолының негізгі промоутері болды, бұл әлемдегі алғашқы паровоздарды қолданған қоғамдық темір жол болды. Квакерлердің білім беру мекемелерін құру тарихы ұзақ. Бастапқыда квакерлердің діни қызметкерлері болмағандықтан, теологиялық білім алу үшін семинариялар қажет болған жоқ. Англияда квакерлік мектептер қозғалыстың пайда болуынан кейін көп ұзамай пайда болды, оның ішінде Сафрон Уолденнің Достар мектебі ең танымал болды. Ұлыбритания мен Ирландиядағы квакерлік мектептерді "Достар мектептері" кеңесі қолдауда. Австралияда 1887 жылы құрылған Хобарттағы Достар мектебі әлемдегі ең ірі квакерлік мектепке айналды. Ұлыбритания мен Құрама Штаттарда достар әртүрлі білім деңгейінде түрлі мекемелер құрды. Кенияда квакерлер XX ғасырдың бірінші жартысында, 1963 жылы ел тәуелсіздік алғанға дейін бірнеше бастауыш және орта мектептерді құрды.
Халықаралық даму
Халықаралық еріктілер ұйымдары, мысалы, Service Civil International және International Voluntary Service сияқты халықаралық еріктілер ұйымдары жетекші квакерлер құрды. Эрик Бейкер, белгілі квакер, Халықаралық рақымшылық ұйымының және Ядролық қарусыздану науқанының негізін қалаушылардың бірі болды. Квакер Эдит Пай 1942 жылы мамыр айында ұлттық ашаршылыққа қарсы комитет құрды, жергілікті ашаршылыққа қарсы комитеттердің желісін көтермеледі, олардың ішіндегі ең белсендісі Оксфордтың ашаршылыққа қарсы комитеті, Оксфам болды. Ирвинг пен Дороти Стоу 1971 жылы көптеген басқа экологиялық белсенділермен бірге Гринписке негіз қалады, көп ұзамай квакерлер болды.
Достар мен құлдық
Америка мен Британиядағы кейбір квакерлер аболиционисттік қозғалысқа қатысқанымен танымал болды. Колониялық Американың ерте тарихында Достардың құл иеленуі өте жиі болған, мысалы, Пенсильванияда. 1700-жылдардың басында және ортасында Достар арасында бұл практикаға қатысты алаңдаушылық пайда болды, оны Бенджамин Лей, Энтони Бенезет және Джон Вулманның куәліктері жақсы көрсетеді, ал бұл Достар арасында жою қозғалысына әкелді. Құл саудасын жоюға ықпал ету қоғамының он екі құрылтайшы мүшесінің тоғызы квакерлер болды: Джон Бартон (17551789); Уильям Диллуин (17431824); Джордж Харрисон (17471827); Сэмюэл Хоэр-младший (17511825); Джозеф Хупер (17321789); Джон Ллойд; Джозеф Вудс-старшы (17381812); Джеймс Филлипс (17451799); және Ричард Филлипс. Квакерлердің бесеуі 1783 жылы құл саудасына қарсы алғашқы өтініш Парламентке ұсынылған кезде қозғалыстың ізашарлары болған алты квакердің бейресми тобының құрамында болды. Квакерлер Парламент мүшелері бола алмағандықтан, олар Уильям Уилберфорс және оның қайын інісі Джеймс Стивен сияқты Англияның ер адамдарының көмегіне жүгінді. Американың тәуелсіздік соғысының басында достарының біразы ғана құл иелері болды. Соғыс аяқталғаннан кейін 1783 жылы Ярнолл отбасы мүшелері және Мейнтинг Хаус достары Америка Құрама Штаттарында құлдықты жою туралы Континенттік Конгресске өтінiш жасады. 1790 жылы Достар қоғамы АҚШ Конгрессіне құлдықты жою туралы өтініш жасады. 1764 жылы "Салли" құл кемесінің қайғылы және тағдырлы сапарын ұйымдастырып, қаржыландырған Род-Айлендтегі төрт ағайындының бірі Мозес Браунның өмірінде құлдыққа қатысты көзқарастың өзгеруіне бір мысал келтіруге болады. Браун үш ағасынан бөлініп, аболиционист болып, христиан квакерізмге көшті. XIX ғасырда Леви Коффин мен Исаак Хоппер сияқты квакерлер құлдардың жер асты теміржолы арқылы қашып кетуіне үлкен үлес қосты. Қара квакер Пол Куфф, теңіз капитаны және бизнесмен, сол ғасырдың басында құлдырау және қоныс аудару қозғалысында белсенді болды. Квакер Лора Смит Хавиланд күйеуімен бірге Мичиган штатында жер асты теміржолының алғашқы станциясын құрды. Кейіннен Хавиланд Соджорнер Трутпен достық қарым-қатынас құрды, ол оны Жер асты теміржолының бастығы деп атады. Алайда 1830 жылдары аболиционистік Гримке бауырлары "Филадельфиядағы кездесу үйінде негр квакерлердің бөлек орындықтарға бөлінгенін көргенде" квакерлерден бөлініп кетті.
