Кіріспе

Таза технология - бұл энергия тиімділігін айтарлықтай жақсарту, ресурстарды тұрақты пайдалану немесе қоршаған ортаны қорғау іс-шаралары арқылы қоршаған ортаға кері әсерін азайтатын кез келген процесс, өнім немесе қызмет. Таза технологияға қайта өңдеу, жаңартылатын энергия, ақпараттық технология, жасыл көлік, электр қозғалтқыштары, жасыл химия, жарықтандыру, сұр су және басқалармен байланысты технологиялардың кең ауқымы кіреді. Қоршаған ортаны қаржыландыру - жаңа таза технология жобалары көміртегі несиелерін өндіру арқылы қаржыландыруды алу әдісі. Климаттың өзгеруін азайтуды көздейтін жобалар көміртегі жобалары деп аталады. "Clean Edge" компаниясы таза технологияны "жаңартылатын материалдар мен энергия көздерін пайдаланатын, табиғи ресурстарды пайдалануды едәуір азайтатын, ауаға шығатын газдар мен қалдықтарды азайтатын немесе жоятын түрлі өнімдер, қызмет көрсетулер мен процестер" деп атайды. Clean Edge "Таза технологиялар, егер дәстүрлі әріптестерінен артық болмаса, олармен бәсекелеседі. Олардың көбісі қосымша пайдалы, әсіресе, дамыған және дамушы елдерде өмір сүру деңгейін жақсартуға мүмкіндік береді". Таза технологияларға инвестициялар 2000 жыл шамасында көтерілгеннен бері айтарлықтай өсті. Біріккен Ұлттар Ұйымының Қоршаған орта бағдарламасына сәйкес, жел, күн және биоотын компаниялары 2007 жылы рекордтық 148 миллиард доллар жаңа қаржы алды, өйткені мұнай бағасының өсуі мен климаттың өзгеру саясаты жаңартылатын энергияға инвестицияларды ынталандырды. Сол қаржының 50 миллиард доллары жел энергиясына жұмсалды. Жалпы алғанда, 2006-2007 жылдар аралығында таза энергия мен энергия тиімділігін арттыру саласына салынған инвестициялар 60 пайызға өсті. 2009 жылы Clean Edge үш негізгі таза технология секторының, яғни күн фотоэлектрлік, жел энергиясы және биоотынның 2018 жылға қарай 325,1 миллиард доллар табысқа жетуін болжады. 2016 жылдың шілдесінде жарияланған MIT Energy Initiative Working Paper-ге сәйкес, 2006-2011 жылдар аралығында таза технологияларға арналған венчурлік капиталдан 25 миллиард доллардан астам қаржының жартысы ешқашан қалпына келтірілмеген. Есепте таза технологияның қауіп-қатерлер мен табыстар арасындағы төмендігі және жаңа материалдарды, химиялық заттарды немесе өндіріс процестерін дамыта алмайтын компаниялардың өндіріс ауқымына қол жеткізе алмауы оның сәтсіздігіне ықпал еткен факторлар ретінде аталды. Таза технологиялар бизнестің маңызды тақырыбы болып табылады. Ол барлық компаниялар үшін ластаушы заттарды және лас отынды азайта алады, олар қандай салада жұмыс істемесін, таза технологияны қолдану бәсекеге қабілетті артықшылыққа айналды. Корпоративтік әлеуметтік жауапкершілік (КӘЖ) мақсаттарын құру арқылы олар тұрақтылықты насихаттау арқылы таза технологияны және басқа да құралдарды пайдалануға қатысады. Fortune Global 500 компаниясы 2018 жылы ЖШС іс-шараларына жылына 20 миллиард доллар жұмсайды.

