Кіріспе
Әскер, жалпы мағынасынан өзгеше, "елдің қарулы күштері" немесе оның "жер күштері" ретінде әртүрлі елдердің, соның ішінде Кеңес Одағының әскери құрамының бір түрі болып табылады. Бұл мақала жеке мақалалары жоқ Кеңес әскерлері туралы анықтамалық мәліметтердің орталық нүктесі болып табылады және Кеңес әскерлері мен АҚШ және Ұлыбританиядағы олардың әріптестері арасындағы кейбір айырмашылықтарды түсіндіреді. Ресей азамат соғысы кезінде Кеңес әскерлерінің көп бөлігі тәуелсіз мылтық пен атқыштар дивизияларынан тұрды, ал корпустар сирек кездесетін. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кеңес әскерлеріне барлық қару түрлерінен (общевойсковые), танкіден (танковые), әуеден (воздушные) және әуе қорғанысынан (противо воздушной обороны (ПВО)) әскерлер кірді. Олардың құрамында қарулы күштердің тиісті түрлеріне немесе қызмет саласына, мысалы, мылтық корпусына қарасты бірнеше корпус, дивизия, бригада, полк және батальон болды. 1941 жылдың маусым айындағы төтенше жағдай кезінде тәжірибесіз командирлердің екі немесе үштен астам бағынышты корпустары бар әскерлерді басқаруда қиындықтар туындады, сондықтан бірнеше әскер таратылды, кейін соғыс барысында қайта құрылды. Осылайша, 1941 жылдың 15 шілдесіндегі Кеңес Жоғарғы Бас штабының (Ставканың) 01 нөмірлі бұйрығы Қызыл Армияның күштік құрылымына бірнеше өзгерістер енгізді, оның ішінде мылтық корпусы штабын тарату және мылтық дивизияларын тікелей мылтық армиясы штабына бағындыру. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін армия төрт немесе бес дивизиядан қайта ұйымдастырылды, бұл көбінесе басқа елдердің әскери корпустарына балама болып табылды. Соғыс кезінде Кеңес әскерінің армиясы әдетте майданға бағынышты болды. Бейбіт уақытта армия әдетте әскери округке бағынышты болды.
An army, besides the generalized meanings of ‘a country's armed forces’ or its ‘land forces’, is a type of formation in militaries of various countries, including the Soviet Union. This article serves a central point of reference for Soviet armies without individual articles, and explains some of the differences between Soviet armies and their U. S. and British counterparts. During the Russian Civil War, most Soviet armies consisted of independent rifle and cavalry divisions, and corps were rare. During World War II, Soviet armies included the all arms (общевойсковые), tank (танковые), air (воздушные), and air defence (противо воздушной обороны (ПВО)) armies which included a number of corps, divisions, brigades, regiments and battalions belonging largely to the appropriate branch of the armed forces or of the arm of service, such as the rifle corps. In the emergency of June 1941 it was found that inexperienced commanders had difficulty controlling armies with more than two or three subordinate corps, so several armies were disbanded, to be reformed later in the war. Thus Soviet High Command's (Stavka's) Circular 01, of July 15, 1941, directed several changes to Red Army force structure, including the elimination of rifle corps headquarters and subordination of rifle divisions directly to rifle army headquarters. Following the Second World War, an army was reorganised with four or five divisions, often equivalent to a corps in the militaries of other countries. During a war, an Army of the Soviet military was typically subordinated to a front. In peacetime, an army was usually subordinated to a military district.
