Кіріспе

Теледидар арнасы немесе телеарна – теледидар станциясы немесе теледидар желісі таратылатын жер үсті жиілігі немесе виртуалды нөмір. Мысалы, Солтүстік Америкада 2-арна 54-60 МГц жиіліктік диапазондағы немесе кабельдік жолақты білдіреді, NTSC аналогты бейнесі үшін (VSB) 55,25 МГц, аналогты дыбысы үшін (FM) 59,75 МГц немесе цифрлық ATSC үшін (8VSB) 55,31 МГц тасымалдаушы жиіліктерімен. Белгілі бір аймақтың көпұлттық жолақты жоспарына байланысты, аналогты телеарналар әдетте 6, 7 немесе 8 МГц еніне ие, сондықтан телеарналардың жиіліктері де әртүрлі болады. Арналардың нөмірлері де әртүрлі болуы мүмкін. Цифрлық жердегі теледидар арналары, мұраға байланысты, аналогтық арналармен бірдей, бірақ мультиплекстеу арқылы әрбір физикалық радиожиілік (RF) арнасы бірнеше цифрлық субканалдарды тасымалдай алады. Спутниктерде әдетте әрбір транспондерде бір арна болады, бірақ бір транспондерде бірнеше шағын, тәуелсіз арналар да орналасуы мүмкін, бұл жағдайда байланыссыз хабарламалар арасында күзеттік жолақтарды пайдалану қажеттігінен жолақтың бір бөлігі жоғалуы мүмкін. Жапония мен Бразилияда қолданылатын ISDB жүйесінде де ұқсас сегменттелген режим бар. Бір аймақтағы жер үсті арналары арасындағы кедергілерді болдырмау үшін екі аналогты станцияның жиілік бөлінісі арасында кем дегенде бір арнаны жіберіп тастау қажет. Арна нөмірлері тізбектелген болса, жиіліктер үздіріссіз болмайды, мысалы, 6-дан 7-ге дейінгі арналар төменгі VHF диапазонынан жоғары диапазонға ауысады, ал 13-тен 14-ке дейінгі арналар UHF диапазонына секіреді. Кабельді теледидарда, олардың қуаты бірдей болғандықтан, жақын орналасқан арналарды пайдалану мүмкін, бірақ мұндай нәрсе жердегі екі станция бірдей қуатпен және биіктікте бір жерден хабар таратса ғана мүмкін болады. DTT үшін таңдау қабілеті жоғары, сондықтан жақын орналасқан арналарды (аналогты немесе цифрлық) бір аймақта да пайдалануға болады.

Басқа мағыналары

Телеарна деген термин көбінесе телестанцияны немесе оның ақылы теледидарға ұқсас баламасын (екеуі де төменде сипатталған) білдіреді. Кейде, әсіресе АҚШ-тан тыс және ақылы теледидар контекстінде, бұл термин телеарналар желісінің орнына қолданылады, ал ол (техникалық мағынасында жоғарыда айтылғандай) бір-бірімен байланысы бар/меншігіндегі және бағдарламаларының бір бөлігін немесе барлығын бөлісетін географиялық тұрғыдан тараған телеарналар тобын сипаттайды. Бұл терминология басқа елдерде, мысалы, Еуропада шатасуы мүмкін, онда эфирлік арналар көбінесе физикалық арналардан стандартты сандық нөмірлерге сәйкестендіріледі (мысалы, BBC One ешқандай 1-арнада хабар таратпаса да, көптеген британдық теледидарларында 1 нөміріне сәйкес келеді). Цифрлық платформаларда мұндай (мемлекеттік) арналар көбінесе виртуалды арналарға байланысты кездейсоқ және өзгертілуге жатады.

Теледидар станциясы

Телевизия станциясы – белгілі бір аймақтағы телевизия қабылдағыштарына аудио және бейне сигналдарды таратуға арналған құрлықтағы станцияның бір түрі. Дәстүрлі түрде, телестанциялар арнайы кодталған радиосигналдарды әуе арқылы жіберіп, құрлықтағы телевизия деп аталатын хабарларын таратады. Жеке телестанцияларға әдетте үкіметтік орган радиоспектрдің белгілі бір бөлігін (арнаны) пайдалануға лицензия береді, олар арқылы өз сигналдарын жібереді. Кейбір станциялар сигналды одан әрі тарату үшін LPTV трансляция қайталағыштарын пайдаланады. Көптеген телестанциялар қазір аналогтық құрлықтағы (NTSC, PAL немесе SECAM) хабар таратудан цифрлық құрлықтағы (ATSC, DVB немесе ISDB) хабар таратуға көшу процесінде.

Жер бетіндегі емес телеарналар

Кейбір өңірлерде жер үсті теледидар сигналдарын қабылдау қиындықтар тудырғандықтан (әсіресе таулы аймақтарда), үйге тікелей спутниктік және кабельдік теледидар сияқты балама тарату тәсілдері енгізілді. Кабельдік немесе спутниктік желіде жұмыс істеуге арналған телеарналар телеарна мен телеарна желісі арасындағы шекараны жояды. Осы факті кейбір ертедегі кабельдік арналарды өздерін «суперстанциялар» деп атауға әкелді. Спутниктік және кабельдік телеарналар өзгерістерге ұшырады. Аймақтағы жергілікті бағдарламалық телеарналар кабельдік желіде трансляциялануға тіркеле алады немесе тіпті міндетті болуы мүмкін, бірақ TLC сияқты контент провайдерлері мұндай мүмкіндікке ие емес. Олар радиостанция сияқты эфирлік жабдықты пайдалануға лицензиясы жоқ және лицензиясы бар телерадиокомпанияларға тұрақты түрде контент ұсынбайды. Сонымен қатар, TNT сияқты дистрибьютор өзінің бағдарламаларын өндіре бастауы мүмкін, ал бір дистрибьютордың төлемді теледидар арқылы ұсынатын бағдарламалары жер үсті станцияларына таратылуы мүмкін. Жалпыұлттық арна құрудың құны төмендеді және мұндай арналардың саны күрт өсті, олардың көпшілігі шағын аудиторияға қызмет етеді. Қараңыз: айқын көрініс тапқан. Жоғарыдағы анықтамаларға сәйкес, ұлттық кабельдік немесе спутниктік арналарға қатысты «желі» немесе «станция» терминдерін қолдану техникалық тұрғыдан дұрыс емес. Дегенмен, бұл формалды, маңызды емес айырмашылық және компаниялар арасында өзгереді. Шындығында, «кабельдік желі» термині АҚШ-та тікелей спутниктік хабар таратудың болуына қарамастан, мұндай арналарды атау үшін кеңінен қолданыла бастады. АҚШ-тағы ұлттық төлемді телеарналар арасында географиялық бөліну де бар, ол бағдарламалауға (мысалы, бірнеше бағдарламаларды бөлісетін Bally Sports аймақтық спорттық арналар тобы) немесе жергілікті кабельдік компания қосатын аймақтық жарнамаға байланысты болуы мүмкін. Егер жоғарыда анықталған (орналасқан жерге қатысты) арна мен осы мағынадағы телеарна арасында заңдық айырмашылық қажет болса, соңғы анықтаманың орнына «бағдарламалық қызмет» (мысалы) немесе «бағдарламалық жоба» (мысалы) терминдерін қолдануға болады.