Анықтама

Таза технология өнімдері немесе қызметтері - бұл операциялық өнімділікті, өнімділікті немесе тиімділікті жақсартатын, сонымен бірге шығындарды, кірісті, энергияны тұтынуды, қалдықтарды немесе қоршаған ортаны ластауды азайтатын өнімдер немесе қызметтер. Оның бастауы тұтынушылардың, реттеушілердің және өнеркәсіптің энергия өндірудің таза түрлеріне деген қызығушылығының артуынан, әсіресе, ғаламдық жылыну, климаттың өзгеруі және табиғи ортаға табиғи отын жағу әсерінің артуынан туындаған. Клиент-технологияны көбінесе венчурлік капитал қорлары мен жер пайдалану ұйымдарымен байланыстырады. Термин тарихи түрде әртүрлі анықтамалардан айырылды жасыл бизнес, тұрақтылық немесе үш есе төменгі сап индустриясы оның шығу тегі бойынша венчурлық капиталға инвестиция салу қоғамдастығында және күн, жел, су тазарту және биоотын сияқты маңызды және жоғары өсу салаларын қамтитын бизнес секторын анықтау үшін өсті.

Номенклатура

Өнеркәсіптің кеңейуі соңғы жылдары қарқынды дамып, миллиардтаған долларлық капитал тартуға мүмкіндік бергенімен, таза технология саласы келісілген мерзімге тоқтаған жоқ. Саф технология деген сөз кеңінен қолданылады, бірақ әртүрлі жазулар бар және соңғы жылдары кейбір таза технология компаниялары өздерінің бизнесі осы аспектісін кеңінен дамыған үрдістерге, мысалы ақылды қалаларға, назар аудартуда.

Тұжырымдаманың пайда болуы

Таза технология идеясы алғаш рет пайда болған технологиялар мен салалар тобында пайда болды, ол биология, ресурстарды тиімді пайдалану және негізгі салалардағы екінші буын өндіріс тұжырымдамаларына негізделген. Мысалдарға мыналар жатады: энергия тиімділігі, сұрыптаушы каталитикалық редукция, уытты емес материалдар, суды тазарту, күн энергиясы, жел энергиясы және энергияны үнемдеудің жаңа парадигмалары. 1990 жылдан бастап бұл технологияларға қызығушылық екі үрдіспен өсті: бұл технологиялардың салыстырмалы құнының төмендеуі және 19 ғасыр мен 20 ғасырдың басында пайдаланылған өнеркәсіптік дизайн арасындағы байланыс туралы түсінік, мысалы, қалдықты отынмен жұмыс істейтін электр станциялары, ішкі жанатын қозғалтқыш және химиялық өндіріс, және олардың қолданылуынан туындайтын жер жүйелеріне адам тарапынан болатын әсерді түсіну (мақалаларды қараңыз: озон тесігі, қышқыл жаңбыр, шөлділік, климаттың өзгеруі және жаһандық жылыну).

