Кіріспе

Роберт Эммануэль Хехт, Jr. (3 маусым 1919 - 8 ақпан 2012) - Париждегі американдық көне өнер сатушысы. Ол 2005 жылдан 2012 жылы өлер алдында Италияда сотталып, талан-таражға түскен көне жәдігерлерді саудаға салуда қылмыс жасады деген айыппен сотталды.

Жеке өмір

Роберт Хект Мэриленд штатының Балтимор қаласында дүниеге келген. Ол Балтиморда орналасқан дүкендер тізбегін құрған The Hecht Company отбасының ұрпағы болды, ол сол жерде өсті. 1941 жылы Хаверфорд колледжін бітірген, латын тілінде мамандық алған, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде теңіз офицері болған, содан кейін Нюрнбергтегі соғыс қылмыстарын тергеуде аудармашы болып, бір жыл Цюрих университетінде археология мен классикалық филологияны оқыды. Римдегі Америка академиясы үшін Рим сыйлығының стипендиясын жеңіп алғаннан кейін (1947-1949). 1953 жылы ол Афинадағы Америка классикалық зерттеулер мектебінің аспиранты Элизабет Чейзге үйленді. Роберт Хекттің үш қызы болды: Дафна Ховат өзінің алғашқы некесімен Анита Либман; және Андреа және Донателла Хекті өзінің Чейске некесімен. Ол көп жылдар бойы Парижде өмір сүріп, сол жерде үйінде қайтыс болды.

Мансап

Хехт өзінің алғашқы елеулі сатылуын 1950 жылдары жасады, оның ішінде Римдегі неміс археологиялық институтының бұрынғы директоры Людвиг Курцийдің коллекциясын таратып, кейіннен 6 ғасырдың аяғындағы қызыл фигуралы вазаны Метрополитен өнер мұражайына сатты. 1960-1970 жылдары ол саудада беделді орынға ие болды. Музей әлемінде өзінің ғылыми білімі мен көне заттарды "көздеген" үшін танымал болған ол әлемнің барлық ірі музейлеріне, соның ішінде Британ мұражайына, Лувр, Метрополитен, Ny Carlsberg Glyptotek, Бостонның Көркем өнер мұражайына және бүкіл әлемдегі көптеген жеке коллекционерлерге сатты. Басқа дилерлер оған "тақырыптан" бас тартуға бейім болды. Бұл Еуропа, АҚШ және Жапониядағы ірі музейлер мен коллекционерлер Оңтүстік Еуропа елдерінің экспорттық заңдарын орындауды өздерінің міндеті деп санамаған кезең еді. Хехт әрқашан ежелгі өнерді зерттеу мен сақтау маңызды деп есептеген, бірақ оның қайдан шыққаны маңызды емес. 1970 жылдары Брюс МакНолл оның "жасырын АҚШ серіктесі" болды.

Шығу тегі мәселелері

1972 жылы "Евфрониос кратерін" Метрополитен өнер мұражайына 1 миллион долларға сату Гектті бірден атақ-даңққа және халықаралық проблемаларға ұшыратты. Италия билігі бұл вазаның Римнің солтүстігіндегі Серветериде заңсыз қазылғандығын мәлімдеді. Американың сот алқасы итальяндық биліктің өтініші бойынша Евфроний кратерін зерттей отырып, оның шығу тегі дәлелденбегенін анықтады. 2000 жылы итальяндық билік Хехттің Париждегі үйінен оның қолжазба естеліктерін тауып алды және олар итальяндық қылмыстық сот процесінде оған қарсы дәлел ретінде қолданылды. 2006 жылы Италияның қысымынан кейін Метрополитен өнер мұражайының директоры Филипп де Монтебелло Италия Республикасының вазаға ие болуына мүмкіндік беретін келісімге қол қойды. Хехт итальяндық және түрік билік орындарымен дау-дамайға ұшырады, бірақ Италияның Жоғарғы кассациялық сотына (Suprema Corte di Cassazione) жеткен жалғыз іс бойынша ақталды. 2012 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның Лондондағы жеке коллекциясынан Италияның Акино қаласына ұрланған римдік тас табыт (Sarcofago delle Quadriglie) қайтарылды. 1991 жылы қыркүйекте Акинодағы "Мадонна делла Либера" шіркеуінен табыт ұрланған. 21 жыл бойы жүргізілген зерттеулерден кейін, артефакт Акиноның қалалық мұражайының жинағына оралды. Түркиядан Швейцарияға контрабандалық жолмен әкелінген заттар Роберт Хехттің қолына тиді. Тергеушілер ұрланған заттарды Хехттің бұрынғы іс-әрекеттерін зерттеп, тауып алды.

Дж. Пол Гетти мұражайының дау-дамайлары

2005 жылы Италия үкіметі Хехтке Лос-Анджелестегі Дж. Пол Гетти мұражайының ежелгі мұражайларының бұрынғы кураторы Марион Трумен бірге заңсыз көне заттармен айналысқаны үшін айып тағылды. Бұл істің негізгі дәлелі 1995 жылы Швейцарияның Женева қаласында ұрланған бұйымдар бар қоймаға жасалған рейдтен алынған. 1997 жылы итальяндық өнер сатушы Джакомо Медичи тұтқындалды; оның операциясы "әлемдегі ең ірі және ең күрделі көнеліктер желілерінің бірі, мыңдаған жоғары бағадағы бұйымдарды заңсыз қазып алып, оларды халықаралық өнер нарығының ең таңдаулы бөлігіне жіберген". 2004 жылы Рим соты Медичиді он жылға бас бостандығынан айырып, 10 миллион еуро айыппұл төледі.