Тарих
Құрылымы мен мөлшері жағынан үлкен айырмашылықтар болды. Мысалы, 1944 жылғы қазан айындағы Дебрецен шайқасында 27-ші армия тоғыз атқыштар дивизиясы, артиллерия дивизиясы және төрт румыниялық жаяу әскер дивизиясынан тұратын ірі ұйым болды. Ал 40-шы армияда салыстырмалы түрде тек бес атқыштар дивизиясы болды. Екі армия да Екінші Украина майданының құрамына кірді. Кеңес әскерлеріне берілген арнайы атақтардың қатарында Қызыл Ту орденін алған әскерлерге берілетін Қызыл Ту армиясы және соққы армиясы болды. Рейхстаг үстіндегі танымал тудың суреті 3-ші соққы армиясының 150-ші атқыштар дивизиясының сарбаздарына тиесілі еді. Соғысқа дейінгі жоспарлау бойынша соққы армиялары арнайы тежеулі күштер ретінде қарастырылды, сондықтан 1-ші соққы армиясы 1941 жылғы қараша-желтоқсан айларында Мәскеудің солтүстігіндегі желтоқсан айындағы қарсы шабуылды бастау үшін құрылды. 1942-1943 жылдардың қысқы науқандарында барлығы бес соққы армиясы құрылды: 2-ші (бұрынғы 26-шы армия), 3-ші және 4-ші (бұрынғы 27-ші армия). Сталинградтық қарсы шабуыл кезінде 5-ші соққы армиясы осындай құралымның соңғысы болды. 2-ші соққы армиясы үш рет қайта құрылды, ең әйгілісі Ленинградтың оңтүстігіндегі Любан операциясында қоршауға түскеннен кейін болды, сол кезде оның командирі генерал Андрей Власов неміс жағына өтті. 1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысында ерекше көзге түскен армиялар көбінесе гвардиялық армияларға айналды. Олардың ішінде 8-ші гвардиялық армия да болды. Екінші дүниежүзілік соғыс барысында Кеңес армиясына қосылатын қолдау бөлімшелерінің саны артып, күрделенді. 1945 жылға қарай Кеңес армиясының құрамында миномет, танкке қарсы, әуе шабуылына қарсы, гаубица, гаубица-зеңбірек, реактивтік гранататар, жеке танк, өздігінен жүретін артиллерия, бронепоезд, от тастағыш және инженерлік-саперлік бөлімшелері болды. Әсіресе, соғысқа қарай артиллериялық құралдар мен атқыштардың арақатынасы артты, бұл жаяу әскердің көптеген шығындарынан кейін адам күшінің азаюына байланысты, өрт күшін күшейту қажеттігін көрсетеді. 1963 жылғы ЦРУ/ҚАҚ бағалауларында біріктірілген қарулы армиялар төрт моторлы атқыштар дивизиясы мен бір танк дивизиясынан, ал танк армиялары төрт танк дивизиясынан тұратыны, олардың «жоспарлау және оқу мақсатында қолданылатын соғыс уақытындағы ұйым» екені айтылды. (б. 16/105) Кеңес Әуе күштерінен майдандарға әуе армиялары бекітілді. Олар екі-үш авиация корпусынан құралды. 16-шы әуе армиясы ең ұзақ қызмет еткендердің бірі болды және 2009 жылға дейін Мәскеу әскери округінде әрекет етті.
From the Soviet Air Force, air armies were attached to fronts. They were made up of two to three aviation corps. The 16th Air Army was one of the longest serving, and was active until 2009 in the Moscow Military District.
Тұрақты әскерлер
Армия жазбалары 1-ші армия 1-ші құрама Украинада 1918 жылдың көктемінде шайқасты. 2-ші құрама шығыс майданында соғысты. 2-ші армия 1-ші құрама Украинада, 1918 жылдың көктемінде шайқасты. 2-ші құрама шығыс майданында соғысты. 3-ші армия 1-ші құрама Украинада, 1918 жылдың көктемінде шайқасты. 2-ші құрама шығыс майданында соғысты. 3-ші құрама батыс майданында соғысты, 1920 жылы. 4-ші армия 1-ші құрама Украинада, 1918 жылдың көктемінде шайқасты. 2-ші құрама шығыс майданында соғысты. 3-ші құрама батыс майданында соғысты, 1920 жылы. 4-ші құрама оңтүстік майданында соғысты, 1920 жылы. 5-ші армия 1-ші құрама Украинада, 1918 жылдың көктемінде шайқасты. 2-ші құрама шығыс майданында соғысты. 