Дүниежүзілік іске асыру

Үндістан - таза технологияны енгізу арқылы тұрақты дамуда айтарлықтай табысқа жеткен елдердің бірі және ол әлемдік таза энергияның қуатты көзіне айналды. Үшінші орында тұрған Үндістан парниктік газдар шығаратын ел ретінде күн мен желдің энергиясын кәдімгі жанармайдан қайта жаңартылатын энергияға айналдыруды ұсынды. Бұл тұрақты күш-жігер елдің жаңартылатын энергия сыйымдылығының өсуіне әкелді (80 гигаваттқа жуық жаңартылатын энергия сыйымдылығы, 2019), жылдық өсімінің 20% -дан астамы. Жаңартылатын энергия көздері бойынша алға қойған мақсаттарымыз таза энергияға тез көшудің үлгісіне айналды. Үкімет 2022 жылға дейін жаңартылатын энергия көздерінен 175 ГВт қуат өндіруді мақсат етті. Сонымен, жел (60 ГВт) және күн энергиясының (100 ГВт) үлкен үлесі болды. Жаңартылатын энергия көздерінің қуатын үнемі арттыру арқылы Үндістан көміртегі шығарындыларын едәуір азайтып, Париж келісімін жүзеге асыруда. Халықаралық еңбек ұйымының мәліметінше, жаңартылатын энергияны қолдану тек қана Үндістанға технологиялық жетістіктер әкелген жоқ, сонымен қатар 2022 жылға қарай 330 мың жаңа жұмыс орнын құруға және 2030 жылға қарай 24 миллионнан астам жаңа жұмыс орнын құруға ықпал етті. Жаңартылатын энергияны енгізуде әлемдік жетістіктерге қарамастан, елде немесе аймақта ерекше кедергілер кездеседі. Бұл мәселелер әлеуметтік, экономикалық, технологиялық және нормативтік салаларды қамтиды. Зерттеулер көрсеткендей, әлеуметтік және нормативтік кедергілер жаңартылатын энергияны пайдалануға тікелей әсер ететін факторлар, ал экономикалық кедергілер жанама, бірақ елеулі әсер етеді. Зерттеуде жаңартылатын энергияны қолжетімді және тартымды ету үшін осы кедергілерді жою қажеттігі атап өтілді, осылайша жергілікті қоғамдастықтар мен өндірушілер сияқты барлық тараптар пайда көреді. Осыған қарамастан, дамушы экономикалар елдері осы қиындықтарды шешудің шығармашылық тәсілдерін ойлап тапты. Мысалы, Үндістан жаңартылатын энергия саласында айтарлықтай жетістіктерге қол жеткізді, бұл үрдіс басқа елдердің таза технологияларды қабылдауын көрсетеді. Әр елдің тұрақты дамуы барысында кездесетін ерекше тәсілдер мен проблемалар одан әрі даму үшін пайдалы идеяларды ынталандырады. Таза технологияның табыстылығын анықтайтын тағы бір фактор - оны жұртшылық қалай қабылдауы және оның әлеуметтік әсері. Қоғамның қатысуы және осы технологиялардың байқалатын пайдасы олардың қабылдануы мен танымалдылығына әсер етуі мүмкін. Өзара тиімділік идеясы жаңартылатын энергия көздерін экологиялық таза, тиімді және өндірушілерге тиімді ету арқылы қалыптасады. Германия әлемдегі жаңартылатын энергия көздерінің көшбасшыларының бірі болды, ал олардың күш-жігері Жапониядағы 2011 жылғы ядролық электр станциясының ыдырауынан кейін жетістіктерді жеделдетті, 2022 жылға дейін барлық 17 реакторды сөндіру туралы шешім қабылдады. Бұл Германияның соңғы мақсаттарының бірі ғана. Ал Германия 2050 жылға қарай жаңартылатын энергияны пайдалануды 80%-ға жеткізуді көздеп отыр, ал қазіргі уақытта бұл көрсеткіш 47% (2020). Германиядағы Energiewende жаңартылатын энергияға арналған күш-жігердің үлгісі болып табылады, оның мақсаты - жаңартылатын ресурстарды жедел қабылдау арқылы 2050 жылға дейін парниктік газдар (ПГ) шығарындыларын 80% -ға азайту. Қоршаған орта мәселелерін және ядролық энергияны жою туралы жалпыұлттық келісімді қарастыруға бағытталған бұл саясат технологияларды қабылдауға бағыттау және орнықты энергияны пайдалануға жол ашуда мемлекеттік саясат пен инвестициялардың маңызды рөлін көрсетеді. Энергияны жаңартуды көлік және жылу салаларында үлгі етудің кедергілері: жаңартылатын энергияны қолданыстағы инфрақұрылымға енгізу, технологияларды ауыстырумен байланысты экономикалық шығындар және тұтынушылардың жаңа энергия шешімдерін кеңінен қабылдау қажеттілігі. Сонымен қатар, Германия теңіздегі желден алынатын жаңартылатын энергияға инвестиция құюда және оның инвестициясы Германиядағы жел энергиясының үштен бір бөлігін құрайды деп күтілуде. Таза технологияның маңыздылығы Германияның көлік секторына да әсер етті, ол оның шығарындыларының 17 пайызын өндіреді. Германиядағы танымал Mercedes Benz, BMW, Volkswagen және Audi автомобиль өндірушілері Германияның энергияны пайдалану қозғалысына жаңа электрлік көліктермен қамтамасыз етуде. Африка мен Таяу Шығыс елдері күн энергиясының әлеуетті үлесі мен жаңа нарығы үшін әлемнің назарын аударды. Таяу Шығыс елдері табиғи ресурстарын, яғ�...