Теология
Квакерлердің теологиялық нанымдары бір-бірінен айтарлықтай өзгешеленеді. Жыл сайынғы кездесулерде келіспеушілікті қабылдауға қатысты талаптар әртүрлі. Достар арасында әр түрлі теологиялық сенімдер, "Құдай Рухының басшылығы" туралы түсініктер және "сенім мен іс-әрекет" туралы мәлімдеме әрқашан болған. Қиссалық түрде Киелі Рухтың тікелей басшылығына баса назар аударғандықтан, квакерлік ілімдер тек кейде сенім, мойындау немесе теологиялық мәтіндер ретінде кодталған. Олардың арасында Барбадос губернаторына арналған хат (Фокс, 1671), Шынайы мәсіхшілердің құдайлық құдайлығын ақтау (Барклей, 1678), Дінге қатысты тәлім (Барклей, 1690), Америкадағы достар қоғамының куәлігі (АҚШ-тағы барлық православиелік жыл сайынғы кездесулер бірлесіп қабылдаған, 1830), Ричмондтың сенім декларациясы (бес жылдық кездесу, 1887 жылы қабылданған) және Негізгі ақиқаттар (Джонс пен Вуд, бес жылдық кездесу, 1922 жылы қабылданған). Жыл сайынғы жиналыстардың көпшілігі өздерінің Тәртіп кітабында сенімдерін ашық мәлімдейді, бұл жылдық жиналыста Достардың тәжірибесі бойынша мәсіхші шәкірт болуды білдіреді.
Консерваторлар
Консервативті достар (олардың негізін қалаушы Джон Уилбурдың атымен "Уилбуриттер" деп те аталады) Фокс пен Ерте достардың кейбір сенімдерін бөліседі. Көптеген вилбуриттер өздерін квакерлер деп санайды, олардың нанымдары квакерлердің бастапқы ілімдеріне сәйкес келеді, достарының көпшілігі 19 және 20 ғасырларда вилбуриттерден "ажыраған" деп айтады (бұлар керісінше емес). Олар Алланың тура жолға салғандарына сенім артады. Бұл оларды квакерлер әлемдегі отбасының 0,4% құрайды.
Евангелистік
Евангелистік достар Иса Мәсіхті жеке Иеміз және Құтқарушымыз деп санайды. Олар Евангелистік достар шіркеуінің мақсаты құтқарылмағандарды евангелизациялау, оларды Құдайдың сүйіспеншілігі арқылы және басқаларға әлеуметтік қызмет көрсету арқылы рухани өзгертуге бағытталған деп санайды. Бұл әлемдегі достарымыздың 39%-ын құрайды.
Гурнейттер
Гурнейттік достар (Френдс Юнайтед Митинг Френдс деп те аталады) - 19-ғасырдағы британдық дос Джозеф Джон Гурнидің евангелистік квакерлік теологиясының заманауи ізбасарлары. Олар бүкіл әлемдегі квакерлердің 49% құрайды.
Қасиеттілігі
Қасиеттілік достарына Қасиеттілік қозғалысы қатты әсер етеді, әсіресе Джон Уэслидің "толық киелі ету" деп аталатын христиандық кемелділік туралы ілімі. Бұл жерде Мәсіхтің үлгісі бойынша Құдайды және адамзатты толық сүйген мәсіхшілер өздерін ерікті күнәдан арылта алады делінген. Бұл 19 ғасырда Ұлыбритания мен АҚШ-тағы квакерлікте басым көзқарас болды және квакерліктің басқа салаларына әсер етті. Қасиеттілік достары ертедегі достары қасиеттілік туралы осы түсінікке ие болды деп дәлелдейді (Джордж Фокстың кемелділік туралы хабарын қамтитын жазбаларға сүйеніп). Бүгінде кейбір Достар жыл сайынғы кездесулерде қасиеттілік туралы нанымдарды ұстанады, бірақ бұл достардың Орталық жыл сайынғы кездесуінің басым теологиялық көзқарасы (1926 жылы әсіресе қасиеттілік теологиясын насихаттау үшін құрылған) және Боливиялық евангелистік достар шіркеуінің қасиеттілік миссиясы (1919 жылы сол кездесуден келген миссионерлер құрған, Боливиядағы достардың ең үлкен тобы).
