Кіріспе
Англо-австралиялық теміржол инженері Джон Уитон (1820 жылы Уэйкфилд, Йоркшир, Англия маңындағы 20 ақпан 1898), ағылшын-австралиялық теміржол инженері, 1856 және 1890 жылдар аралығында қызмет еткен Жаңа Оңтүстік Уэльс мемлекеттік теміржолдарының инженері, Жаңа Оңтүстік Уэльс теміржолдарының атасы деп саналады. Оның басшылығымен Жаңа Оңтүстік Уэльс пен Викторияның төңірегінде 2171 миль (3494 км) темір жол салынып бітті деп есептейді. Уитон Батыстық магистральдың кейбір бөліктерін, атап айтқанда, Көк таулар мен Литгоу Зиг Заг арқылы өтетін бөлімін және Оңтүстік магистральдың көп бөлігін салуға жауапты болды.
John Whitton (1820 near Wakefield, Yorkshire, England – 20 February 1898), an Anglo–Australian railway engineer, was the Engineer in Charge for the New South Wales Government Railways, serving between 1856 and 1890, considered the Father of New South Wales Railways. Under his supervision, it is estimated that 2171 mile (3494 km) of railway around New South Wales and Victoria were completed. Whitton was responsible for the construction of parts of the Main Western railway line, in particular the section over the Blue Mountains and the Lithgow Zig Zag, and much of the Main Southern railway line.
Өмірбаян
Англияда еңбек етіп, Уитон 1856 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс колониясына келгенге дейін теміржол инженері ретінде үлкен тәжірибе жинады. Ол Манчестер, Шеффилд және Линкольн темір жолының инженері (1847), 1852 - 1856 жылдары Оксфорд, Вурчестер және Вулвергемптон желісінің құрылысын қадағалады. Алайда Уитон тауларды кесіп өткеннен кейін, оңай жерлерге арналған арзан бағаға "пионерлік" жолдарды енгізді. Ақша төмен жылдамдықтар мен ең жеңіл осьтік жүктемелерге, күл балласты, қоршаусыз және т.б. Бұл пионерлік желілер негізгі жүйемен бірдей болды. Уитон мен оның қайын інісі сэр Джон Фаулер алаяқтық жасады деп айыпталды, ал айыптаулар негізсіз болып шықты. Темір жолды кеңейту жөніндегі арнайы комитет колонияның ішінде, сондай-ақ шекарада темір жолдың қиылысын бұзуды қажет ететін арзан тар темір жолдарды салуды ұсынғаннан кейін; бағалаулар дайындалды, бірақ комитет ұсынысын саботаж етуге бел буған Уиттон барлық зерттеулер мен жаңа жұмыстарды тоқтатты. Уитон инженерлік проблемаларды жеңіп, 1876 жылы екі зигзагты қамтитын "Көк таулар" желісін аяқтады. 1880 жылы темір жолдың бұрын-соңды болмаған өсуі, 1000 миль (1609 км) жаңа жол және тоғыз миллион жолаушы темір жолды басқарудағы қазіргі кемшіліктерді әшкереледі. Темір жол көпірлерін зерттеу жөніндегі корольдік комиссия Уитонды дизайны дұрыс емес және сапасы төмен материалдарды қолданды деген айыптардан босатты. 1888 жылы Генри Паркстің "Үкімет теміржол туралы" Заңымен департамент қайта ұйымдастырылды және Уиттонның жағдайы жеңілдетілді. Алайда, оның бас инженер ретінде ұзақ қызмет етуінің соңында британдықтар Уитон қолданған темір торлы көпірлердің дизайнын американдықтардың заманауи тәжірибесі бойынша жеңіл болат конструкцияларымен алмастырды. Бірінші Хоуксбери теміржол көпірі - ол жобасын нақтыламаған алғашқы ірі теміржол көпірі. Уитонның мұрагерлері оның зейнетке шыққаннан кейін салынған басқа көпiрлерде болаттан жасалған конструкцияларды қолданады. Ол Хантер өзенінің су тасқыны жөніндегі комиссиясының 1869 - 1870 жылдары, Сидней, қала және қала маңындағы кәріз және денсаулық сақтау кеңесінің 1875 - 1877 жылдары, сондай-ақ 1875 - 87 жылдары қоғамдық жұмыстар бойынша тендерлерді ашу жөніндегі кеңесінің мүшесі болды. Ол 1880 жылы Мельбурн халықаралық көрмесінің Жаңа Оңтүстік Уэльс комиссары болды. 1889 жылы 29 мамырда бір жылдық демалыс алған Уитон 1890 жылы 31 мамырда 675 фунт стерлинг пенсиямен зейнеткерлікке шықты және 1892 жылы Англияға барды. Ол 2171 миль (3494 км) жолдың төселуін қадағалап, оның конструкциясы мен құрылысының ақауына байланысты ешқандай апат болған жоқ. Паркс оны "осындай қатаң және берік адалдықты, сондай кең ауқымды адамды, оның кемшіліктері кейде өздерін көрнекті етіп көрсете алады, оны тең білікті адаммен ауыстыру қиын болады" деп санайды. Уитонның әйелі, бір ұлы мен екі қызы болды. Ол 1898 жылы 20 ақпанда Миттагонг қаласында жүрек ауруынан қайтыс болды және Солтүстік Сиднейдегі Сент-Томас англикан шіркеуінің зиратында жерленді. Оның мүлкі 10 396 фунт стерлингке бағаланды.
Мұра
1881 жылы Ұлы Оңтүстік желісінің Хей кеңейтуіне жеткен Литонширдегі Уиттон қаласы оның құрметіне аталған. Гленбрук қаласындағы Уитон паркі және 1980 жылы мамыр айында салынған Джон Уитон көпірі, ол Паррамата өзенінің үстінен Солтүстік магистральды алып жүреді. Медоубанктегі көпір оның басшылығымен салынған темір торлы темір жол көпірінің жанында тұр. Уиттонға арналған ескерткіш Лапстон Зиг Заг аяқ басу жолында орналасқан және оның жеті аралықтағы құмтасты Лапстон Кнапсак виадукты еске алады. 1985 жылы 17 шілдеде Нью-Саут Уэльс темір жолына қосқан үлесі туралы тақташа Орталық станциясында, сонымен бірге станцияға іргелес Чалмерс көшесіндегі бюстпен бірге ашылды. 2009 жылы теміржол белсенділері тобы Порт-Маккуориден Альбериге дейін Наррабри, Дуббо және Гриффит арқылы жүретін Уиттон желісін құруды ұсынды.