Кіріспе

Миранда-де-Эбро () - Испаниядағы Кастилия және Леон автономды бірлестігінің Бургос провинциясындағы Эбро өзенінің бойындағы қала. Ол провинцияның солтүстік-шығыс бөлігінде, Авала провинциясы мен Ла Риоха автономды бірлестігімен шекарада орналасқан. Испанияның Ұлттық статистика институты (Instituto Nacional de Estadística) жүргізген 2008 жылғы санақ бойынша, оның 39 589 тұрғыны бар, бұл оны астанадан кейін провинцияның екінші ең көп халықты мекендейтін қаласы деп атайды. Қаланың химия өнеркәсібін басты орынға қоятын өнеркәсіптік экономикасы бар. Бұл маңызды көлік торабы, әсіресе темір жол торабы. Оның ішінде Бильбао, Бургос, Логроньо және Витория Гастеис қалалары бар.

География

Миранда-де-Эбро қаласы Кастилия және Леон автономды бірлестігінде (Испания) Бургос провинциясының солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Қаланың координаттары: кеңдігі 42° 41′ 6′′ N, ұзындығы 2° 55′ 60′′ W; оның ауданы , периметрі және теңіз деңгейінен жоғары, Ұлттық географиялық институттың мәліметтері бойынша. Қала Ебро өзенімен екіге бөлінеді. Ескі бөлім Акуенде, жаңа бөлім Альенде деп аталады.

Тарих

Бұл аймақта алғашқы қоныстар темір дәуірінен басталған. Арсе қаласындағы римдік қираған үйлер Мирандадан алыста орналасқан. Соңғы зерттеулерге сәйкес, бұл жерде римдік Деобрига қаласы салынған. Римдіктердің қираған жерлері жақын маңдағы Кабриана және Пуэнтеларра муниципалитеттерінде де кездеседі. Миранда де Эброның есімі ең ерте кездескен жері - 757 жылы Астурияның Альфонсо I жасаған атақты экспедиция туралы баяндаған Вигилан кодексі. Бұл кодексте жойылған жерлер туралы айтылған, олардың бірі Миранда болды. Наварра, Виская, Алава, Ла Риоха және корольдік отбасы Санчо Гарсес IV өлтірілгеннен кейін Кастилия мен Леонның Альфонсо VI патша ретінде танылды. Бұл оқиға 1076 жылы Миранда де Эброны Кастилия корольдігінің қолына берді. Өз билігін нығайту үшін Альфонсо VI 1099 жылы Миранда-де-Эбро фюеросын берді. 1254 жылы Кастилияның Альфонсо X сауда-саттықты нығайта отырып, мамыр жәрмеңкесін берді, ал 1332 жылы Кастилияның Альфонсо XI наурыз жәрмеңкесін берді. Кем дегенде 10 ғасырдан бері Эбро өзенінің үстінен көпірдің болуы, фуэроның концессиясымен бірге, Миранда-де-Эброны ежелгі дәуірден бастап аймақта үлкен сауда орталығы етті. 14 және 15 ғасырларда және Кастилиялық Петр мен Трастамарлық Генрих арасындағы даулардан кейін Миранда қаласы қолдан-қолға өтіп, алдымен Бургос иелігіне, содан кейін Алава Германдадқа және ақыр соңында 1493 жылы тағы бір рет Бургосқа, ол осы күнге дейін сақталған. 1862 жылы темір жолдың пайда болуы қаладағы өнеркәсіптік революцияның басталуын білдірді. Мадридтен Ирунға және Кастежоннан Бильбаоға дейінгі желілердің түйісуі Миранда темір жол вокзалында болды, бұл оны Солтүстік Испаниядағы ең маңызды темір жол түйісуіне айналдырды. 1907 жылы король Альфонсо XIII Мирандаға қала мәртебесін берді. Испанияда Азамат соғысы мен Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қалада 1947 жылға дейін белсенді болып қалған ұлтшылдардың концентрациялық лагері орналасқан. Ол кезде 65000-нан астам испандықтар мен шетелдіктер тұтқындалған. Екінші дүниежүзілік соғыстың чехословакиялық ұшқыш-ұшқышы Франтишек Файтл 1942 жылы екі ай бойы мұнда тұтқын ретінде ұсталған. 1992 жылдан бастап Виерзон (Франция) Миранда-де-Эброның қос қаласы болды. 1999 жылы Миранданың Фуэросының тоғызыншы жүз жылдығын атап өту үшін Инфанта Дона Кристина мен оның күйеуі Дон Иняки де Урдангариннің қатысуымен мереке өтті.