Либералдық
Либералды квакерлік әдетте либералды христиандықтан идеялар алатын Достарды білдіреді, көбінесе олар әлеуметтік ізгі хабарға назар аудара отырып, көбірек сынға алынатын Киелі кітап герменевтикасы сияқты идеялардың ұқсас қоспасын бөліседі. Құдай әркімде және ішкі жарық идеясы 20 ғасырдың басында америкалық Дос Руфус Джонс, Джон Вильгельм Роунтри және қозғалысты бастаған. Либералды достар 20-ғасырда Ұлыбританияда, Достар Бас конференциясымен байланысты АҚШ кездесулерінде және Канада, Еуропа, Австралия, Жаңа Зеландия және Оңтүстік Африкадағы кейбір кездесулерде басым болды. Бұл идеялар Либералды достардың Құдай туралы түсінігінде маңызды болып қала береді. Олар жақсы істердің, әсіресе Исаның уағыздаған ізгі қасиеттерін ұстанатын өмір сүрудің маңыздылығын көрсетеді. Олар бейбітшілікке, басқаларға бірдей қарауға, қарапайым өмір сүруге және шындықты айтуға баса назар аударады. Британияға көшіп келгеннен кейін Линтон 1978 жылы Квакер Универсалистік Қауымдастығын құрды. Кейін оның көзқарасы АҚШ-қа тарады, онда 1983 жылы Квакер Универсалистік Қауымдастығы құрылды. Соңғы уақытта атеизмге деген қызығушылық қайта жанданды, әсіресе британдық Дос Дэвид Болтонның басшылығымен, ол 2011 жылы 40 мүшелік атеистік Достар желісін құрды. Теист еместер арасында да дау-дамайлар болып келеді, бұл кейбір христиан квакерлерін Ұлыбританияның жылдық кездесуінен теист еместерді мүшеліктен айыруды талап етуге итермеледі. Бір зерттеуде британдық жыл сайынғы кездесудегі достар, квакерлердің 30% -ы атеистік, агностикалық немесе атеистік деп сипатталған көзқарастарға ие болды. Тағы бір зерттеуде 727 Достар діни қоғамының мүшелерінің 75,1%-ы өздерін христианмын деп санайтынын, ал 17,6%-ы олай емес екенін, ал 7,3%-ы жауап бермегенін немесе екі жауабын да дөңгелектеп көрсеткенін көрсетті.
Практикалық теология
Квакерлер өздерінің діни сенімдерін рухани өмірлерінде куәлік етеді немесе куәлік етеді. Бұл діни куәлік Құдаймен тікелей қарым-қатынаста болуына негізделген және Киелі кітаппен, әсіресе Иса Мәсіхтің өмірі мен ілімдерімен расталған. Олар әр түрлі жолмен куәлік ете алады, бірақ олардың Құдайға деген сеніміне сай. Квакерлер Құдаймен және әлеммен қарым-қатынастарын бөлісе отырып, мәсіхшілердің этикалық кодекстерін, мысалы, Таудағы уағызды немесе Даладағы уағызды бейнелесе де, Достар этикалық кодекске емес, Құдайға жеке қозғалғандай сезінеді деп айтады. Кейбір теологтар Достардың діни куәлігін бірнеше санатқа бөледі, кейбір Достар оларды Куәліктер деп атайды. Бұл достар осы қағидалар мен іс-әрекеттер Құдайдың ақиқатын растайды, куәлік етеді немесе дәлелдейді деп сенеді. Қалыптастыру жалпыға бірдей қабылданбайды. Бет салуға және құмар ойындарға қарсылық, өлім жазасы, әскери міндеттілік, шапқыншылық (әлеуметтік жоғары тұрғандарға шапқыншылық жасаудың тарихи тәжірибесі), ант беру, құлдық, уақыт пен маусымдар және ондық. Адалдықты (немесе шындықты), бейбітшілікті, қылмыстық реформаны, қарапайым тілді, азапты жеңілдетуді, қарапайымдылықты, әлеуметтік тәртіпті, жексенбі күнін сақтауды, тұрақтылықты, ұстамдылық пен шамалылықты насихаттау. Шығыс Африкада "Достар" бейбітшілік пен зорлық-зомбылыққа қарсылықты, қарапайымдықты, адалдықты, теңдікті, кішіпейілділікті, неке мен жыныстық этиканы (ерлі-зайыптыларды өмір бойы бір еркек пен бір әйелдің арасындағы