Кіріспе

Әскери қарсыластар туралы ақпарат

Әскери барлау – командирлердің шешімдеріне көмектесу үшін ақпарат жинау және талдау әдістерін пайдаланатын әскери саладағы мамандық. Бұл мақсатқа командирлердің міндеттеріне бағытталған түрлі көздерден алынған деректерді бағалау арқылы немесе операциялық жоспарлау немесе әскери науқан аясындағы сұрақтарға жауап беру арқылы қол жеткізіледі. Талдау жасау үшін, командирдің ақпаратқа қажеттіліктері бірінші кезекте анықталады, содан кейін олар барлау, талдау және тарату процесіне енгізіледі. Зерттеу салаларына операциялық орта, жау, одақтас және бейтарап күштер, соғыс қимылдары жүріп жатқан аймақтағы азаматтық халық және басқа да кең ауқымды мәселелер кіруі мүмкін. Барлау қызметі тактикалық деңгейден стратегиялық деңгейге дейін, бейбіт уақытта, соғысқа көшу кезеңінде және соғыс барысында барлық деңгейде жүргізіледі. Көптеген үкіметтер арнайы бөлімшелерде және басқа да қару түрлерінде талдау және ақпарат жинау үшін персоналды қамтамасыз ету мақсатында әскери барлау мүмкіндіктерін сақтайды. Әскери және азаматтық барлау органдары саяси және әскери іс-қимылдардың барлық салаларын ақпараттандыру үшін бірлесіп жұмыс істейді. Барлау міндеттерін орындайтын персонал ресми оқытудан өту алдында олардың талдау қабілеттері мен жеке интеллектісіне қарай іріктеледі.

деңгейлері

Ақпараттық операциялар саяси және әскери қызметтің барлық буынында жүргізіледі.

Операциялық

Операциялық барлау операциялық деңгейдегі барлауды қолдауға немесе жоққа шығаруға бағытталған. Операциялық деңгей стратегиялық басшылық деңгейінен төмен және нақты іс-қимылдарды жоспарлаумен байланысты. Формалды түрде бұл "стратегиялық мақсаттарға қол жеткізу үшін театрларда немесе операциялық аймақтарда науқандар мен ірі операцияларды жоспарлау және жүргізу үшін қажетті барлау" деп анықталады. Ол Соғыстың Операциялық деңгейімен сәйкес келеді, ол "стратегиялық мақсаттарға қол жеткізу үшін театрларда немесе басқа операциялық аймақтарда науқандар мен ірі операцияларды жоспарлау, жүргізу және жалғастыру деңгейі" ретінде анықталған. Тактикалық барлау формалды түрде "тактикалық операцияларды жоспарлау және жүргізу үшін қажетті барлау" деп анықталады және Соғыстың Тактикалық деңгейімен сәйкес келеді, ол "тактикалық бөлімдерге немесе топтарға жүктелген әскери мақсаттарға жету үшін шайқастар мен ұрыстарды жоспарлау және орындау деңгейі" ретінде анықталған.

Тапсырмалау

Ақпараттық қызмет әскери мақсаттар мен операциялық жоспарларға негізделген басшылықтың қажеттіліктеріне жауап беруі тиіс. Әскери мақсат бағалау процесіне бағыт-бағдар береді, одан бірнеше ақпараттық талаптар туындайды. Ақпараттық талаптар жер бедерінің және көлік құралдарының немесе жеке құрамның қозғалысына тигізетін әсері, жау күштерінің орналасуы, жергілікті халықтың көңіл-күйі және жаудың әскери құрамының мүмкіндіктерімен байланысты болуы мүмкін. Ақпараттық талаптарға жауап ретінде саралаушылар қолда бар ақпаратты зерделейді және қолда бар білімдегі кемшіліктерді анықтайды. Білімде кемшіліктер болған жағдайда, штаб жинау ресурстарын осы талапты қанағаттандыру үшін жұмылдыруға мүмкіндік алады. Талдау есептері барлық қолда бар ақпарат көздерін пайдаланады, ол қолда бар материалдардан алынған немесе талапқа жауап ретінде жиналған. Талдау есептері жоспарлау штабының қалған бөлігін хабардар ету үшін, жоспарлауға ықпал ету және қарсыластың ниеттерін болжау үшін қолданылады. Бұл процесс Жинауды үйлестіру және Ақпараттық талаптарды басқару (CCIRM) деп аталады.

Процесс

Ақпарат барлау процесі төрт кезеңнен тұрады: жинау, талдау, өңдеу және тарату. Ұлыбританияда бұл бағыт беру, жинау, өңдеу және тарату деп аталады. АҚШ әскери қызметінде Joint Publication 2 0 (JP 2 0) мынадай мәлімдейді: "Ақпарат барлау операцияларының алты санаты: жоспарлау және басқару; жинау; өңдеу және пайдалану; талдау және дайындау; тарату және интеграциялау; бағалау және кері байланыс."