6-шы армия 1-ші құрама Солтүстік майданында, Архангельск қаласының оңтүстігінде соғысты. 2-ші құрама Оңтүстік майданында, Врангель жеңілген кезде соғысты. 7-ші армия Батыс майданында Петроградты қорғады. 8-ші армия Оңтүстік майданында соғысты. 9-шы армия Оңтүстік, Оңтүстік-Шығыс және Кавказ майдандарында соғысты. 10-шы армия Оңтүстік, Оңтүстік-Шығыс және Кавказ майдандарында соғысты. 11-ші армия Солтүстік Кавказдың Қызыл Армиясынан құрылды және Оңтүстік, Оңтүстік-Шығыс және Кавказ майдандарында соғысты. 12-ші армия 1-ші құрама Солтүстік Кавказдың Қызыл Армиясынан құрылды. 2-ші құрама 1-ші және 3-ші украин Қызыл Армияларынан құрылды және Батыс, Оңтүстік және Оңтүстік-Батыс майдандарында шайқасты. 13-ші армия Ресей Азамат соғысы кезінде Кожевников тобынан құрылды және Оңтүстік, Оңтүстік-Батыс және тағы да Оңтүстік майдандарында шайқасты. 14-ші армия Ресей Азамат соғысы кезінде Латвия Қызыл Армиясынан құрылып, Батыс майданында соғысты. 15-ші армия Ресей Азамат соғысы кезінде 2-ші украин Қызыл Армиясы мен Қырым Қызыл Армиясынан құрылды және Оңтүстік және Оңтүстік-Батыс майдандарында шайқасты. 16-шы армия Ресей Азамат соғысы кезінде Литва-Белоруссия Қызыл Армиясынан құрылып, Батыс майданында соғысты. Солтүстік Кавказдың Қызыл Армиясы Кавказда, 1918 жылы. Украин Қызыл Армиясы кейіннен 1-ші және 3-ші украин Қызыл Армияларына бөлінді. 1-ші украин Қызыл Армиясы Киевтен батысқа қарай, 1919 жылы соғысты. 2-ші украин Қызыл Армиясы Екатеринославтан/Катеринославтан шығысқа қарай, 1919 жылы соғысты. 3-ші украин Қызыл Армиясы Одессаға жақын, 1919 жылы соғысты. Қырым Қызыл Армиясы Қырымда, 1919 жылы. Латвия Қызыл Армиясы Латвияда, 1919 жылы. Литва-Белоруссия Қызыл Армиясы Литва мен Белоруссияда, 1919 жылы.
Бірлескен қарулы әскерлер
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 79 біріккен қарулы күштер армиясының штабы құрылды, солардың 16-сы соғыс кезінде тұрақты түрде таратылды, ал 20-дан астамы басқа армия, майдан немесе әскери округ штабына айналдырылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Кеңес әскерлері біріктірілген қарулы әскерлер (общeвойсковые армии) деп аталды, кейде суық соғыстың басында барлық қарулы әскерлер деп аударылды. Армия құрылған күні таратылған күні Ескертулер 1 Қызыл Ту Армиясы 1938 жылғы шілде 1953 жылғы 14 сәуірде Қызыл Туда құрылған 1938 жылғы шілдеде Қиыр Шығыс МД-де 1-ші Жағалау (немесе Теңіз) Армиясы ретінде құрылды, 1940 жылғы шілдеде 1-ші Қызыл Ту Армиясы болып қайта тағайындалды. Кеңес алысқа шығыс майданында қызмет етті. 2-Қызыл Ту армиясы 1938 жылғы шілде 1945 жылғы 15 желтоқсан Совет алысқа шығыс майданында қызмет етті. 3-ші армия 1939 жылғы шілде 1945 жылғы шілде Совет батыс майданында қызмет еткенде 1941 жылдың маусым-шілде айларында жойылған. Екі рет реформаланды, бүкіл соғыстан аман қалды және 1945 жылғы шілдеде Минск әскери округінің штабы ретінде қайта ұйымдастырылды. 4-ші армия 1939 жылғы тамыз 1992 жыл Советтердің Батыс майданының бөлігі ретінде соғыс басталды. 1941 жылдың 23 шілдесінде 4-ші армияның штабы Орталық майданның штабы болды. 1944 жылдың қаңтарында 34-ші армияның штабынан қайта құрылды. 5-ші армия 1939 жыл Штаб ресми түрде таратылды 1941 жылғы 25 қыркүйек. Қазанда Кеңес Одағының Қиыр Шығыс майданында реформаланды, көптеген операцияларға, соның ішінде Қиыр Шығыстағы Маньчжурияға шабуылға қатысты. Әлі де Ресейдің құрлықтық күштері құрамында белсенді. 6-армия 1939 жылдың тамызы Соғыс басталған кезде әлі де белсенді, Кеңес Одағының Оңтүстік-Батыс майданының бөлігі. 