Кіріспе
HD Lite - бұл белгілі бір HDTV арнасының бастапқы дереккөз ағынына қарағанда төмен сапалы суретті қайта беруі.
Өмірбаян
АҚШ-тың сандық теледидар таратуының қарапайым көрінісінде кабельдік / спутниктік оператор желілік станциядан бағдарламалық ағынды (өндіруші) алады, оны белгілі параметрлердің дерек желісінде немесе тарату арнасында (спутник, сандық кабель) тасымалдау үшін қайта таңдайды, содан кейін өзгертілген бит ағынын клиенттің сайтына (көргіш) қайта жібереді. Көрмешідегі дисконтерлік кодтау жүйесі берілген бит ағынын ықшамдайды және бағдарламаны экранда көрсетеді. HD Lite дегеніміз - көрермен қабылдайтын, бірақ қандай да бір жолмен адалдыққа ұшыраған (кеміген) телебағдарлама. Интернет тілінде HD Lite әдетте коммерциялық (абоненттік негіздегі) провайдерлер, мысалы DirecTV, Dish Network және ірі кабельдік теледидар операторлары ұсынатын бағдарламаларды білдіреді. Бұл клиенттің (көтерілген) қызмет сапасының базалық деңгейіне деген үмітіне байланысты, яғни коммерциялық оператор (мысалы, үзіліссіз тарату тұрғысынан) әуедегі (еркін) ATSC бағдарламалаудан тең немесе одан да жақсы қызмет деңгейін қамтамасыз етуі керек. Басқаша айтқанда, суреттің сапасы төмендейді, сондықтан суреттің берілуі сенімді болады. HD Lite бірнеше әдістердің кез келген комбинациясымен қол жеткізілуі мүмкін. Ақыртықты қалыптастыру әр телеарналар жиынтығына бөлінген бит жылдамдығын динамикалық түрде реттейді, ол бөліну саясатына негізделеді (бұл нақты уақыттағы бейне талдаудан немесе оператордың бағдарлама салмағынан болуы мүмкін). Ауысымды қалыптастыру арналардың жиынтығын аз жолақтылықпен жіберуге мүмкіндік береді, статистикалық байқауға негізделген, барлық арналар белгілі бір уақыт сәтінде (немесе байқау кезеңінде) қозғалыс белсенділігінің бірдей деңгейін көрсетпейді. Downsampling теледидар бағдарламасының кеңістіктік (горизонталды және/немесе вертикалды) ажыратылуын азайтады, теледидар сигналының пиксельдік жылдамдығын азайтады, сондықтан оның жолақтығы талаптары. Осы уақытқа дейін клиенттер тек "1080i" сигналдарында ғана төмендеуді хабарлады; 1920x1080i сигналдарды 1440x1080i немесе 1280x1080i-ге дейін төмендетуге болады, бұл байланысты тарату жолағының енін азайтады. Ал, 1080i аудио хабарларын тарату 1920x1080 болып белгіленеді. Уақытша (кадр жылдамдығын) азайту әлі де қолданылмаған, өйткені ол бейнебаяндық реттіліктің сипатын қабылдауға болмайтын өзгертеді. Ауа райының кез келген түрі немесе төмендеу үлгісі, бастапқы бит ағыны едәуір өзгергендіктен, көбінесе толық ықшамдау процесіне байланысты. Бұрмалау (оператордың салдарынан) төмендеу өткірлігімен, төмендеу бөлшегімен, шамадан тыс қысылу артефактілерімен (шаяндар шуы және бұғаттау) және кейбір жағдайларда түстер палитрасының өзгеруімен сипатталады. Видео сапасының төмендеуі спутниктік/кабельдік оператордың бастапқы видеоны өңдеуімен (қайта қысу) пайда болады деп болжанады. Цифрлық бейнелерді сығыстырудың күрделі зерттеу саласы екенін ескеру маңызды. Піксель / битраттың қатынасының қолайлы деңгейден төмен түсуін болдырмау үшін, үлгіні азайту және битратты азайту жиі бірге қолданылады. АҚШ-та 1080i жоғары анықтықтықты каналдарында көрсетілген кейбір материалдар ескі камераларда түсірілген материалдан пайда болды, олар тек бір скан сызығына 1440 үлгіге қабілетті болды, бірақ бұл материал әдетте көпшілік көрермендер үшін өте қолайлы және жоғары анықтықтықты қарастырады. Тек шешімге ғана назар аудару қателік болуы мүмкін. Мысалы, 1920 x 1080 бастапқы форматында жіберілген сигнал, тіпті бір скан желісіне 1440 бірегей үлгісі болса да, 1440 x 1080-де көрсетілген жоғары компрессиялы сигналдан стандартты 19,2 Мбит/с-тан төмен бит жылдамдығымен жоғары көрінеді. АҚШ-тың теледидар бағдарламаларын шығару нарығында кабельдік және DBS/спутниктік операторлар HDTV бағдарламаларын жеткізу үшін бір-бірімен бәсекелеседі. HDTV бағдарламасы стандартты программаға қарағанда әлдеқайда жоғары (3 4x) деректерді талап етеді. Бұл қызмет көрсету операторына үлкен жүктеме жүктейді, ол ресурстары шектеулі тарату ортасында әртүрлі бағдарламаларды (көптеген арналарды), соның ішінде HDTV бағдарламаларының көбеюін қамтамасыз етуі керек. Кабельді/спутникті операторлардың қайта сығуы әртүрлі теледидар бағдарламаларын тиісті провайдерлердің шектеулі жолақтығы арқылы тасымалдау үшін техникалық қажеттілік болып табылады. Кейбір теледидар операторлары теледидар бағдарламаларын қысқартуды тек қысқа мерзімді келісім ретінде немесе олардың тарату және бизнес-моделіне тұрақты орнату ретінде пайдалана ма, жоқ па, әлі белгісіз.
