Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Испания провинциясы
Province of Spain
Теруэль (каталан тілінде Terol) – Испанияның солтүстік-шығысындағы Арагон провинциясы. Астанасы – Теруэль. Ол Таррагона, Кастельон, Валенсия (оның ішінде Ринкон-де-Адемус анклавы), Куэнка, Гвадалахара және Сарагоса провинцияларымен шектеседі. Провинцияның ауданы 14 809 км². 2018 жылғы мәлімет бойынша халқы 134 572 адамды құрайды, оның шамамен төрттен бірі астанада тұрады, ал халық тығыздығы 9,36 адам/км². Провинцияда 236 муниципалитет бар, олардың жартысынан астамы 200 адамнан аз тұратын ауылдар. Теруэль – Испанияның халқы ең аз провинцияларының екіншісі, сондай-ақ халық тығыздығы бойынша да екінші орында, екі жағдайда да Сория провинциясынан кейін. Провинцияның негізгі тілі – испан тілі (ресми мәртебесі бар), бірақ Каталониямен шектесетін солтүстік-шығыс аймағында каталан тілінде де сөйлейді.
Teruel (Catalan: Terol ) is a province of Aragon, in the northeast of Spain. The capital is Teruel. It is bordered by the provinces of Tarragona, Castellón, Valencia (including its exclave Rincón de Ademuz), Cuenca, Guadalajara, and Zaragoza. The area of the province is 14,809 km². Its population is 134,572 (2018), of whom about a quarter live in the capital, and its population density is 9.36/km². It contains 236 municipalities, of which more than half are villages of under 200 people. Teruel is the second least populated province of Spain, and also the second lowest in population density, in both counts after the province of Soria. The main language throughout the province is Spanish (with official status), although Catalan is spoken in a northeastern area bordering Catalonia.
География
Бұл провинция таулы Иберия жүйесі аймағында орналасқан. Теруэль провинциясындағы басты тау тізбектері – Сиерра-де-ла-Вирген, Сиерра-де-Санта-Крус, Сиерра-де-Кукалон, Сиерра-де-Сан-Жаст, Сиерра-Карраскоса, Сиерра-Менера, Сиерра-Паломера, Сиерра-де-Жаваламбре, Сиерра-де-Гудар, Сиерра-де-Альбаррасин және Монтес-Универсалес, сондай-ақ тағы да басқалары.
This province is located in the mountainous Sistema Ibérico area. The main ranges in the province of Teruel are Sierra de la Virgen, Sierra de Santa Cruz, Sierra de Cucalón, Sierra de San Just, Sierra Carrascosa, Sierra Menera, Sierra Palomera, Sierra de Javalambre, Sierra de Gúdar, Sierra de Albarracín and the Montes Universales, among others.
Халық санының азаюы және елеусіз қалдырылуы
Теруэль провинциясының көп бөлігі 20-шы ғасырдың ортасынан бері үлкен халық азаюына ұшырады. Бұл жағдай Испанияның басқа да аймақтарымен, әсіресе Иберия тауларына жақын орналасқан аймақтармен (Сория, Гвадалахара және Куэнка провинцияларының көп бөлігі) және Арагонның басқа аймақтарымен ортақ. Теруэльдегі ауылдық таулы аймақтардан көші-қон 1959 жылы генерал Франконың Тұрақтандыру жоспарынан кейін күшейді. Халық саны Испанияның өнеркәсіптік аймақтары мен ірі қалаларына көшіп барғандықтан күрт төмендеді, олар өмір жағдайлары көбінесе қиын болған, суық қыстары мен қарапайым инфрақұрылымы бар шағын ауылдарды қалдырды. Осының салдарынан провинцияның әртүрлі бөліктерінде көптеген тоңдай қалалар пайда болды. Теруэль провинциясындағы көптеген қалаларда аз ғана тұрғындар қалды, олар жазда қала тұрғындары демалысқа келгенде қызғылықты. Көші-қонның басқа себептеріне қой және ешкі шаруашылығы сияқты дәстүрлі ауыл шаруашылығының төмен өнімділігі, Охос Негрос маңындағы үлкен Сьерра-Менера кені сияқты кендердің жабылуы, сондай-ақ 20-шы ғасырдың екінші жартысында Испанияның ауылдық жерлерін қамтыған өмір салтының өзгеруі жатады. "Теруэль бар" (lang es) қозғалысы 21-ші ғасырдың басында басталды. Бұл провинциялық билік органдарының, мекемелердің және қолдаушылардың осы провинцияға ұзақ жылдар бойы көрсетілмеген назарды аударуға бағытталған платформасы.
Most of the Teruel Province has undergone massive depopulation since the middle of the 20th century. This situation is shared with other areas in Spain, particularly with those near the Iberian mountain range (much of the provinces of Soria, Guadalajara and Cuenca) and with other areas in Aragón. The exodus from the rural mountain areas in Teruel rose after General Franco's Plan de Estabilización in 1959. The population declined steeply as people migrated towards the industrial areas and the large cities in Spain, leaving behind their small villages where living conditions were often harsh, with cold winters and very basic facilities. As a consequence there are many ghost towns in different parts of the province. A great number of surviving towns in Teruel province have only a residual population, reviving somewhat during the summer when a few city dwellers spend their holidays there. Other causes of the strong emigration have been the low productivity of traditional agricultural practices, like sheep and goat farming, the closing of mines, like the large Sierra Menera mine near Ojos Negros, as well as the lifestyle changes that swept over rural Spain during the second half of the 20th century. The "Teruel Exists" (lang es) movement began at the turn of the 21st century. It is a platform of provincial authorities, institutions and sympathizers seeking to reverse the long standing neglect of this province.