1941 жылдың 10 тамызында штаб таратылды. 1941 жылы екі рет, 1942 жылы тағы екі рет реформаланды. 1944 жылдың желтоқсанында реформаланды және 1945 жылдың шілдесінде Воронеж әскери округінің штабы болды. 1952 жылы реформаланды және 1997-98 жылдары таратылды. 2010 жылы реформаланды. 7-ші армия 1940-1944/5 1944 жылғы 18 желтоқсан штаб-пәтері қайта тағайындалды 9-шы гвардиялық армия штабы (басқа ақпарат бойынша, 9-шы гвардиялық армия 1945 жылдың қаңтарында жеке әуе десанттық армия штабынан құрылды). Соғыстан кейін қысқа уақытқа Орталық күштер тобының бөлігі ретінде Австрияда орналасты, 1946 жылы ол тоғыз дивизияны құрайтын үш атқыштар корпусынан тұрды. 8-ші армия 1939 жылғы қазан 1945 жыл 1939 жылғы қазанда Ленинград әскери округінің Новгород армия тобынан құрылды. 1940 жылдың жазынан бері Балтық әскери округінің бөлігі. Соғыстан аман қалды және 1945 жылдың қыркүйегінде таратылды (шілде?), Новосибирск қаласындағы Батыс Сібір әскери округінің штабы болды. 9-армия 1941 жылғы маусым 1943 жылғы қазан Одесса әскери округінің құрамында армия штабы құрылды. 1940 жылдың жазында Бесарабия мен Солтүстік Буковинаны Кеңес Одағының басып алуына қатысты. Соғысты Одесса әскери округінде бастады, ол Оңтүстік майданға айналды. Штаб-пәтер 1943 жылдың 29 қазанында таратылды. 10-армия 1939-1944 1939 жылғы қыркүйекте Мәскеу әскери округінде құрылды және Батыс арнайы МД-ға орналастырылды. 1939 жылы Польшаға шабуылға қатысқан. 1941 жылғы 22 маусымда Советтер одағының Батыс майданының бір бөлігі. Неміс әскерлері жойған. Бас штаб ресми түрде 1941 жылғы 5 шілдеде таратылды. 1941 жылы үш рет реформаланды. 11-армия 1939 жылғы желтоқсан 1943 жыл Соғыс басталғанда Солтүстік-Батыс майданның бөлігі. Бас штаб 1943 жылдың 18 желтоқсанында таратылды. 12-ші армия 1939 жылғы қараша 1943 жыл Бұрынғы Киев арнайы ДМ-нің Оңтүстік атқыштар механикаландырылған армия тобы. 1939 жылдың күзінен бастап кейбір жерлерде армия "1-ші ат әскері" деп аталды, бұл құралымның Азамат соғысындағы даңқын еске түсірді. Бұл соғыс Кеңес Одағының Оңтүстік-Батыс майданында басталды. 1941 жылғы 10 тамызда, 6-шы және 18-ші армиялармен бірге Киевтің оңтүстігінде қоршауға алынғанынан кейін штаб таратылды. 1941 жылы екі рет реформаланды және 1943 жылдың сәуір айының ортасында бұрынғы 5-ші танк армиясын қайтадан реформалады. 13-ші армия 1941 жылғы сәуір 1991 жыл шамасында? Екінші дүниежүзілік соғысты бастаған. Ол тек соғыс емес, сонымен қатар бүкіл "салқын соғыс" кезінде де, КСРО-ның ыдырауына дейін өмір сүрді. Әлі де Украинаның 13 армия корпусында қызмет етеді. 14-ші армия 1939 1953 Екінші дүниежүзілік соғыста, бұрынғы Ленинград әскери округінің Мурманская оперативтік тобы. 1939 жылы қазанда әскери мәртебеге көтерілді. Қысқы соғыс аяқталғаннан кейін ол Кола түбегінде қалды, Беломорский әскери округінің қолбасшылығына кірді және екі атқыштар корпусы болды. 1944 жылы Карелия майданында Петсамо-Киркенес операциясы жүргізілді, оның ішінде 45-ші атқыштар дивизиясы болды. 1945 жылғы 31 шілдеде штаб таратылды және қызметкерлер Беломорский әскери округінің штабын толықтыру үшін пайдаланылды. Армия 1948 жылы 126-шы жеңіл тау атқыштар корпусымен және 1222-ші артиллерия полкімен қайта құрылды. Кейбір деректерге сәйкес, оны Чукоткада пайдалану және соғыс жағдайында Аляскаға десант түсіру жоспарлары болған. Сталиннің қайтысынан кейін 1953 жылы таратылды. 