Төзімділіктің төмендеуінің техникалық артықшылықтары
1998 жылы ABC Television компаниясы таңдаған HDTV стандартына қатысты "Көп қойылатын сұрақтар" құжатын ұсынды, ол 720p болды. "Келешекте қандай сканерлеу стандарты ең қолайлы?" деген сұрақтардың бірі. бейнелеуге арналған бағдарламалық жасақтама мынадай ақпаратты қамтыды: хабар тарату кезінде пайда болатын шағын үлгіден басқа, көптеген кәсіби бейнелеу форматтары толық көлденең ажыратылысты қамтамасыз етпейді. Мысалы, 1080 сызықты HDCAM форматының кадр өлшемі 1440x1080, 1080 сызықты DVCPRO HD форматының кадр өлшемі сканерлеу жылдамдығына байланысты 1440x1080 немесе 1280x1080 болады, 720 сызықты DVCPRO HD форматының кадр өлшемі 960x720 болады. Көлденең төменгі үлгі алу тік төменгі үлгі алудан гөрі артық қолданылады, өйткені тік төменгі үлгі алу кез келген араласқанды бұзады, сонымен қатар катодтық сәуле түтігі (CRT) дисплейлері (бұл HD форматтары стандартталған кезде әлі де кең таралған) көлденең жолдарды үздіксіз, ал тік сызықтарды дискретті түрде сканерлейді, бұл мұндай дисплейлерде тік ажыратылымдыққа өзгерістерді көбірек анықтайды. Бұл жағдай 1920x1080 растрды толық пайдаланатын жаңа бейне жазу форматтарының іске қосылуымен өзгерді, мысалы XDCAM HD422 немесе AVC Intra. Жаңа кодтау схемалары деректерді беру жылдамдығын одан әрі төмендетуге мүмкіндік береді. Мысалы, MPEG 4/AVC бастапқыда HD эфирінде пайдаланылған MPEG 2-ден екі есе тиімді деп саналады.
Besides subsampling that occurs during broadcast, many professional video recording formats do not deliver full horizontal resolution as well. For example, frame size of 1080 line HDCAM format is 1440x1080, frame size of 1080 line DVCPRO HD format is either 1440x1080 or 1280x1080 depending on scanning rate, frame size of 720 line DVCPRO HD format is 960x720. Horizontal downsampling is used in preference to vertical downsampling because vertical downsampling would break any interlacing, and also because Cathode Ray Tube (CRT) displays (which were still common when the HD formats were standardised) scan horizontal rows continuously, but vertical lines discretely, making changes to vertical resolution more visible on such displays. The situation has begun to change with launch of newer video recording formats that use full 1920x1080 raster, like XDCAM HD422 or AVC Intra. New encoding schemes allow reducing data rate even further. For example, MPEG 4/AVC is considered to be twice as efficient as MPEG 2, originally used for HD broadcast.
HDTV ретрансляциясын өзгертетін операторлар
2007 жылдың қыркүйегінде Dish Network HBO HD және Showtime HD HD-дегі резолюцияны 1920x1080-ден 1440x1080-ге дейін төмендетті. Бұл Dish Network әлі де "толық" 1920x1080 қарапайымдылықта ұсынатын соңғы екі арна болды. 2009 жылдың тамызында Ұлыбританиядағы BBC HD жаңа MPEG 4 AVC/H.264 кодтау бағдарламалық жасақтамасын енгізгеннен кейін орташа деректерді беру жылдамдығын 16 Мбит/с-тан 9,7 Мбит/с-қа дейін төмендетті. BBC HD HD Test арнасының практикасына сәйкес, іске қосылғаннан бері 1440x1080 қарапайымдылығы орнатылған. Би-би-си бұл әрекеттің себептері ретінде қолданыстағы HD бейнекамералардың шектеулілігін, кодтау схемасының жақсаруын және қолданыстағы жолақтықтықты пайдалана отырып, көбірек HD арналарды жеткізуге деген тілегін атап өтті. Алайда, 2012 жылдың 30 мамырында 1920 деңгейлі ажыратылуға дейін көтерілді.
Коэн мен DirecTV арасындағы дау
Питер Коэн DirecTV-ге қарсы топтық іс қозғап, DirecTV-нің "қалай керемет" деген маркетингтік мәлімдемесінің заңдылығына күмән келтірді.