неке деп атайды), өмірдің қасиеттілігін (абортқа қарсылық), мәдени қақтығыстар мен христиан өмірін үйретеді. АҚШ-та SPICES деген аббревиатураны көптеген жылдық кездесулер (Жайлаушылық, Бейбітшілік, Адалдық, Қоғам, Теңдік және Басқарушылық) жиі қолданады. Басқарушылық барлық жылдық жиналыстарда куәлік ретінде танылмайды. Rocky Mountain Жыл сайынғы кездесуі Достар өз сенімдерін іс-әрекетке айналдырды: өмірлерін келесі қағидалармен өткізді: дұға, жеке мінсіздік, үй басқару (оның ішінде табысының кемінде 10% -ын беру және лотереядан бас тарту), неке және отбасы (өмір бойы міндеттеме), ақыл мен денені құрметтеу (айнық ойын-сауықтан бас тарту, киім киюдің әдептілігі мен кішіпейілділігі, алкоголь, темекі және есірткіден бас тарту), бейбітшілік және зорлық-зомбылық (соғысқа қатысудан бас тартуды қоса алғанда), аборт (абортқа қарсылық, қаламаған жүкті әйелдерге практикалық қызмет көрсету және асырап алуды қолдау), адам жыныстық қатынасы, христиандық және мемлекет (үкімет үшін Құдайға қараңыз, үкіметке емес), өлім жазасы (басқаша жолдарды табыңыз), адам теңдігі, әйелдер қызметте (еркектер мен әйелдердің қызметте тең рөл атқаратынын мойындау). Оңтүстік Аппалачианның жылдық жиналысы мен қауымдастығы куәліктер ретінде: Адалдық, Бейбітшілік, Қарапайымдық, Теңдік және Қоғамдық; куәлік ету аймақтары Балалар, Білім беру, Үкімет, Жыныстық қатынас және Табиғатпен үйлесімділік.
Күнтізбе және шіркеу мерекелері
Квакерлер дәстүрлі түрде аптаның айлары мен күндерін белгілеу үшін сандарды қолданады, олар жай күнтізбе деп атайды. Бұл жерде жалған тәңірлердің аттарынан алынған күнтізбе бірліктерінің есімдері қолданылмайды. Апта бірінші күн (жексенбі) бастап жетінші күн (сенбі) дейін жалғасады. Айлар бірінші (қаңтар) мен он екінші (желтоқсан) аралығында өтеді. Бұл Киелі кітапта қолданылған терминдерге негізделген, мысалы, Иса Мәсіхтің ізбасарлары бірінші күні ертемен қабірге барған. Қарапайым күнтізбе 17 ғасырда Англияда пуритандық қозғалыста пайда болды, бірақ 1650-ші жылдардың аяғында Достармен тығыз байланысты болды және 20 ғасырда кеңінен қолданылды. Бүгінде ол сирек кездеседі. Бірінші күндік мектеп термині басқа шіркеулер жексенбілік мектеп деп атаған нәрсеге қолданылады. 1155 жылдан 1751 жылға дейін ағылшын күнтізбесі (және Уэльс, Ирландия және ағылшын колонияларының теңіздегі күнтізбесі) 25 наурызды жылдың бірінші күні ретінде белгіледі. Осы себепті 17 және 18 ғасырдың басындағы квакер жазбаларында наурыз бірінші ай, ал ақпан он екінші ай деп аталады. ХІІ ғасырдағы пуритандықтан шыққан басқа да христиан конфессиялары сияқты көптеген Достар діни мерекелерден (мысалы, Рождество, Ораза немесе Пасха) бас тартады және Мәсіхтің тууын, айқышқа шегеленуін және қайта тірілуін жылдың әр күні атап өту керек деп санайды. Мысалы, көптеген квакерлер ораза ұстап, сол себепті басқа уақытта тамақ жеу екіжүзділік деп есептейді. Көптеген квакерлер ораза ұстағаннан гөрі жыл бойы қарапайым өмір сүреді ( қара қарапайымдықтың куәлігі). Мұндай әрекеттер уақыт пен мезгілге қарсы куәлік деп аталады. Кейбір достар демалыс күнін ұстанбайды, олар "әр күн - бұл Иеміздің күні" және бірінші күні не істеу керек болса, аптаның әр күні де солай болуы керек, дегенмен ғибадат үшін жиналыс әдетте бірінші күні өткізіледі, бұл кеңесті алғаш рет Балби ақсақалдары шығарды 1656.