15-ші армия 1918 19 1993 Екінші дүниежүзілік соғыста штаб 1940 жылдың шілдесінде Совет алысқа шығыс майданында 20-шы атқыштар корпусының штабы негізінде құрылды. Соғыс аяқталғаннан кейін және Маньчжурияға шабуыл аяқталғаннан кейін 15-ші армия бірден Камчатка мен Курил аралдарына көшірілді. Жапонияның жеңіліссіз жеңілімінен кейін оның құрамы айтарлықтай өзгерді. Ол 2 атқыштар корпусынан (8 дивизия) және екі бекітілген аймақтан тұрды. 16-шы армия 1941 жылғы 14 шілде 1945 жылғы қазан Барбаросса операциясынан бұрын 1940 жылдың шілдесінде Даурияда орналасқан күштерді біріктіре отырып, 16-шы армия штабы Трансбайкал әскери округінде құрылды. 1941 жылдың маусымында ол (алты Трансбайкал дивизиясымен) Украинаға көшірілді және Киев арнайы МД-ге бағындырылды. 1941 жылғы 8 тамызда штаб Смоленск батысындағы қоршаудан кейін таратылды. 1941 жылы үш рет реформаланды; Баграмян басшылығымен 16-шы армия 1943 жылғы ақпан айындағы Брянск шабуылы кезінде өте жақсы өнер көрсеткендіктен, армия 11-ші гвардиялық армия болып қайта тағайындалды. Кейінірек 1945 жылы Қиыр Шығыста қысқа уақытқа қайта құрылды. 17-ші армия 1940 жылғы маусым 1945 жылғы қазан Трансбайкал әскери округінің 1-ші армия тобынан (Ленский 2001) құрылды. Маньчжурияға шабуыл кезінде 17-ші армияға 209-шы атқыштар дивизиясы, 278-ші атқыштар дивизиясы, 284-ші атқыштар дивизиясы, 70-ші және 82-ші жеке танк батальондары және басқа да артиллерия және танкке қарсы бөлімдер кірді. Ол Жапониямен соғыс аяқталғаннан кейін төрт айдан кейін өмір сүруін аяқтады. 18-ші армия 1941 жылғы 25 маусым 1946 жыл Армия штабы Харьков әскери округінің штабынан құрылды және алты дивизияны қолға алып, Оңтүстік майданға қосылды. Армия штабы Уман шайқасында жойылды. Жаңартылды, 1943 жылғы Керчь-Эльтиген операциясына қатысты. Соғыстан кейін Карпат әскери округі мен Солтүстік Буковина аумағында тау армиясы болды, онда ол 1946 жылдың мамырында таратылды. Оның кейбір бөлімдері 8-ші механикаландырылған армия штабын құру үшін пайдаланылды. 19-шы армия 1941 жылғы 2 шілде 1945 жылғы маусым Армия штабы Солтүстік Кавказ әскери округінің штабынан құрылды; Бас штабтың нұсқауымен ол Украинадағы Черкассыға бес Солтүстік Кавказ дивизиясымен көшірілді және "НҚМО штабының жедел тобы" ретінде тағайындалды. Содан кейін ол Бас қолбасшылық резервіне енгізілді. Армия штабы 1941 жылғы 20 қазанда ресми түрде таратылды, оның ішінде 89-шы атқыштар дивизиясының бірінші құрамымен бірге Вязма қалтасында жойылды. 1941 жылы үш рет реформаланды және соғыстан кейін 1947 жылға дейін Польшада қалды, екі гвардиялық атқыштар корпусы алты дивизиядан тұрды. 20-шы армия 1941 жылғы маусым 1941 жылғы 20 қазан 20-шы армия штабы Орел МД штабынан құрылды, 1941 жылғы 25 маусымға дейін Смоленскке көшірілді және Бас қолбасшылық резервіне енгізілді. Армия штабы Вязма қалтасында қоршалып, жойылғаннан кейін таратылды. 1941 жылғы қарашада Мәскеу шайқасы үшін қайта құрылды, 331-ші және 350-ші атқыштар дивизияларынан және үш жеке бригададан тұрды. Батыс майданының құрамында шайқасты. 1942-43 жылдары Ржев-Сычевск көпірінде әрекет етті және Ржев-Вязма шабуыл операциясына қатысты. 1944 жылы Ставка резервінің бөлігі болды, содан кейін Калинин майданына және Ленинград майданына қайта тағайындалды. 1944 жылғы сәуірде 3-ші Балтық майданының құрамында таратылды. 21-ші армия 1941 жылғы 2 шілде 1945 жылғы 30 шілде Волга әскери округінің штабынан құрылды, армия штабы 1941 жылғы 25 маусымға дейін Черниговке көшірілді, Бас қолбасшылық резервіне қосылды. Штаб 1943 жылғы 16 сәуірде "Гвардиялық" мәртебесіне ие болды және 6-шы гвардиялық армия штабы болып қайта тағайындалды. 22-ші армия...