Жинақ

Ең маңызды фактілердің көпшілігі жақсы белгілі немесе қоғамдық көздерден жиналуы мүмкін. Ақпаратты жинаудың осы түрі ашық дереккөздік барлау деп аталады. Мысалы, аймақтың халқы, этникалық құрамы және негізгі салалары әскери қолбасшылар үшін өте маңызды, және бұл ақпарат көбінесе қоғамға қолжетімді болады. Алайда, ақпаратты жинаушы, жиналғанның "ақпарат" екенін түсінуі маңызды, және бұл ақпаратты талдаушы бағалап, растағаннан кейін ғана барлауға айналады. Оқылған материалдарды жинау, бөлімшелердің немесе топтардың құрамы, күштердің орналасуы, оқыту, тактика, осы бөлімшелер мен топтардың жетекшілерінің есімдері (басшылары) мұқият талдағаннан кейін жалпы барлау құндылығына үлес қосады. Көптеген ірі кемелер мен ұшақтардың тоннажы мен негізгі қару-жарағы да қоғамға белгілі, ал олардың жылдамдықтары мен қашықтығын сарапшылар көбінесе фотосуреттерден ғана шамалап бағалай алады. Айдың белгілі бір күндердегі фазасы немесе әдеттегі әскери қару-жарақтың баллистикалық қашықтығы сияқты қарапайым фактілер де жоспарлау үшін өте құнды және әдетте барлау кітапханасында жиналады. Бір елдің жоғары сапалы, егжей-тегжейлі суреттерін фототүсіндіру арқылы көптеген пайдалы мәліметтерді жинауға болады. Фототүсіндірушілер әдетте оқ-дәрі зауыттарының, әскери базалардың және таңдаулы тауарлардың тізімін ұстайды, бұл оқ-дәрі жөнелтілімдері мен қоймаларын түсіндіру үшін қажет. Көптеген барлау қызметтері карталарды сақтаумен ғана айналысатын топтарды ұстап тұрады немесе қолдайды. Карталардың азаматтық мақсатта да пайдасы бар болғандықтан, бұл агенттіктер көбінесе мемлекеттік органдармен байланысты немесе олардың бөлігі ретінде танылады. Кейбір тарихи қарсы барлау қызметтері, әсіресе Ресей мен Қытайда, қасақана түрде ашық карталарда дезинформацияны тыйым салған немесе орналастырған; жақсы барлау осы дезинформацияны анықтай алады. Ірі елдердің барлау қызметтері өздеріне қызығушылық танытқан елдердің барлық жарияланған басылымдарын, сондай-ақ әрбір елдің негізгі газеттерін және журналдарын оқып отырады. Бұл барлаудың негізгі көзі болып табылады. Дипломатиялық және журналистік қызметкерлердің әскери барлауды жинауды қосымша мақсат ретінде қарастыруы да жиі кездеседі. Батыс демократияларында журналистерге ресми барлау қызметтері өте сирек ақша төлейді, бірақ олар өздерінің заңды қызметтерін атқару кезінде жинаған ақпаратты патриоттық сезіммен жеткізе алады. Сондай-ақ, бір елдегі көптеген қоғамдық ақпараттар елден тыс жерде қолжетімсіз болуы мүмкін. Сондықтан көптеген барлау қызметтері өз қызметкерлерін шетелдік кеңселерге жібереді. Кейбір дамысқан елдер радиоспектрінің барлығын үнемі тыңдап, оны нақты уақытта түсіндіреді. Бұл ұлттық және жергілікті радио мен теледидар хабарларын ғана емес, сонымен қатар жергілікті әскери байланыстарды, радарлық эмиссияларды және тіпті спутниктік байланыстарды қоса алғанда, микротолқынды телефон және телеграф хабарларын қамтиды. АҚШ әсіресе ұялы телефондар мен пейджерлердің трафигін ұстап алатын спутниктерді қолданатыны белгілі, бұл жүйе әдетте ECHELON деп аталады. Көлемді трафикті талдау әдетте күрделі компьютерлік бағдарламалар арқылы жүзеге асырылады, олар қауіпті әңгімелер мен корреспонденттерді анықтау үшін табиғи тіл мен телефон нөмірлерін талдайды. Кейбір ерекше жағдайларда теңіз астындағы немесе құрлықтағы кабельдер де тыңдалды. Шифрлау кілттері, дипломатиялық хабарламалар, саясат және ұрысқа дайындық сияқты экзотикалық құпия ақпарат көбінесе шетелдік трафикті талдаудан көздер мен әдістерді қорғау үшін талдаушыларға қажеттілік деңгейінде ғана беріледі.