Дін
Квакерлердің көпшілігі ғибадатқа жиналады. Дүние жүзінде ғибадаттың екі негізгі түрі бар: жоспарлы ғибадат және күту ғибадат.
Жоспарланған ғибадат
Әдетте, ғибадат кезінде Киелі кітап колледжінде теология пәнінен білім алған адам Киелі кітапқа негізделген хабарды айтады. Ән-жырлар, уағыз, Киелі кітап оқу, ортақ дұғалар және үнсіз ғибадат ету кезеңі болуы мүмкін. Бұл ғибадат басқа протестанттық конфессиялардың шіркеу қызметтеріне ұқсайды, бірақ көп жағдайда Евхаристияны қамтымайды. Мысалы, ақсақалдарға жалақы төленеді. Бұл мерекені әлемдегі достардың 89% атап өтеді. Бағдарламаланбаған ғибадат (осылай-ақ күту ғибадат, үнсіз ғибадат немесе достар сияқты қасиетті араласу) Джордж Фокс пен ерте достардың тәжірибелеріне негізделген, олар өздерінің сенімдері мен іс-әрекеттерін ертедегі мәсіхшілердің Құдайға қалай ғибадат еткендері туралы түсіндірмелеріне негіздеген. Достар жиналып, "Құдайды күтіп" оның кішкене дауысы арқылы ішкі дүниесінен басшылық алады. Кездесудің қалай өтуі жоспарланбағандықтан, кездесулер мен жеке ғибадат қызметтерінің арасында тәжірибе кеңінен өзгереді. Достар, Құдай не болатынын алдын ала белгілейді, оның рухы адамдарды сөйлеуге жетелейді деп сенеді. Сөз сөйлеуге мәжбүр болған қатысушы тұрып, басқалардың алдында сөйлеу қызметін атқарады. Бұл кезде квакерлер Құдай рухы сөйлеуші арқылы сөйлейді деп есептейді. Біреу сөйлегеннен кейін, тағы да дауысты қызмет беруден бұрын, айтылған нәрселер туралы ой жүгірту үшін бірнеше минут үнсіздікке жол беру әдеттегі нәрсе. Кейде жиналыста үндемей, кейде көп адам сөйлейді. Бұл кездесулер Джордж Фокс кезінде бірнеше сағатқа созылды. Қазіргі кездегі кездесулер көбінесе бір сағатқа дейін созылады, содан кейін екі адам (әдетте ақсақалдар) бір-біріне қол ұстасып, татулық белгісін беріп, кездесуді аяқтайды. Бұл қол алысуды басқалар жиі қолданады. Бұл ғибадат түрі Ұлыбританияда, Ирландияда, Еуропа континентінде, Австралияда, Жаңа Зеландияда, Оңтүстік Африкада, Канадада және АҚШ-тың кейбір жерлерінде (әсіресе Достар Бас конференциясы мен Бейнит квакершілігімен байланысты жыл сайынғы кездесулер) (шамамен 11% құрайды), бірақ Либералды Достар басым болатын көптеген кездесулер бұл тәжірибені жойды. Лондон достар жыл сайынғы кездесуі 1924 жылы тіркелген министрлерді тануды және жазуды жойды.
Ұйымдық басқару және саясат
Басқару мен шешім қабылдау ғибадат ету үшін арнайы жиналыста жүргізіледі, көбінесе бизнес немесе шіркеу істері үшін ғибадат ету үшін жиналыстар деп аталады, онда барлық мүшелер қатыса алады, мысалы, қауымдық шіркеуде. Квакерлер бұл ғибадат түрін ғибадат үшін жиналу әдісімен жүргізеді. Олар бұл - Алланың еркін білу үшін, өз шешімдерін қабылдамай, Раббыларына үміт ететін имандылардың жиналысы деп санайды. Олар Құдайдың діни қауымға қатысты еркін Киелі Рухтың кездесудегі әрекеті арқылы түсінуге тырысады. Достармен байланысты әртүрлі ұйымдар Вашингтон қаласында орналасқан АҚШ-тың лоббистік ұйымы, Ұлттық заңнама жөніндегі Достар комитеті (FCNL) деп аталады; Америка Достар қызмет комитеті (AFSC), Квакер Біріккен Ұлттар Ұйымы кеңселері, Квакер бейбітшілік және әлеуметтік куәлік, Скаутинг жөніндегі Достар комитеті, Кейптаундағы Квакер бейбітшілік орталығы, Оңтүстік Африка және Зорлық-зомбылыққа қарсы жоба.