Күзет әскерлері
Армия құрылған күні таратылған күні Ескертулер 1-ші гвардиялық армия алғаш құрылды 1942 жылдың тамызы 1991-92 жж. 2-ші резервтік армиядан құрылды. Үш рет реформаланды. Соғыс аяқталғаннан кейін армия өзінің бірқатар бөлімдерімен бірге Орталық Азияға көшірілді, онда оның штабы 1945 жылдың шілдесінде Түркістан әскери округінің штабы болды. 306-шы және 376-шы атқыштар дивизиялары тау атқыштар дивизияларына айналды. 1991-92 жж. немесе одан кейін Украинаның Құрлық әскерлерінде әрекет етті. 2-ші гвардиялық армия қазан 1942 1945 Соғыстан кейін армия екі гвардиялық корпуспен (алты дивизия) Мәскеу әскери округіне оралды. Фесков және басқалардың айтуынша, армия штабы 1950 жылдардағы қысқартулардан кейін тек қағаз жүзінде болды, бірақ бірнеше офицерден тұратын операциялық топ болған болуы мүмкін. 3-ші гвардиялық армия желтоқсан 1942 1945 Осы армияның барлық құрамалары (287-ші және 389-шы атқыштар дивизияларымен 76-шы атқыштар корпусынан басқа) 1945 жылдың жазында таратылды, ал армия штабы Волга әскери округінің құрамына қайта ұйымдастырылды. 4-ші гвардиялық армия 16 сәуір 1943 1947 24-ші армияның қайта тағайындалуы. 5-ші гвардиялық армия 16 сәуір 1943 1947 66-шы армияның қайта тағайындалуы, 1943 жылдың сәуір айы. Армия 1946-1947 жылдары Австриядан Батыс Украина аумағына келді, онда ол таратылды, Австрияда қалған кейбір дивизияларымен (13-ші гвардиялық МД және 95-ші атқыштар дивизиясы) салыстырғанда. Таратылғанға дейін үш гвардиялық атқыштар корпусына (9 дивизия) ие болды. 6-шы гвардиялық армия 16 сәуір 1943 1947 21-ші армияның қайта тағайындалуы, 1943 жылдың басында. Балтық әскери округінде болған кезде 1947 жылы таратылды. 7-ші гвардиялық армия 16 сәуір 1943 1992 64-ші армияның қайта тағайындалуы, 8-ші гвардиялық армия 16 сәуір 1943 1992 Сталинград шайқасынан кейін 62-ші армияның қайта тағайындалуы. 9-шы гвардиялық армия қаңтар 1945 1946 Дэвид Гланц 1944 жылдың қазан айында Септер әуе десанттық армиясы құрылған деп жазады. Содан кейін 1944 жылдың желтоқсан айында 7-ші армия штабы мен Септер әуе десанттық армия негізінде 9-шы гвардиялық армия құрылды, ал 37-ші, 38-ші және 39-шы гвардиялық атқыштар дивизиялары 1945 жылдың ақпан айында Венгрияға қосылды. Содан кейін Вена және Прага шабуылдарына қатысты. 1946 жылы Мәскеу ауданында әуе десанттық күштерінің штабы болып қайта тағайындалды. 10-шы гвардиялық армия сәуір 1943 1948 30-шы армияның қайта тағайындалуы, 16 сәуір 1943. 1945 жылдың қазан айында армия Эстон КСР-інде болды, Ленинград әскери округінің құрамына кірді және төрт гвардиялық атқыштар корпусына ие болды: 7-ші гвардиялық атқыштар корпусы (Хаапсалу, Эстон КСР); 15-ші гвардиялық атқыштар корпусы (Раквере, Эстон КСР); 19-шы гвардиялық атқыштар корпусы (Вальга, Эстон КСР); және 41-ші гвардиялық атқыштар корпусы. 1946 жылдың 6-сы 15-ші және 41-ші гвардиялық атқыштар корпустары таратылды. 1947 жылдың сәуірінде 7-ші гвардиялық атқыштар корпусы таратылды, содан кейін екі айдан кейін 19-шы гвардиялық атқыштар корпусы таратылды. Дивизиялар енді тікелей армияға бекітілді. 1948 жылдың 30 наурызында 4-ші гвардиялық атқыштар корпусы болып қайта аталды. 