Экономика және демография

Бастапқы сектор жоғалып барады, астық өсіру әлі де өңірдің негізгі қызметі болып табылады. Басқалары, мысалы суармалы егіншілік пен жүзім шаруашылығы, маңыздылығы аз. Бұрынғы уақытта ірі қара мен жылқының маңызы зор болған, бұл туралы 16 ғасырдан бері наурыз мен мамыр айларында өткізілетін жәрмеңкелер дәлелдейді. Қала сыртында әк тас карьерлері бар. Екінші сектор Баск елі мен Ла Риоханың жанында орналасқан керемет географиялық жағдайының арқасында дамыған, бұл Миранда-де-Эброны өнеркәсіптік және логистикалық сипаты бар қалаға айналдырады. 1862 жылы темір жолдың пайда болуымен қаланың өнеркәсіптік революциясы басталды. XX ғасырдың бірінші жартысында қаладағы алғашқы ірі өнеркәсіп қант зауыты болды (1925). Кейіннен қағаз өнімдерін өндіру үшін FEFASA (1948) құрылды. ХХ ғасырдың ортасында көптеген химиялық өнеркәсіптер, мысалы, Montefibre, ELF Atochem, Rests және т.б. Жақын жерде Санта-Мария-де-Гаронья атом электр станциясы орналасқан. 1969 жылы Баястың алғашқы өнеркәсіптік аймағы құрылды, бірақ 1981 жылға дейін әртүрлі кәсіпорындар құрылды. Бұл қаланың өнеркәсіптік және коммерциялық дамуы үшін көптеген жобалардың басталуын білдірді. Облыстың басқа компаниялары азық-түлік, авиациялық, темір және болат өнімдерін өндіреді. Дәстүрлі сауда жаңа бизнес пен демалыс орындарына жол берді. Е. Леклерк, Индитекс, Эроски, Меркадона және басқалар сияқты компаниялар қалада қоныстанды. Коммерциялық орталық жоқ, ал Миранданың саудасы жақын маңдағы Виториядан туындаған бәсекеге байланысты зардап шегеді. INE (2008) жинаған соңғы деректер бойынша Миранда-де-Эброның халқы 39 586 адамды құрайды. 1990 жылдары халық санының біртіндеп азаюынан кейін, Миранда жыл сайын тұрғындар саны арзан тұрғын үй іздеп көршілес Алавадан келгендерге байланысты артып келеді. Сонымен қатар, иммигранттар саны да өсті (жалпы санының 10,8%).

Көлік

Оның географиялық орны Эбро алқабының солтүстік жазықтығы мен Баск аумағын қамтиды, бұл Миранда-де-Эброны маңызды көлік торабы, әсіресе темір жол қозғалысы үшін маңызды етеді.

Қалааралық көлік

Көптеген ұлттық жолдар, автомобиль жолдары немесе қос жолдар (автомобиль жолдары) және автокөлік жолдары немесе автокөлік жолдары (автомобиль жолдары) қала арқылы өтеді, оны қоршаған барлық ірі қалалармен байланыстырады. Қазіргі уақытта қалада жаңа тас жол мен жаңа автожол салу жобасы жүргізілуде. Біріншісі, A 68 немесе Autovía del Ebro (Ebro тас жолы), Миранданы Арагонға Эбро аңғары арқылы жалғастырады. Екіншісі, AP 69 немесе Autopista Dos Mares (Екі теңіз автожолы), Миранданы Мериндада арқылы Кантабрияның жағалау жазығына қосады. Миранда де Эбро темір жол станциясы ұлттық рейтингте бірінші сыныпқа жатады. Екі желі, Мадрид пен Хендай темір жолы және Касетас-Билбао темір жолы, сонда жиналады. 2007 жылдың желтоқсанынан бастап қала негізгі провинциялық астаналармен жоғары жылдамдықты Alvia қызметімен байланысты. Сонымен қатар, ол тауарлар жіктелімінде маңызды дистрибьюторлық орталыққа және көптеген RENFE дүкендеріне ие. ADIF командалық пункті, ол бүкіл Солтүстік Испанияның қозғалысын бақылауға жауапты, Миранданың теміржол нысандарында орналасқан. Миранда де Эбро автобус терминалы қала орталығындағы темір жол шеңберінде, вокзалдан бірнеше метр қашықтықта орналасады. Құрылыс 2009 жылы басталады деп күтілуде. Миранда де Эброның жеке әуежайы болмаса да, Витория әуежайы Виторияда орналасқан, оған А 1 тас жолымен жарты сағаттан аз уақыт ішінде жетуге болады. Қалаға жақын орналасқан басқа әуежайлар: Бильбао әуежайы, Бургос әуежайы және Логроно Агонцильо әуежайы.