Талдау

Талдау – қарсыластың қабілеттері мен осалдықтарын бағалаудан тұрады. Шын мәнінде, бұл қауіптер мен мүмкіндіктер. Талдаушылар әдетте маңызды әскери қабілеттер үшін қажетті ең нашар қорғалған немесе ең осал ресурсты іздейді. Олар кейіннен маңызды осалдықтар ретінде белгіленеді. Мысалы, қазіргі заманғы механикаландырылған соғыста әскери бөлімнің жанармаймен қамтамасыз етілуінің логистикалық тізбегі көбінесе елдің әскери құрамының ең осал бөлігі болып табылады. Шпиондар жинаған адам ақпараты әдетте, байланыссыз көздермен мұқият тексеріледі. Ол жиі қателіктерге бейім. Кейбір жағдайларда, ақпарат көздері жалақы үшін фантастикалық оқиғаларды құрастырып айтуы мүмкін, немесе олар жеке кектесу үшін ақша төлейтін мемлекеттің жауы ретінде жеке қарсыластарын көрсетуге тырысады. Дегенмен, адам ақпараты көбінесе қарсыластың ниеттері мен себептерін анықтайтын жалғыз ақпарат түрі болып табылады, сондықтан ол дипломатиялық шешімдерді табысты келіссөздер арқылы табу үшін ерекше құнды болып табылады. Кейбір барлау ұйымдарында талдау белгілі бір процедураны ұстанады. Біріншісі, жалпы бұқаралық ақпарат құралдары мен көздер қызығушылық тудыратын нысандарды немесе топтарды анықтау үшін тексеріледі, содан кейін олардың орналасқан жері, қабілеттері, кірістері және ортасы тұрақты түрде жаңартылатын осалдықтар тізімі арқылы жүйелі түрде осалдықтарға қарай бағаланады.

Құжаттарды тапсыру

Маңызды осалдықтар одан кейін кеңесшілерге және осы ақпаратты саясаткерлер мен соғыс жауынгерлеріне ұсыну үшін жинақтайтын желілік барлау қызметкерлеріне оңай қолжетімді болатындай етіп индекстеледі. Осалдықтар әдетте шабуылдау әдістерінің тізімімен бірге ел және әскери бөлімше бойынша индекстеледі. Қауіпті қауіптер әдетте басымдық берілген файлда сақталады, ал жаудың маңызды мүмкіндіктері жаудың дайындық уақытын бағалау негізінде белгіленген кесте бойынша талданады. Мысалы, КСРО мен АҚШ арасындағы ядролық қауіп-қатерлер тұрақты түрде кезекшіліктегі штабтар арқылы нақты уақытта талданатын. Ал танкты немесе әскерді орналастыруды талдау көбінесе отын мен оқ-дәрінің жинақталуынан басталады, олар бірнеше күнде бір рет бақыланады. Кейбір жағдайларда автоматтандырылған деректер ағыны бойынша автоматтандырылған талдау нақты уақытта жүргізіледі. Қауіп-қатерлер мен осалдықтарды саясаткерлерге ұсыну – әскери барлаудың маңызды бөлігі. Жақсы барлаушы саясаткердің немесе соғыс жауынгерінің ақпаратқа деген қажеттіліктерін болжап, қажетті ақпаратты дайындау үшін олармен тығыз байланыста болады. Жақсы барлаушы қажеттіліктерді болжауға көмектесу үшін көптеген сұрақтар қояды. Маңызды саясаткер үшін барлау қызметкерінің зерттеу жобаларын жүзеге асыратын штаты болады. Шабуыл жоспарын жасау барлаудың міндеті емес, бірақ сарапшыға әскери бөлімдердің мүмкіндіктерін білуге көмектеседі. Әдетте саясаткерлерге қауіп-қатерлер мен мүмкіндіктердің тізімі ұсынылады. Олар кейбір негізгі шараларды бекітеді, содан кейін кәсіби әскери қызметкерлер егжей-тегжейлі жоспарды жасап, оны іске асырады. Жаулық әрекеттер басталғаннан кейін нысананы таңдау көбінесе әскери басшылық тізбегінің жоғарғы деңгейіне жүктеледі. Қару-жарақ пен отынның қоры таусылғаннан кейін логистикалық мәселелер көбінесе азаматтық саясаткерлерге беріледі.

Тарату

Өңделген барлау ақпараты деректер базасы жүйелері, барлау бюллетеньдері және брифингтер арқылы түрлі шешім қабылдаушыларға таратылады. Бұл бюллетеньдерде сонымен қатар туындаған ақпарат қажеттіліктері де болуы мүмкін, осылайша барлау циклы аяқталады.