1950 жылдардың басына дейін ол әлі де Эстонияда болды, оның құрамына 1-ші пулемет-артиллерия дивизиясы (бұрынғы теңіз жаяу әскері) және бірнеше гвардиялық дивизиялар кірді: 36-шы гвардиялық механикаландырылған дивизия, ол 8-ші гвардиялық мотоатқыштар дивизиясы болды (Холм 2015 растағандай, 4-ші гвардиялық армия құрамында), 7, 8, 118, 122-ші атқыштар дивизиялары (кейбіреулері бригадаларға айналды). 11-ші гвардиялық армия сәуір 1943 1997 16-шы армиядан 16 сәуір 1943 ж. құрылды. Орел шабуылына (Кутузов операциясы), Брянск, Городок, Багратион операциясына, Гумбинен операциясына және Шығыс Пруссия шабуылына қатысты. Соғысты Балтық әскери округінде аяқтады. 1997 жылы Калининград арнайы аймағында (КОР) таратылды, Балтық флотының Құрлық және жағалау қорғаныс күштерін құру үшін. 14-ші гвардиялық армия 1956 1995 10-шы Будапешт гвардиялық атқыштар корпусының негізінде Одесса әскери округінде құрылды. Оның құрамына корпустың штабы және төрт мотоатқыштар дивизиясы кірді: 28-ші, 59-шы, 86-шы гвардиялық, 48-ші және 180-ші. Соғыс суық соғыс аяқталғаннан кейін ол Транснистрия соғысына тартылды. 18-ші гвардиялық армия 1957 1979 Соғыстан кейін құрылды, Германиядағы Кеңес әскерлері тобында қызмет етті, бірақ 1979 жылы Германиядан шығарылды және кейін таратылды. 20-шы гвардиялық армия 1960 Соғыс аяқталғаннан кейін Германиядағы Кеңес әскерлері тобының бір бөлігі болды.
Танк және механикаландырылған әскерлер
Әдетте екі немесе үш танк және механикаландырылған корпустардан тұрады. Гвардиялық танк әскерлері бірнеше гвардиялық танк пен механикаландырылған корпустардан құралған. Армия құрылған күні таратылған күні Ескертулер 1-ші гвардиялық танк армиясы 1942 жылдың шілдесі ? 38-армиядан құрылған, кейіннен ауыр жеңіліске ұшырап, таратылған. 1943 жылдың қаңтар-ақпанында қайта ұйымдастырылды. 1944 жылдың сәуірінде гвардиялық бөлімге айналды. 2-ші танк армиясы 1943 жылдың қаңтар-ақпанында ? Алғаш рет Кеңес Одағының Орталық майданындағы 3-ші резервтік армияның штабы негізінде құрылды. 1943 жылдың ақпан-наурызында қайта ұйымдастырылды, бірақ Орталық майданда қалды. Басты құрамына 11-ші және 16-шы танк корпустары, 11-ші гвардиялық танк бригадасы, сондай-ақ 60-шы, 112-ші және 194-ші атқыштар дивизиялары кірді. 1944 жылдың қарашасында 2-ші гвардиялық Қызыл Ту танк армиясы атағын алды. Соғыстан кейін армия көп жыл бойы Германиядағы Кеңес әскерлері тобында болды. 3-ші гвардиялық танк армиясы 1942 жылдың мамыры 1964 58-армиядан құрылды. 1943 жылдың наурыз айында қоршалып, жартылай жойылды, 1943 жылдың сәуірінде 57-ші армия болып қайта аталды. 1943 жылдың мамырында қайта құрылып, 1945 жылдың 14 мамырында 3-ші гвардиялық танк армиясы болып қайта аталды. 1946 жылы 3-ші гвардиялық Қызыл Ту механикаландырылған армиясы ретінде танылды және штаб-пәтері Германияның Люккенвальде қаласында орналасқан. 1957 жылы 18-ші гвардиялық армия болып қайта аталды. 4-ші танк армиясы 1942 жылдың шілдесі 1960 1942 жылдың желтоқсанынан 1943 жылдың шілдесіне дейін болмады. 1945 жылдың 17 наурызындағы НКО бұйрығымен (Красная Звезда) гвардиялық мәртебеге ие болды. 1946 жылдан 1957 жылға дейін армия 4-ші гвардиялық механикаландырылған армия деп аталды. 1960 жылы 20-шы гвардиялық армия болып қайта аталды. Совет Одағы құлағаннан кейін 20-шы гвардиялық армия Воронежге көшірілді. 5-ші танк армиясы 1942 жылдың маусымы 1943 жылдың сәуірінде Брянск, Воронеж және Оңтүстік-Батыс майдандарында шайқасты. "Уран" операциясы кезінде неміс 6-армиясын қоршаудың солтүстік қысқышына жетекшілік етті, кейін 1943 жылдың сәуірінде 12-армия болып қайта құрылды. 