Жергілікті көлік

Аурухана мен Эль-Лаго арасында бір маршрут бойынша автобус паркі жұмыс істейді, бірақ 2009 жылы екі жаңа желі күтілуде. Миранда де Эброның Витория мен Плаза де ла Эстасьонға қызмет көрсететін таксилердің жеке автопаркі бар. Соңғы жылдары қалада велосипед жолдары желісі құрылды және 2008 жылдың қыркүйегінен бастап қалада велосипедтерді жалға беру қызметі, Biciudad Miranda, басқа ірі қалалардағы сияқты.

Азаматтық құрылымдар

Карлос III көпірі. 1777 жылы Франсиско Алехо Арангуреннің басшылығымен салынған, ол 6 аркадан тұрады және толқындардың әсерін азайту үшін әр шетінде жағалауларды қамтиды. 1786 жылдан бастап көпірді екі арыстан күзетіп отырды. Қазіргі қала әкімдігі 1778 жылдан бері Испания алаңында тұр. Бұл ғимарат та Франсиско Алехо Арангуреннің жұмысы және Вентура Родригес өзгертті. Ғимарат неоклассикалық стильде, жаздықтай салынған тас блоктардан салынған және үшбұрышты және жартылай шеңберлі сарайлармен аяқталған. Миранда де Эброның қамалы, оның бірнеше қабырғасы ғана қалды. 14-ші ғасырда граф Дон Телло салған, ол он тоғызыншы ғасырдағы Карл соғыстарына дейін жұмыс істеді. ХХ ғасырдың басында ол бұзылған және топырақпен толтырылған, ал оның көптеген тастары қазір жойылған бұқа күресі аренасын салу үшін пайдаланылған. Миранда-де-Эброның ескі қалашығында бірнеше сарайлар орналасқан. XVI ғасырда салынған таңғажайып "Ауылжындар үйі" (Casa de las Cadenas) Наполеон Бонапарт пен Испания королі Фердинанд VII-ге қонақ болды. Тағы бір ерекше ғимарат - Урбина үйі (Casa de los Urbina), ол да XVI ғасырда салынған, қорғаныс мұнаралары бар. Ол Испания королі Филипп IV-ті Францияға саяхаттаған кезде және 1655 жылы сол жерде қайтыс болған Португалияның вице-королевасы Савойяның Маргаритасын қабылдады. Темір жол вокзалы, 1862 жылы ағылшын сәулетшісі Чарльз Вигнолес салған, Солтүстік Испаниядағы ең көне вокзалдардың бірі. Онда Мадрид-Ирун және Кастежон-Билбао желілерінің түйісуі орналасқан. Оның Виктория стиліне тән темір портикалары Лондонның Фредерик Брэйби құю зауытында құйылған. 1921 жылы салынған Аполлон театры; оны Риожа архитекторы Фермин Аламо жобалаған. Оның тарихи сәнді әшекейлері, мысалы терезелерге орнатылған бюстері мен сәндік өсімдіктері ерекше. Жақын маңдағы ғимарат та сол стильде, ол қайта жөндеуден өткен соң театрмен қосылады. Ла Пикота. 1569 жылы жергілікті шебер Мэйс Мигель Агирре кескен, бұл ауылдың роллосы, өткен заманда сот билігін бейнелейтін тас бағана. 1917 жылы қаланың жүрегінде ашылған Плаза де Абастос. Құрылымының беріктігі мен шынайы исламдық тағайындалуымен танымал. Үш патшаның ескі монастыры Августиндік еске алулар. 1911 жылы Трокониздер отбасы солтүстік стильіндегі шалетті салған, кейін оны Үш патшаның августиндік реколектілеріне салған, олар 1950 жылы оны ұқсас стильдегі часовнямен кеңейткен. Оның пирамида тәрізді мұнарасы мен төсенішпен қапталған тас қасбеті бар. 1998 жылдан бастап Кастилия және Леон үкіметінің меншігінде.