Жыл сайынғы кездесулер
Бүгінгі квакерлер тәуелсіз және өңірлік, ұлттық органдарға ұйымдастырылған, олар Жыл сайынғы кездесулер деп аталады, олар доктриналық айырмашылықтар бойынша бір-бірінен жиі бөлініп кетеді. Осындай бірнеше квакерлер ұқсас діни нанымдарды бөліседі, мысалы, Евангелистік достар халықаралық шіркеуі евангелистік христиан достарын біріктіреді; Достар біріккен кездесуі достарды "Иса Мәсіхті мұғалім және Ие ретінде білетін, жақсы көретін және мойынсұнатын қауымдарға" біріктіреді; және Достар Бас конференциясы квакерлерді діни емес, либералды діни нанымдармен байланыстырады. Көптеген квакерлік жыл сайынғы кездесулер сонымен қатар әртүрлі квакер дәстүрлерінен келген жыл сайынғы кездесулердің халықаралық серіктестігі - Достар әлемінің консультациялық комитетіне жатады.
Мүшелік
Дос - жыл сайынғы кездесудің мүшесі, әдетте жергілікті ай сайынғы кездесуге мүшелікпен басталады. Мүшелікке түсудің әдістері әр түрлі. Мысалы, Кенияның көп жыл сайынғы жиналыстарына қатысушылар екі жыл бойы ересектерге арналған білім беру курсына қатысып, Киелі кітаптың негізгі тармақтарын жаттап, православиелік христиандық пен христиандық квакерлік діннің тарихын білуге тиіс. Британияның жылдық жиналысында мүшелікке қатысуға қатысушылар өзара тексеру арқылы қабылданады. Евангелистік Достар шіркеуіндегі кейбір Достар шіркеулерінде, әсіресе Руанда, Бурунди және АҚШ-тың кейбір бөліктерінде ересек сенушінің суға батырып шомылдыру рәсімін жасау ерікті. Либералды достар, консервативті достар және пасторлық достар шіркеулерінде достар жаңа мүшелерді немесе жаңа туған нәрестелерді қабылдау үшін су шомылдыру рәсімін, шомылдыру рәсімін немесе басқа да бастама рәсімдерін орындамайды. Балалар жиі кездесуге бірінші рет келген кезде қабылданады. Бұрын квакер ата-анасының балалары автоматты түрде мүше болып қалатын (кейде туғаннан мүшелік деп аталады), бірақ бұл көптеген жерлерде қолданылмайды. Кейбір ата-аналар өз балаларының атынан мүшелікке өтініш береді, ал басқалары балаларына өздері дайын болған кезде және жасы үлкен болған кезде мүше болуға шешім қабылдауға мүмкіндік береді. Кейбір жиналыстар ересек болғаннан кейін балалардың мүшелікке өз бетінше өтініш беруі керек деген саясатты қабылдайды.
Еске алу рәсімі
Квакерлердің дәстүрлі еске алу рәсімі ғибадат түрі ретінде өткізіледі және еске алу жиналыстары деп аталады. Достар ғибадатқа жиналып, қайтыс болғандарды еске алады. Кейбір квакер дәстүрлерінде табут немесе күл жоқ. Еске алу жиындары қайтыс болғаннан кейін бірнеше апта өткен соң өткізілуі мүмкін, бұл көбірек қатысуға, қайғы-қасіреттің орнын рухани ойлануға және өмірді мерекелеуге мүмкіндік береді. Еске алу кешінің кездесулері бір сағаттан аса уақытқа созылуы мүмкін, әсіресе көп адам қатысса. Еске алу рәсімі әркімге жоғалған адамды өздері секілді еске алуға, сол жерде болғандарды жұбатуға және кеңінен қауымдағы адамдардың сүйіспеншілігін растауға мүмкіндік береді.
