Кіріспе
3-ші Украина майданы (орысша: Третий Украинский фронт) - Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кеңес Қызыл Армиясының майданы. 1943 жылы 20 қазанда, 16 қазандағы Ставка бұйрығы негізінде, Оңтүстік-Батыс майданы деп аталып құрылды. Оның құрамына 1-ші гвардиялық армия, 8-ші гвардиялық армия, 6-шы, 12-ші және 46-шы армиялар және 17-ші әуе армиясы кірді. Кейіннен оған 5-ші шок, 4-ші және 9-шы гвардиялық армиялар, 26-шы, 27-ші, 28-ші, 37-ші, 57-ші армиялар, 6-шы гвардиялық танк армиясы және болгар бірінші, екінші және төртінші армиялары кірді. Дунай флотилиясы майданның оперативтік бақылауына тағайындалды. Бұған 83-ші теңіз жаяу әскер бригадасы да кірді.
The 3rd Ukrainian Front (Russian: Третий Украинский фронт) was a Front of the Soviet Red Army during World War II. It was founded on 20 October 1943, on the basis of a Stavka order of October 16, 1943, by renaming the Southwestern Front. It included 1st Guards Army, 8th Guards Army, 6th, 12th, and 46th Armies and 17th Air Army. Later it included 5th Shock, 4th and 9th Guards Army, 26th, 27th, 28th, 37th, 57th Army, 6th Guards Tank Army, and the Bulgarian First, Second and Fourth Armies. The Danube Flotilla was assigned to the Front's operational control. This included the 83rd Naval Infantry Brigade.
Запорожье мен Днепропетровск шабуыл операциялары
1943 жылдың қазан айының бірінші жартысында армия генералы Родион Малиновскийдің қолбасшылығындағы Оңтүстік-Батыс майданы (20 қазаннан бастап 3-ші Украина майданы) Неміс пантерлері Вотан желісіне шабуыл жасауды, кейіннен төменгі Днепр шайқасында Днепрдің шығыс жағалауындағы Изыум Днепропетровск осьіндегі көпір бастарын қамтамасыз етуді тапсырды. Бірақ көпірдің алғашқы бастауы сәтсіз аяқталды. Жаңа шабуылға үш жаяу әскер: 8-ші гвардия, 3-ші гвардия және 12-ші армия, және екі корпус, 1-ші гвардия механикаландырылған және 23-ші танк 17-ші әуе армиясымен әуе көмегін қамтамасыз ету үшін жиналды. 1943 жылдың 10 қазанында Чуйковтың 8-гвардиясы шабуылға түсті, 13 қазанда танк корпусы қосылды; 12-армия солтүстіктен шабуыл жасады, ал 3-гвардия Запарожияның оңтүстігінен шабуыл жасады. Немістер Запорожьеден кері шегінді, өздері артында Днепрден өтетін темір жол көпіріне зақым келтірді. 23 қазанда Малиновский Днепропетровскті басып алып, Днепр бұрылысының шығысында бірінші танк армиясын тұтқындағысы келді. 8-гвардиямен бірге ол неміс күштерін Днепрдің батыс жағалауында Днепропетровск пен Днепродзержинск арасында тұтқындауға тырысты, бұл жерде үлкен Днепр гидроэлектр станциясы орналасқан. 46-армия бөлімдері бөгеттің неміс әскерлері кері шегінуінің алдын алу үшін станцияға уақытында жетуге тырысты. 25 қазанда Днепропетровск алынды, бірақ қондырғылар мен бөгет ішінара қиратылды. Сонымен бірге, Кониевтің 2-окраин майданы 7-ші гвардиялық армиямен бірге солтүстіктен Кривий Рихке қарай шабуыл жасады, бірақ 1-ші танк армиясы осы уақытқа дейін құтқарылды, өйткені Кониевтің Кривий Рихке шабуыл жасауы Херсонның солтүстігіндегі Ингулец өзенінде тоқтады. Алайда, Полтавадан солтүстікке қарай орналасқан 1-ші Украина майданына қолбасшылық ететін Ватутин Кривий-Рихтен солтүстікке қарай енген 5-ші гвардиялық танк армиясын