Діни құрылымдар

Киелі Рух шіркеуі. Ежелгі заманда қамқоршысы - әулие Николайдың атымен белгілі болған бұл римдік стильдегі ғибадатхана 1099 жылғы Миранда жарғысында аталады. Оның қасбеті мен апсиді 13 ғасырдан, ал шағын готикалық кемесі 16 ғасырдан басталған. Ол Испаниядағы Азамат соғысына дейін (1936 жылдың мамыр айында) үлкен зақымданған және қайта жаңартылғаннан бері қазіргі атымен аталады. 16 ғасырда салынған Қасиетті Мария шіркеуі, Соңғы готика-реенессанс стилі. Оның ішінде "El Chantre" ("Кантор") деп аталатын Паскуал Мартинестің мумияланған денесі жатыр. Қасиетті жүрек шіркеуі. Сан-Францисконың тарихи монастырында орналасқан шіркеу XVI ғасырда салынған. Ол 1693 жылы салынған барокко стиліне тән мұнарасымен ерекшеленеді. Ескі шіркеу, 1875 жылдан бері қираған. Алайда оның ішкі бөлігінде түрлі-түсті безендірілген басты кемелер, шомылдыру рәсімінің орындықтары мен терезелер сақталған. Сент-Николас шіркеуі. 1945 жылы салынған ғимарат сол жылы Ұлттық сәулет байқауында екінші орынға ие болды. Оның ішінде базилика типіндегі үш кеме, апсида және қасбеті үлкен роза тәрізді терезе бар. Оның ішкі бөлігінде апсида қабырғасына Мануэль Наварро мен оның ағасы сурет салған үлкен гобелендер ілінеді.

Парктер мен бақтар

Миранда де Эбро тарихи тұрғыдан қалада жасыл желектер көп емес, бірақ соңғы жылдары бұл кемшілікті жою үшін бірқатар саябақтар мен бақтар құрылды. 2009 жылдың қаңтар айында қалада 646 377 шаршы метр жасыл аймақ болды, бұл бір тұрғынға 16,35 шаршы метрді құрайды. 1915 жылы салынған Антонио Мачадо паркі Миранда-де-Эброның ең орталық паркі болып табылады және оның ауданы 12 500 шаршы метр. Парк екі өте әртүрлі стильді біріктіреді: оның орталық өткелінің, оның көлбеулері мен кең жолдарының француз стиліне ұқсағаны анық болса, оның төрт бұрышындағы бақтар өзінің биік ағаштары мен ағылшын саябақтарына тән үлкен алаңдармен ерекшеленеді. 1927 жылы саябақтың ортасына киоск орнатылды, ол үш жылдан кейін Фермин Аламо жобалаған куполамен жабылады. Сондай-ақ, саябақта Муниципальдік оркестрдің, Франсиско Кантераның және Миранда жарғысының тоғызыншы жүз жылдығына арналған ескерткіштер бар. Тарихи аудандағы Исаның құлдары ескі монастырының жанында орналасқан Миранда-де-Эбро ботаникалық бақшасы Ла-Пикотаның беткейлерінде 2400 шаршы метр алаңқайды алып жатыр. Бақшада 700 түрлі түрдің жалпы атауы, ғылыми атауы, сорттары, туыстары және шығу тегі бар.

Спорт

Миранда-де-Эбро қаласындағы спорттық нысандардың көпшілігі Андува муниципалды мультиспорттық (Полидепортиво муниципаль де Андува) спорттық кешенінде орналасқан. Онда теннис корты, жабық алаң, жылытылатын бассейн, ашық бассейндер, спорттық алаңдар, спорт залы, жүгіру трассасы және табиғи және жасанды шөппен футбол алаңдары бар. Қаладағы басқа спорттық нысандар: Андува муниципалды стадионы (Estadio Municipal de Anduva) (футбол), Ла Шарка, Хосе Гарсия, Көпфункционалды павильон және Эбро павильоны. Қалада сондай-ақ карт жарысы, мотокросс және модельді ұшақ алаңы бар.

Спорттық клубтар

Club Deportivo Mirandés (немесе жай ғана "Мирандес") - 1927 жылы құрылған футбол клубы. Мирандес Испанияның екінші дивизионында өнер көрсетеді және үйі Андува қалалық стадионында. Оның жақтастары "marea rojilla" немесе "қызыл толқын" деп аталады. Волей Миранда клубы - қазіргі уақытта әйелдер Суперлигасында өнер көрсететін волейбол клубы.

Мерекелер мен іс-шаралар

Миранда-де-Эброда жыл бойы көптеген мерекелер мен жәрмеңкелер өткізіледі. Жылдың алғашқы оқиғасы - 1 наурызда атап өтілетін және XIV ғасырдан бастау алған "Март жәрмеңкесі" немесе "Фейр ангел" . Мамыр айының бірінші жексенбісінде 1997 жылдан бастап Орта ғасырлар базарына сәйкес келетін Май жәрмеңкесі өтеді. Миранда-де-Эбродағы басты мереке - Сан-Жохан тау мейрамы, ол Монте-де-Сан-Жуанда өткізіледі және Уит дүйсенбісінде атап өтіледі. Бұл мерекеде Солтүстік Испаниядағы ең жақсы деп саналатын шеру бар. Сонымен қатар, 12 қыркүйек - қаланың қамқоршысы, Алтамираның Қасиетті Анасы күні. Бұл шарада жүзуші жарыстар, концерттер және отшашу болады.