Неке
Достар жиналысында некеге тұруға арналған ғибадат кездесуі кез келген басқа ғибадат кездесуіне ұқсас. Құрама Штаттардың алғашқы күндері мұндай рәсімделген неке заңды түрде мойындалуға лайық па, жоқ па деген күмән туды. Жылдар бойы әр мемлекет бұл процедураға қатысты ережелерді бекітті. Көптеген штаттар неке құжатына бір ғана рәсімдеуші (пастор, раввин, министр, бейбітшілік судьясы және т.б.) қол қоюын күтеді. Квакерлер әдетте құжатты өзгертіп, үш немесе төрт достың рәсімдеуші ретінде қол қоюына мүмкіндік береді. Көбінесе бұл қызмет және бақылау комитетінің мүшелері, олар ерлі-зайыптыларға некелерін жоспарлауда көмектесті. Әдетте, жұбайлар жиналғандардың бәрі берген анттары мен қолтаңбаларын жазған жеке құжатты сақтап, үйінде көпшілікке танымал орынға қояды. Көптеген достар кездесулерінде жұптар үйлену тойынан бұрын түсініктілік комитетімен кездеседі. Оның мақсаты - ерлі-зайыптылармен неке мен некедегі өмірдің көптеген жақтарын талқылау. Егер ерлі-зайыптылар дайын болса, кездесуге олардың некелесуі ұсынылады. Қоғамдағыдай, "Друзьялар" арасында да бір жынысты некеге қатысты әр түрлі көзқарастар бар. Әлемдегі түрлі достар кездесулері бір жынысты некелерді қолдап, мойындады. 1986 жылы Коннектикуттағы Хартфорд достар жиналысы "Жыйынның қамқорлығымен некеге тұру кезінде жасалған одақты мойындады. "Сенім мен іс-әрекет" кітабында айтылғандай, гомосексуалистерге де, гетеросексуалистерге де бірдей қамқорлық пен көңіл бөлу керек". Содан бері Австралия, Ұлыбритания, Жаңа Зеландия, Солтүстік Американың кейбір аймақтары мен басқа да елдердегі либералды және прогрессивті Достар қауымдастықтарының басқа кездесулері бір жынысты серіктестер арасындағы некелерді мойындады. Бір жынысты некелерді азаматтық билік танымайтын юрисдикцияларда кейбір кездесулер ерте квакерлердің мемлекетке сілтеме жасамай, одақты қадағалаудағы тәжірибесін ұстанады. Бір жынысты адамдардың некелерін қолдамайтын Достар да бар. АҚШ-тағы кейбір евангелистік және пасторлық жыл сайынғы кездесулер гомосексуализмнің күнә екенін мәлімдейтін жария мәлімдемелер шығарды. Квакерлердің жалпы саны бүкіл әлем бойынша 377 000-ға жуық болса да, Шығыс Африканың достары бір кезде Шығыс Африканың бір жылдық кездесуінің құрамына кірді, ол кезде әлемдегі ең үлкен болды. Бүгінде бұл аймақта бірнеше түрлі жылдық кездесулер өткізіледі. Олардың көпшілігі Friends United Meeting ұйымына мүше, бағдарламалық ғибадат жасайды және пасторларды жұмысқа алады. Руанда мен Бурундиде достар кездеседі; Солтүстік Африкада жаңа жұмыс басталады. Сондай-ақ, Ботсвана, Гана, Лесото, Намибия, Нигерия, Оңтүстік Африка және Зимбабведе бағдарламасыз шағын кездесулер бар. 2012 жылы Африкада 196 800 ересектер квакер болды. Достар мектебі Хобартта орналасқан. Әр жылдың қаңтар айында әр түрлі өңірлік кездесу өткізіледі, ал әр жылдың шілдесі мен тамызында тұрақты комитет құрылады. 2003 жылы "Австралияның жыл сайынғы кездесуінде" "Біз осылай дей аламыз: Австралиялық квакерлердің өмірі, сенімі және ой-пікірі" деген кітап жарық көрді. Жаңа Зеландияда ғибадат ету үшін кездесулер 1842 жылы Нельсон қаласында, ал 1885 жылы Окленд қаласында басталды. 1889 жылы Оклендте шамамен 30 квакер бар екені анықталды. Жаңа Зеландияның жыл сайынғы кездесуі бүгінгі күні тоғыз айлық кездесуден тұрады. 2003 жылы "Жыл сайынғы кездесуде" "Аотеароа Жаңа Зеландиядағы квакерлік сенім мен іс-әрекет" деген кітап жарық көрді.