жіберді, оны тек өсектеген неміс қорғанысы мен өзінің логистикалық құйрығының ұзындығы тоқтатты. Қорытындысында, екі операция да екі майданға Кремченчуг Днепропетровск көпіршігін құруға мүмкіндік берді. Кейін 6-армия бөлімдері Запорожьеден оңтүстікке қарай көпір бастарын басып алды, ал желтоқсанның соңында 2-украин майданымен бірге Днепрдің негізгі стратегиялық бекінісін ұстады. Украинаның оң жағалауын 3-ші Украина майданының әскерлері 1944 жылы Никополь Кривой Рог операциясы арқылы 4-ші Украина майданымен бірлесіп азат еткеннен кейін, Ингулец ауданына барып, онда наурыз-сәуір айларында Николаев Одесса ауданында шабуылға түсті. Березнеговатое-Снигиревка шабуыл операциясын жүргізгеннен кейін майдан Одессаға шабуыл жасауға дайындалды. Одесса шабуыл алдында 3-украиндік күш күштері едәуір күшейтілді. Ол қазір жеті армияны: 5-ші шок армиясын, 6-шы армияны, 8-ші гвардиялық армияны, 28-ші армияны, 37-ші армияны, 46-шы армияны және 57-ші армияны қамтыды. Малиновский сонымен қатар генерал-лейтенант Плиевтің қолбасшылығындағы 4-ші гвардиялық ат әскерлері корпусы мен 4-ші механикаландырылған корпустан тұратын ат әскерінің механикаландырылған тобын құрды. Мақсат - Николаев порты мен Қара теңіздегі үлкен Одесса порты. Шабуыл 1944 жылы 6 наурызда басталды, сонда Кеңес әскерлері Ингулет, Висун және Ингуль өзендерін басып алды. Олар Қара теңіз флотына оңтүстік Украинаны азат етуді аяқтауда көмектесті, Молдавия ССР-інің үлкен бөлігін азат етті және Днестр өзенінің оң жағалауындағы көпір бастарын, соның ішінде Кицканский көпір басын басып алды.
Румыния мен Болгария
1944 жылдың тамызында 3-ші Украина майданы Яссы-Кишинев шабуылға қатысып, Молдавияның барлық адамдарын босатты, ал Румыния Германияға соғыс жариялады. 8 қыркүйекте дипломатиялық байланыстарды бұзып, Болгарияға соғыс жариялағаннан кейін, Кеңес әскерлері Болгария аумағына кірді және елдің бір бөлігін басып алды. Келесі күні болгар коммунистері бастаған коалиция төңкеріс ұйымдастырып, үкіметті басып алды, ақырында тарапты ауыстырып, Германияға соғыс жариялады. 28 қыркүйек пен 20 қазан 1944 ж. 3-Украина майданы Югославия Халықтық азаттық армиясымен бірлесіп, Болгариядағы Отан майданының әскерлерінің қатысуымен Югославияның астанасы Белградты және Сербияның көп бөлігін азат етті. 1944 жылдың қазаны мен 1945 жылдың ақпанында 3-ші Украина майданының күштері Будапешт қоршауына қатысты, оның ішінде 46-армия да болды. Оның әскерлері Дунайдан өтіп, оң жағалаудағы көпірдің басын басып алды. 1945 жылдың қаңтар айында олар жаудың қарсы шабуылдарын теріске шығарып, Будапештте қоршалған күштерді босатуға тырысты, ал наурыз айында неміс операциясы кезінде Фрюллингсервахенде қарсы шабуыл жасалып, неміс әскерлері Балатон көлінің аумағында сындырылды. Бұл шайқастың сәтті аяқталуы 16 наурызда Вена шабуылдарының басталуына мүмкіндік берді. Осыдан кейін майдан күштері Венгрияны азат етіп, Австрияның шығыс бөлігінен жауды қуып, оның астанасы Венаны басып алды. Фронт құрамына 57-ші армия кірді. 1945 жылы 15 маусымда Ставка директивасы негізінде майдың 29 күні май майдан таратылды және оңтүстік күш тобы ретінде қайта ұйымдастырылды. 26-армия 37-армиямен бірге SGF-ге біріктірілді.