5-ші гвардиялық танк армиясы 1943 жылдың қаңтары - ақпаны 1992 "Қызыл Ту" Армия соғыстан кейінгі кезеңде Белоруссияда орналасқан, және көп жыл бойы 8-ші гвардиялық, 29-шы және бұрынғы 193-ші атқыштар дивизиясы (бұрынғы 193-ші атқыштар дивизиясы) танк дивизияларын қамтыды. 6-шы гвардиялық танк армиясы 1944 жылдың қаңтары 1993 "Қызыл Ту" Соғыстан кейін 15 жыл бойы Моңғолияда болды. Сол кездегі Қытаймен достық және Никита Хрущевтің әскери қысқартулары 6-шы гвардиялық танк армиясының тағдырын өзгертті, және 1959 жылы ол Днепропетровскке көшірілді. 1980-жылдардың соңында үш гвардиялық танк дивизиясы сақталды: 17-ші, 42-ші (бұрынғы 42-ші атқыштар дивизиясы) және 75-ші (бұрынғы 75-ші атқыштар дивизиясы). 7-ші танк армиясы 1946 1993 "Қызыл Ту" Польшада 65-ші армия штабынан құрылды және 1947 жылы Белоруссияға көшірілді. 1993 жылы армия Белоруссия армиясының құрамына кіретін 7-ші армия корпусы болып қайта құрылды. 8-ші Қызыл Жұлдыз танк армиясы 1946 1993 Карпат әскери округінде 52-ші және 18-ші армиялардың элементтері 8-ші механикаландырылған армия ретінде қайта ұйымдастырылды. Армияның бөлімдері 1956 жылғы Мажарстан төңкерісін басуға қатысты. 8-ші механикаландырылған армия 1957 жылы 8-ші танк армиясы болып қайта аталды. 9-шы механикаландырылған армия 1946 1947 57-ші армиядан құрылды. Румынияда орналасқан және 1947 жылдың шілдесінде таратылған. 10-шы механикаландырылған армия 1946 1947 Оңтүстік-Шығыс Еуропада қысқа уақыт бойы белсенді болды, 37-ші армиядан құрылды. Арнайы механикаландырылған армия 1947 1957 Оңтүстік күштер тобынан құрылды. 1957 жылы 1-ші жеке армия болып құрылды.
Резервтік әскерлер
Ставка 1942 жылдың ортасында Жоғарғы Бас қолбасшылықтың резервін (РВГК) нығайту үшін он резервтік әскер құрды. Армия құрылған күні таратылған күні Ескертулер 1-ші резервтік армия 1942 жылғы 26 сәуір 1942 жылғы 10 шілде 64-ші армия болып қайта құрылды (жоғарыда қараңыз). 2-ші резервтік армия 1942 жылғы маусым айында штаб-пәтері 1-ші гвардиялық армияның базасына айналды. 3-ші резервтік армия 1942 жылғы маусым айында Брянск майданында болды. 60-шы армия болып қайта құрылды. Штабы 2-ші танк армиясының базасына айналды. 4-ші резервтік армия 1942 жылғы шілдеде 38-ші армия болып қайта құрылды, жоғарыда қараңыз. 5-ші резервтік армия 1942 жылғы маусым айында 63-ші армия болып қайта құрылды, жоғарыда қараңыз. 6-шы резервтік армия 1942 жылғы маусым айында 6-шы армия болып қайта құрылды, жоғарыда қараңыз. 7-ші резервтік армия 1942 жылғы маусым айында Сталинград майданы үшін 62-ші армия болып қайта құрылды. 8-ші резервтік армия 1942 жылғы шілдеде 66-шы армия болып қайта құрылды, жоғарыда қараңыз. 9-шы резервтік армия 1942 жылғы шілдеде 24-ші армия болып қайта құрылды, жоғарыда қараңыз. 10-шы резервтік армия 1942 жылғы шілдеде 5-ші шок армиясы болып қайта құрылды, 1942 жылғы қазан айында 6-шы атқыштар дивизиясы (II құрама) қосылды.
Халықтық әскер
Ленинград халықтық ополчение армиясы (Армия Ленинградского Народного Ополчения) көбінесе күтілетін саботажшылар мен парашютшілерге қарсы күресу үшін бұрын шақырылған 168 "жауынгер" батальондарынан құрылды. Ол тікелей Солтүстік майдан қолбасшысына бағынышты болды. Алғашқы ниет – жеті дивизиядан тұратын әскер жасау еді.