Азия
Квакерлік кездесулер Үндістанда, Гонконгта, Кореяда, Филиппинде, Жапонияда және Непалда өтеді. Үндістанда төрт жыл сайынғы кездесулер бар: жоспарланбаған ортаңғы Үндістанның жыл сайынғы кездесуі, жоспарланған Бхопалдың жыл сайынғы кездесуі және Махобаның жыл сайынғы кездесуі. Бундельханд жылдық жиналысы - Евангелиелік достар халықаралық қауымына қарасты евангелиелік достар шіркеуі. Басқа да ғибадат топтары жыл сайынғы кездесулерге қатыспайды. Евангелистік достар шіркеулері Филиппинде және Непалда бар және Евангелистік достар халықаралық қауымдастығына мүше.
Экуменикалық қатынастар
ХХ ғасырдан бұрын квакерлер Достар діни қоғамын христиандық ағым деп санаған, бірақ олардың көбісі өздерінің діни сенімдері католик, православие немесе протестант санаттарына сәйкес келмейтінін сезінген. Британияның жылдық жиналысы - Ұлыбритания мен Ирландиядағы шіркеулердің мүшесі, ал Достар Бас конференциясы Дүниежүзілік шіркеулер кеңесінің мүшесі. Гурнейттік достар өздерін әдетте православиелік христиан қозғалысының бөлігі ретінде қарастырады және басқа христиан конфессияларымен тығыз жұмыс істейді. Friends United Meeting (Гурнейдің халықаралық ұйымдары) - Ұлттық шіркеулер кеңесінің мүшесі. Евангелистік достар басқа да христиан дәстүрлеріндегі басқа евангелистік шіркеулермен тығыз жұмыс істейді. Евангелистік достар халықаралық шіркеуінің Солтүстік Америка филиалы Евангелистік достар ұлттық қауымдастығының мүше шіркеуі болып табылады. Евангелистік достар евангелистік емес шіркеулермен аз араласады және Дүниежүзілік шіркеулер кеңесінің немесе Ұлттық шіркеулер кеңесінің мүшесі емес. Басқа да көптеген христиандық топтар "Достар" қауымын өздерінің бауырластары арасынан таниды.
Evangelical Friends work closely with other evangelical churches from other Christian traditions. The North American branch of Evangelical Friends Church International is a member church of the National Association of Evangelicals. Evangelical Friends tend to be less involved with non evangelical churches and are not members of the World Council of Churches or National Council of Churches. The majority of other Christian groups recognise Friends among their fellow Christians.
Басқа діндермен қарым-қатынастар
Квакерлер мен христиан еместер арасындағы қарым-қатынас сектаға, географияға және тарихқа байланысты айтарлықтай өзгереді. Алғашқы квакерлер өздерін жалған діндерінен аулақ ұстады. Мысалы, олар апта күндерінің әдеттегі атауларын қолданған жоқ, өйткені олар жалған тәңірлердің есімдерінен алынған. Олар Рождествоны мерекелеуден бас тартты, өйткені оны жалған діннің салтанаттарына негізделген деп санайды. Ертедегі достар әлемнің басқа діндерінің жақтастарын дүниеге келген барлық адамдарда бар деп сенетін 'іштегі Мәсіхтің жарығына' бет бұруға шақырды. Мысалы, Джордж Фокс яһудилер мен мұсылмандарға бірнеше ашық хат жазды, онда оларды Иса Мәсіхке құтқарылудың жалғыз жолы ретінде жүгінуге шақырды (мысалы, яһудилерге сапар, Ұлы түрік пен Алжирдің короліне және оның билігіне қарағандардың бәріне, олардың құтқарылуына қатысты және Ұлы түрік пен Алжирдің короліне). Мұсылман оқырмандарына жазған хаттарында Фокс өзінің Куранды кеңінен қолдануымен және оның мазмұны христиан жазбаларымен сәйкес келетіндігіне сенуімен ерекшеленеді. 1658 жылы Осман империясының сұлтаны IV Мехмедтің алдына келген Мэри Фишер де осы хабарды уағыздаған болса керек. 1870 жылы Ричард Прайс Халлоуэлл христиан квакерлік дінінің логикалық кеңейтілуі - бұл әмбебап шіркеу, ол "иудей, пұтқа табынушы және христиан дінін қамтитын дінді талап етеді және ол бірінің немесе екіншісінің догмаларымен шектелуі мүмкін емес" деп дәлелдеді. [www. үй квакерлік конгенистер. org/]